10 postulatów dla polskiej energetyki – wspólne stanowisko Partnerów konferencji „Transformacja Energetyczna i Magazynowanie Energii”

27.06.2024 r. w hotelu Sheraton Grand Warsaw odbyło się uroczyste podpisanie dokumentu zawierającego 10 postulatów dla polskiej energetyki. Dokument stanowi zbiór wniosków po konferencji „Transformacja Energetyczna i Magazynowanie Energii” organizowanej przez nasz portal.

Wydarzenie zgromadziło liderów branży energetycznej i OZE, którzy wspólnie z redakcją portalu wypracowali strategiczne wytyczne mające na celu przyspieszenie transformacji energetycznej w Polsce.

–Dzisiaj cała branża mówi jednym głosem. Cieszymy się, że w opracowanie postulatów zaangażowali się przedstawiciele różnych środowisk – biznesu, stowarzyszeń, grona akademickiego. Jest to niezwykle ważne, że mogliśmy spojrzeć na aktualne wyzwania z różnych perspektyw. Taki dialog jest niezbędny do efektywnego przeprowadzenia transformacji w naszym kraju – podkreśliła Katarzyna Wypychewicz, redaktor naczelna naszego portalu, inaugurując wydarzenie. Przedmowę wygłosił również dr hab. Grzegorz Tchorek (prof. IEN-PIB), który zaznaczył, w jak ważnym momencie transformacji energetycznej się znajdujemy.

Na wydarzeniu obecni byli również reprezentanci instytucji, do których adresowany jest dokument: Piotr Stępiński (kierownik zespołu do spraw monitorowania rozwoju rynku odnawialnych źródeł energii w Ministerstwie Środowiska) oraz Maciej Wapiński (rzecznik prasowy Polskich Sieci Elektroenergetycznych).

Sygnatariusze dokumentu

Swój podpis pod postulatami złożyli przedstawiciele takich organizacji jak:

• APS Energia S.A.
• A-RES Sp. z o.o.
• Budmat Sp. z o.o.
• Corab S.A.
• Danfoss Poland
• Ergom Sp. z o.o.
• Instytut Energetyki
• Kancelaria Hanton
• Polskie Stowarzyszenie Magazynowania Energii
• Pro Vento Energia Sp. z o.o.
• Pro-MAC Sp. z o.o.
• Qair Polska S.A.
• Solartech Sp. z o.o.
• Sunkraft Sp. z o.o.
• Weidmueller Polska
• ZPUE S.A.

– Sektor energetyczny w Polsce wymaga wielu systemowych zmian, by zapewniał stabilność oraz niezależność. Krytycznym wyzwaniem jest zabezpieczenie dużego udziału polskich firm w transformacji energetycznej Europy. By było to możliwe, już teraz cała branża potrzebuje regulacji prawnych, które zagwarantują rozwój oraz wykorzystanie potencjału np. odnawialnych źródeł energii. Wspieramy ideę 10 Postulatów Branżowych, wspólnego i zjednoczonego głosu branży energetycznej, ponieważ wierzymy w Corab, że tego typu przedsięwzięcia są niezwykle potrzebne. Mam nadzieję, że Postulaty Branżowe sygnowane przez wiele podmiotów, w tym przez naszą firmę, będą silnym impulsem do wprowadzenia polskiego sektora energetycznego na właściwe tory – mówi Piotr Markowski, prezes zarządu Corab S.A.

W najbliższych dniach do grona sygnatariuszy dokumentu dołączą kolejne organizacje. Następnie dokument zostanie przedłożony w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Ministerstwie Aktywów Państwowych, Polskich Sieciach Elektroenergetycznych oraz w Urzędzie Regulacji Energetyki.

10 postulatów dla polskiej energetyki

1. Działania planistyczne w zakresie miksu energetycznego i roli local content w transformacji energetycznej na kolejne lata i dekady.

