Wiatr zmian w energetyce. Senat przyjął ustawę odblokowującą rozwój lądowych farm wiatrowych
Senat przyjął z poprawkami nowelizację ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają szansę zrewolucjonizować rozwój lądowej energetyki wiatrowej w Polsce. Ustawa nie tylko znosi dotychczasową zasadę 10H, ale także wprowadza korzystne zmiany dla społeczności lokalnych oraz gwarantuje przedłużenie zamrożenia cen energii dla gospodarstw domowych do końca 2025 roku.
Nowe zasady lokalizacji elektrowni – więcej elastyczności dla samorządów
Najważniejszą zmianą wprowadzoną ustawą jest odejście od restrykcyjnej zasady 10H, która przez lata skutecznie blokowała rozwój nowych inwestycji wiatrowych. Od teraz decyzje o lokalizacji turbin wiatrowych będą należały do samorządów i lokalnych społeczności, które – przy zachowaniu minimalnej odległości 500 metrów od zabudowy mieszkaniowej – będą mogły dostosować zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do lokalnych warunków i potrzeb. Jak zaznacza Ministerstwo Klimatu i Środowiska, konsensus 500 m to kompromis oparty na podstawach społecznych i naukowych.
Wiatraki bliżej mieszkańców – ale z korzyściami finansowymi
Ważnym elementem ustawy jest również mechanizm wsparcia społeczności lokalnych. Gospodarstwa domowe położone w sąsiedztwie nowych farm wiatrowych będą mogły otrzymywać do 20 000 zł rocznie z funduszu partycypacyjnego. To znacząca zmiana, która ma na celu zwiększenie akceptacji społecznej dla inwestycji w OZE i realne wsparcie mieszkańców regionów, gdzie powstaną nowe instalacje.
Repowering i biogazownie – modernizacja i nowe możliwości
Ustawa otwiera także drogę do repoweringu, czyli modernizacji istniejących elektrowni wiatrowych w celu zwiększenia ich efektywności. Oprócz tego nowe przepisy wspierają rozwój dużych biogazowni – o mocy powyżej 1 MW – które również będą mogły powstawać na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zamrożone ceny energii przedłużone na cały 2025 rok
Jedną z kluczowych poprawek wprowadzonych na etapie prac parlamentarnych jest przedłużenie obowiązującego mechanizmu zamrożenia cen energii dla gospodarstw domowych. Bez tej zmiany ochrona odbiorców kończyłaby się z końcem września 2025 roku. Teraz, zgodnie z nowelizacją, rozwiązanie będzie obowiązywać do końca grudnia 2025 r., co ma na celu ochronę obywateli przed gwałtownymi wzrostami kosztów energii.
Senackie poprawki – więcej terenów, mniej barier
Senat wprowadził szereg poprawek, które dodatkowo zwiększają potencjał inwestycyjny lądowej energetyki wiatrowej:
- Zniesiono obowiązkowy bufor 500 m od obszarów Natura 2000 – inwestycje nadal będą wymagać oceny oddziaływania na środowisko, ale zmiana umożliwi efektywniejsze wykorzystanie terenów bez szkody dla przyrody.
- Zmieniono zasady dotyczące lokalizacji w strefach wojskowych MRT i MCTR – zamiast automatycznego zakazu, decyzja będzie zależeć od pozytywnej oceny odpowiednich organów.
- Usunięto obowiązkowy bufor od dróg krajowych – każdorazowo oddziaływanie będzie analizowane indywidualnie, zarówno na etapie planowania przestrzennego, jak i przy wydawaniu decyzji środowiskowej.
Energetyka wiatrowa jako koło zamachowe rozwoju lokalnego
Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że lądowa energetyka wiatrowa to dziś najtańsze źródło energii elektrycznej. Nowa ustawa może przełożyć się na wiele pozytywnych efektów: nowe miejsca pracy, większe wpływy do budżetów gmin z tytułu podatków od nieruchomości, a przede wszystkim – powszechny dostęp do taniej, zielonej energii.