UE niemal na mecie klimatycznego maratonu – do osiągnięcia celu redukcji emisji CO₂ na 2030 r. brakuje zaledwie 1 punktu procentowego

Unia Europejska jest bardzo blisko realizacji jednego z najważniejszych celów klimatycznych tej dekady – redukcji emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. do 2030 r. względem poziomów z 1990 r. Jak poinformowała Komisja Europejska, po analizie zaktualizowanych planów krajowych wynika, że Wspólnota jest na dobrej drodze, by osiągnąć 54-procentową redukcję. To oznacza, że brakuje już tylko jednego punktu procentowego, by zrealizować ambitne założenia „Fit for 55”.

Komisarz ds. energii Dan Joergensen nazwał wyniki oceny „dobrą wiadomością” i podkreślił, że tempo postępów jest imponujące w porównaniu z ubiegłorocznymi analizami. „Zmierzamy we właściwym kierunku”, zaznaczył, ale jednocześnie ostrzegł, że pozostaje jeszcze wiele do zrobienia w zakresie poprawy efektywności energetycznej.

Nie wszystkie kraje zdążyły – Polska nadal bez planu

Mimo pozytywnych wniosków, KE zwróciła uwagę na brak pełnych danych ze wszystkich państw członkowskich. Do tej pory 24 kraje złożyły zaktualizowane Krajowe Plany na rzecz Energii i Klimatu (NECP), których aktualizacja była konieczna po podniesieniu celu redukcji emisji w ramach Europejskiego Zielonego Ładu. Polska, Belgia i Estonia nie przekazały jeszcze swoich dokumentów, choć Komisja uwzględniła ich wcześniejsze ogólne zobowiązania w analizie.

W związku z opóźnieniami, wobec pięciu krajów – w tym Polski – wszczęto już drugi etap postępowania o naruszenie prawa UE. Chorwacja i Słowacja, które również zalegały z dokumentami, uzupełniły już swoje plany, a Słowacja złożyła aktualizację w kwietniu, choć po terminie.

Postęp w redukcji emisji, ale problem z efektywnością energetyczną

O ile redukcja emisji CO₂ przebiega zgodnie z harmonogramem, to cele dotyczące ograniczenia zużycia energii pozostają trudniejsze do osiągnięcia. Komisja Europejska przypomina, że do 2030 r. Unia musi zmniejszyć zużycie energii o 11,7 proc. względem prognoz przygotowanych w 2020 r. Tymczasem, jak wskazują obecne plany krajowe, państwa członkowskie deklarują jedynie 8,1 proc. redukcji.

Oznacza to, że brakuje 3,6 punktu procentowego do osiągnięcia celu. Choć wynik ten stanowi postęp względem poprzedniej oceny z 2023 r. (gdy deklarowany poziom wynosił 5,8 proc.), Joergensen zaznaczył, że „nadal mamy tutaj dość znaczną lukę”.

Zobowiązania, które trzeba zrealizować – i rozszerzyć

Krajowe Plany na rzecz Energii i Klimatu (NECP) to kluczowe narzędzie monitorowania wysiłków państw w zakresie polityki klimatyczno-energetycznej. Początkowo złożone w 2019 r., musiały zostać zaktualizowane po wejściu w życie Europejskiego Zielonego Ładu. Plany zawierają szczegółowe informacje o tym, jak państwa zamierzają zmniejszyć emisje, rozwijać odnawialne źródła energii, poprawiać efektywność energetyczną i modernizować swoje systemy energetyczne.

KE podkreśla, że realizacja obecnych planów pozwoli na osiągnięcie 54 proc. redukcji do końca dekady, ale aby wypełnić w pełni cel 55 proc., państwa muszą zwiększyć wysiłki – przede wszystkim w obszarze oszczędności energii.

Kolejne cele na horyzoncie – 2040 i 2050 rok

Choć obecna analiza skupia się na 2030 roku, Unia Europejska planuje już kolejne kroki. Docelowo Wspólnota ma osiągnąć neutralność klimatyczną w 2050 roku – czyli zerowy bilans emisji netto gazów cieplarnianych. Na razie Komisja Europejska nie przedstawiła jeszcze oficjalnego celu na 2040 r., ale zgodnie z założeniami Zielonego Ładu ma on stanowić punkt przejściowy na drodze do osiągnięcia zerowych emisji netto.

Na finiszu, ale nie na mecie

Ocena Komisji Europejskiej potwierdza, że działania na poziomie wspólnotowym zaczynają przynosić wymierne efekty. Redukcja emisji CO₂ zbliża się do docelowego poziomu, a dynamika zmian – zwłaszcza w porównaniu z poprzednimi analizami – jest wyraźnie pozytywna. Nadal jednak nie można mówić o pełnym sukcesie. Luki w efektywności energetycznej oraz brak danych od części państw członkowskich przypominają, że realizacja celów klimatycznych wymaga konsekwencji, koordynacji i szybkich działań.

Źródło: biznes.pap