Koniec z marnowaniem wiatru. Rusza pierwsza komercyjna komercjalizacja baterii żelazowo-powietrznych w UE

Holenderski deweloper Ore Energy dostarczy dostawcy energii Budget Thuis wielkoskalowe systemy magazynowania o łącznej pojemności 1 GWh. To pierwszy w Europie tak duży kontrakt komercyjny na baterie żelazowo-powietrzne przeznaczone do długoterminowego przechowywania energii.

Jak działa bateria żelazowo-powietrzna?

Technologia opracowana przez Ore Energy bazuje na kontrolowanym odwracaniu procesu rdzewienia metalu. Do działania systemu potrzebne są jedynie trzy niezwykle tanie i powszechne komponenty: żelazo, woda oraz powietrze.

Proces ten przebiega w następujący sposób:

• Ładowanie – nadwyżki prądu z odnawialnych źródeł (np. gdy mocno wieje) są wykorzystywane do usuwania tlenu z tlenku żelaza (rdzy) i przekształcania go z powrotem w czyste żelazo metaliczne.
• Rozładowanie – w trakcie poboru energii z magazynu żelazo poddawane jest kontrolowanemu utlenianiu (rdzewieniu). Reakcja ta uwalnia elektrony i generuje stabilny prąd elektryczny z powrotem do sieci.

Największą zaletą tego rozwiązania jest czas pracy – instalacje żelazowo-powietrzne potrafią nieprzerwanie oddawać prąd od 24 do nawet 100 godzin. Tradycyjne baterie litowo-jonowe sprawdzają się przy przesuwaniu szczytów o kilka godzin (np. wieczorne zużycie słońca z południa), ale nie są w stanie bilansować sieci przez kilka bezwietrznych dni.

Strategiczny ruch holenderskiego lidera

Pierwsza faza kontraktu zakłada dostarczenie instalacji o pojemności 400 MWh już w 2028 roku. Odbiorca technologii, Budget Thuis (część Nuts Groep), to jeden z największych dostawców energii w Holandii, obsługujący ponad milion klientów. Zabezpieczenie aż 1 GWh pojemności ma uchronić firmę przed gigantyczną zmiennością rynkową cen paliw kopalnych, którymi do tej pory łatano dziury w generacji wiatrowej.

Technologia Ore Energy przeszła już testy bojowe w europejskiej infrastrukturze. Pilotażowy projekt realizowany we współpracy z francuskim koncernem EDF w drugiej połowie ubiegłego roku udowodnił, że system stabilnie magazynuje i oddaje energię przez pełne cztery dni w warunkach przemysłowych.

Miliardowe straty z powodu marnowania zielonego prądu

Problem tak zwanego curtailmentu staje się dla Europy olbrzymim obciążeniem finansowym. Dane firmy Aurora Energy Research pokazują, że tylko w 2024 roku w Europie zmarnowało się w ten sposób ok. 72 TWh zielonej energii, co kosztowało gospodarkę blisko 8,9 miliarda euro.

Z kolei analizy Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej ostrzegają, że bez inwestycji w długoterminowe magazyny, do 2040 roku marnotrawstwo to może wzrosnąć do 310 TWh rocznie, a koszty zarządzania zatorami sieciowymi skoczą do kosmicznych 103 miliardów euro rocznie.

Zastosowanie baterii żelazowo-powietrznych na dużą skalę radykalnie zmienia te wyliczenia. Modelowanie przeprowadzone przez Politechnikę Berlińską wykazało, że bezemisyjny system energetyczny wsparty technologią iron-air potrzebuje o 32% mniej inwestycji w nowe farmy wiatrowe i słoneczne oraz notuje o 44% mniejsze straty z tytułu odłączania OZE.