Cele klimatyczne UE zakładają ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w UE do 2030 r. o 55% wobec poziomu z roku 1990 oraz udział OZE w zużyciu energii na poziomie 42,5%. W obu przypadkach znajdujemy się w połowie drogi do osiągnięcia celu. Podstawą do realizacji tych założeń jest wyznaczenie planu działań wskazującego kolejne kroki milowe przemiany polskiego miksu energetycznego, określającej źródła środków na jego realizację oraz informujące o planowanych systemach bodźców instytucjonalnych, które będą miały bezpośredni wpływ na działania biznesowe w obszarze energetyki/elektroenergetyki. Konieczne jest także zadbanie o bezpieczeństwo energetyczne Polski i Europy poprzez zapewnienie odpowiedniego udziału firm polskich w transformacji energetycznej na poziomie legislacji i programów wspierających polską branżę energetyczną.

2. Pełne wdrożenie strategii finansowania transformacji energetycznej.

W najbliższych latach transformacja energetyczna Polski może pochłonąć kilkaset miliardów złotych, stąd kluczowe działanie w tym procesie powinny koncentrować się na pilnym opracowaniu, uzgodnieniu i wdrożeniu strategii finansowania wszelkich zamierzeń inwestycyjnych, uwzględniając wszelkie możliwe ścieżki przychodowe – taryfa, środki pomocowe, fundusze europejskie, środki komercyjne, przychody z handlu emisjami (EU ETS) i inne. Ponadto działania powinny koncentrować się na zapewnieniu dostępu do wiedzy o programach i instrumentach finansowych umożliwiających rozwój technologii magazynowania energii oraz odnawialnych źródeł wytwórczych.

3. Właściwe sparametryzowanie wymaganego poziomu nasycenia systemu elektroenergetycznego magazynami energii.

Z obecnych analiz sieciowych wynika, że nadal notowany znaczący przyrost mocy w generacji odnawialnej, bez odpowiedniego nasycenia systemu elektroenergetycznego magazynami energii w mocno ograniczonym stopniu wpłynie na poprawę bilansu mocy. Odpowiednie zaplanowanie mocy zainstalowanych, pojemności oraz lokalizacji magazynów energii jest niezbędne do tego, aby nie dochodziło do marnowania rekordowych ilości zielonej energii, a tym samym, aby proces transformacji energetycznej osiągnął oczekiwaną skuteczność. W Polsce magazyny energii mogą odegrać ogromną rolę w procesie bilansowania i poprawy elastyczności pracy sieci.

4. Opracowanie regulacji prawnych dla skutecznego rozwoju magazynowania energii.

Przewidywalność rynku i regulacji powinna być nadrzędnym celem dla wszystkich zaangażowanych podmiotów na rynku. Odpowiednie regulacje prawne pozwolą na skuteczną implementację magazynów energii do systemu elektroenergetycznego i mogą stanowić bodziec dla rozwoju tej technologii. Jest to niezbędne szczególnie w zakresie bilansowania systemu elektroenergetycznego (dla przykładu: uproszczenie hybrydyzacji istniejących farm poprzez rozbudowę o magazyny energii, rozwój lokalnych samodzielności energetycznych, efektywny udział w rynku energii elektrycznej, w szczególności w rynku mocy, uaktywnienie funkcji uwalniania energii zgromadzonej w magazynach w okresie jej nadwyżki w systemie, w czasie pojawiających się jej niedoborów itd.), a także w zakresie wymagań wspólnych wynikających m.in. z ustaw Prawo energetyczne i Prawo budowlanego. Należy zwrócić szczególną uwagę na problematykę ochrony pożarowej urządzeń służących do magazynowania energii oraz obiektów, na których terenie te urządzenia będą instalowane.

