Baterie EV podrożeją o 6%? Winny nieopłacalny recykling

Nowe badanie wskazuje, że unijne przepisy dotyczące zawartości materiałów z recyklingu mogą podnieść koszty baterii do pojazdów elektrycznych, ponieważ sam recykling wciąż pozostaje nieopłacalny komercyjnie. Analizę przeprowadzili naukowcy z HHL Leipzig Graduate School of Management.

Recykling generuje straty

Z badania wynika, że recykling zużytych baterii do pojazdów elektrycznych obecnie przynosi straty. Główną przyczyną są wysokie koszty transportu materiałów niebezpiecznych oraz demontażu.

Zdaniem badaczy, aby recykling stał się opłacalny ekonomicznie, konieczne mogą być zmiany w projektowaniu baterii, logistyce, procesach demontażu oraz modelach biznesowych.

Jak podkreślają autorzy, nie ma istotnych barier technologicznych w odzyskiwaniu materiałów z zużytych baterii – istniejące procesy recyklingu są dojrzałe technologicznie. Problemem pozostaje jednak ekonomia procesu.

Według obliczeń zespołu z HHL, jeśli firma zajmująca się recyklingiem sprzeda odzyskane z pakietu baterii materiały po cenach rynkowych, po odliczeniu wszystkich kosztów ponosi stratę na poziomie około 1,90 euro za kilogram pakietu baterii.

Dlaczego recykling nie wychodzi na plus

Badacze wskazują, że główną przyczyną strat jest klasyfikacja zużytych baterii jako towarów niebezpiecznych. Ich transport kosztuje średnio 16 razy więcej niż transport konwencjonalnego ładunku.

Na ekonomikę procesu wpływają również koszty demontażu, a dodatkowe wydatki generuje niepewność co do składu materiałowego baterii oraz rzeczywistych wskaźników odzysku surowców.

Wpływ na ceny baterii

Sytuacja ekonomiczna recyklingu może przełożyć się bezpośrednio na ceny baterii. Od sierpnia 2031 roku unijne rozporządzenie w sprawie baterii wprowadzi obowiązkowe minimalne udziały surowców z recyklingu w nowych bateriach do pojazdów elektrycznych, bateriach przemysłowych oraz rozruchowych.

Zakładając wskaźnik recyklingu na poziomie 20% oraz bezpośrednie przeniesienie strat firm recyklingowych na wymagany udział materiału z recyklingu, naukowcy z HHL szacują, że pakiet baterii może podrożeć o około 6%.

Jak obniżyć koszty recyklingu?

Zespół badawczy wskazuje kilka kierunków, które mogłyby poprawić ekonomikę recyklingu:

• bezpieczniejsze projektowanie baterii,
• skrócenie odległości transportu,
• wprowadzenie wiążących standardów,
• większe wykorzystanie zautomatyzowanego demontażu,
• większa specjalizacja firm recyklingowych.

Według szacunków badaczy, łączne zastosowanie tych rozwiązań mogłoby obniżyć koszty recyklingu o około 34%. Obecna strata w wysokości 1,90 euro za kilogram pakietu baterii mogłaby wówczas zamienić się w zysk na poziomie 0,13 euro za kilogram.

Naukowcy z Lipska wskazują też na problem nierównego podziału wartości w łańcuchu życia baterii. Wartość baterii wzrosłaby, gdyby po zakończeniu eksploatacji w pojazdach były wykorzystywane jako stacjonarne magazyny energii – zespół szacuje ten wzrost wartości na 64%.

Korzyść ta trafiałaby jednak do właścicieli pojazdów oraz operatorów magazynów energii, a nie do producentów odpowiedzialnych za koszty recyklingu ani do samych firm recyklingowych.

Nowe podmioty koordynujące

W odpowiedzi na ten problem, badacze z HHL proponują utworzenie nowych podmiotów koordynujących, które zarządzałyby pakietami baterii na obu etapach ich cyklu życia – zarówno w pojeździe, jak i w drugim życiu jako magazyn energii. Takie firmy miałyby bardziej równomiernie rozdzielać koszty i przychody między zaangażowane strony.

Jak wyjaśnia Dima Smirnov, kierownik badania i post-doktorant na HHL, tego typu podmioty byłyby właścicielami pakietów baterii oraz zawartych w nich materiałów.

Zdaniem Smirnova, takie firmy mogłyby wywierać presję rynkową na innowacje w procesach poprzedzających recykling, a jednocześnie sprawiedliwiej rozdzielać wartość generowaną przez zastosowania drugiego życia baterii. Jak podsumował, Europa potrzebuje nie tylko lepszych procesów związanych z bateriami, ale też modeli biznesowych opartych na mechanizmach rynkowych, które uczynią gospodarkę obiegu zamkniętego opłacalną ekonomicznie.

O badaniu

Badanie zostało przeprowadzone przez HHL w ramach projektu SAFELOOP – finansowanego przez UE konsorcjum skupionego na rozwoju bezpieczniejszych i bardziej zrównoważonych technologii bateryjnych dla pojazdów elektrycznych. Projekt obejmuje cały cykl życia baterii i ma na celu poprawę bezpieczeństwa oraz konkurencyjności poprzez nowe podejścia do dostaw surowców, rozwoju, eksploatacji i recyklingu baterii.