5. Konieczna jest aktywność w opracowaniu i wdrażaniu systemów inteligentnego zarządzania energią.

Podjęcie intensywnych działań w tym zakresie umożliwi osiągnięcie znaczącego ograniczenia  zużycia energii oraz efektywne rozłożenie jej poboru w czasie, umożliwiając powstanie wirtualnych elektrowni stabilizujących pracę między innymi sieci dystrybucyjnych i przesyłowych. Wraz z rozwojem inteligentnych systemów zarządzania, konieczne jest opracowanie standardów dotyczących cyberbezpieczeństwa infrastruktury sieciowej, źródeł wytwórczych i magazynów energii.

6. Ustalenie zasad współpracy między operatorami systemów elektroenergetycznych a innymi podmiotami w zakresie usług elastyczności.

Obecnie kluczowe działanie w tym zakresie to wycena takich usług oraz przygotowanie specyfikacji znormalizowanych produktów rynkowych na potrzeby ich świadczenia. Wymagane jest wdrożenie standardów komunikacji, aby zapewnić bezpieczną wymianę danych między OSD a dostawcami (usług) elastyczności oraz pomiędzy OSD a Operatorem Systemu Przesyłowego (OSP). Aby w pełni wykorzystać potencjał (usług) elastyczności po stronie popytu, niezbędne są także odpowiednie technologie i systemy zachęt do ich stosowania przez uczestników rynku energii elektrycznej.

7. Upowszechnienie możliwości dokonywania przyłączenia do sieci w formule autokonsumpcji energii elektrycznej oraz przyłączenia komercyjnego.

Obecnie wiele instalacji nie uzyskuje zgody na przyłączenie do sieci z powodu ograniczeń ekonomicznych i/lub technicznych, co jest jednym z elementów obaw o stabilność pracy systemu elektroenergetycznego. Zatem, upowszechnienie możliwości przyłączenia w formule autokonsumpcji i przyłączenia komercyjnego oraz ułatwienie procedur administracyjnych w przypadku linii bezpośredniej, mogą stanowić konkretną propozycję wobec istniejącego obecnie, znaczącego ograniczenia zdolności przyłączeniowych systemu elektroenergetycznego – w szczególności dotyczy to generacji odnawialnej i magazynowania energii elektrycznej. 

8. Promowanie świadomego korzystania z OZE oraz efektywnego zarządzania energią​.

Edukacja i świadomość społeczna stanowią kluczowe elementy skutecznej transformacji energetycznej. Konieczne jest promowanie świadomego korzystania z odnawialnych źródeł energii. Prowadzone w tym zakresie kampanie promocyjne powinny dostarczać praktycznej wiedzy wskazującej na korzyści płynące z tworzenia warunków do rozwoju samodzielności  energetycznej, w tym maksymalizacji autokonsumpcji energii pochodzącej z OZE.

9. Wsparcie edukacji.

Transformacja energetyczna wymaga wykwalifikowanej kadry. Dlatego proponujemy wprowadzenie i finansowanie kierunków studiów, szkoleń i kursów skupionych na rozwoju energetyki rozproszonej, wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii i magazynów energii, efektywności energetycznej oraz na zarządzaniu energią. Programy te powinny obejmować nie tylko aspekty techniczne, ale także ekonomiczne i prawne, aby zapewnić kompleksowe wykształcenie w tym obszarze.

10. Dialog z kluczowymi branżami.

Konieczne jest poszerzenie dialogu z przedstawicielami kluczowych branż. Polska dysponuje doskonałym zapleczem inżynierów i specjalistów technologicznych. Eksperci mają głęboką wiedzę na temat energetyki, rozumieją wyzwania, przed którymi stoimy i znają rozwiązania fundamentalnych problemów, z jakimi musimy się zmierzyć jako kraj.

Kluczowe decyzje

Podczas przedstawiania postulatów redaktor prowadzący naszego portalu – Jacek Stężowski podkreślał, że transformacja energetyczna to przemiany nie tylko systemu energetycznego, ale również te gospodarcze i społeczne. Każda podjęta w tym zakresie decyzja będzie rzutować na dalszy rozwój naszego kraju, dlatego wyznaczenie „mapy drogowej” tych przemian jest tak ważne.