Veolia startuje z projektem Rubin i rozpoczyna dekarbonizację ciepłowni w Zamościu

10 września 2025 r. w ciepłowni w Zamościu zainaugurowano projekt Rubin – inwestycję prowadzoną przez Veolię Wschód z Grupy Veolia term. To pierwszy tak kompleksowy krok w kierunku odejścia od węgla w lokalnym systemie ciepłowniczym. Firma zapowiada modernizację w kilku strumieniach technologicznych naraz, by szybko ograniczyć emisyjność wytwarzania ciepła i w perspektywie całego projektu całkowicie wyeliminować węgiel z miksu paliwowego miasta.

Mierzalny efekt już w 2028 r.

Pierwsza faza Rubina obejmuje budowę jednostki kogeneracyjnej OZE opartej o kocioł biomasowy z turbiną ORC, dwóch gazowych silników kogeneracyjnych wraz z kotłami elektrycznymi, a także nowych kotłów gazowych. Taki układ ma zapewnić elastyczność pracy źródeł, podnieść sprawność wytwarzania oraz umożliwić lepszą odpowiedź na wahania zapotrzebowania w sieci ciepłowniczej – od pełni sezonu grzewczego po poranne i wieczorne szczyty. Modernizacja jest prowadzona we współpracy z lokalnymi partnerami.

Veolia informuje, że od 2028 r. ponad 30 proc. dotychczasowego zużycia węgla w zamojskim systemie zostanie zastąpione paliwem gazowym i biomasą. To czytelny punkt przełomowy, po którym udział węgla będzie systematycznie spadał wraz z kolejnymi etapami prac. Cel końcowy pozostaje jednoznaczny: po zakończeniu projektu Rubin węgiel zniknie z miksu, a system ciepłowniczy Zamościa będzie oparty o czystsze paliwa i odnawialne źródła energii.

Biomasa, gaz, ORC i kotły elektryczne

Zestaw rozwiązań dobrano tak, by łączyć niską emisyjność z odpornością operacyjną. Kocioł biomasowy wsparty obiegiem ORC pozwala wytwarzać ciepło i energię elektryczną z surowca odnawialnego w układzie wysokiej sprawności. Kogeneracja gazowa zwiększa wykorzystanie energii paliwa dzięki jednoczesnej produkcji prądu i ciepła. Kotły elektryczne mogą pełnić funkcję źródła szczytowego lub pracować wtedy, gdy energia z sieci jest niskoemisyjna i opłacalna, stabilizując pracę całego układu. W praktyce miasto zyskuje miks źródeł, który lepiej radzi sobie z wahaniami temperatur i obciążenia sieci.

Część programu GreenUp

Rubin jest elementem strategicznego programu GreenUp realizowanego przez Grupę Veolia w Polsce. Program zakłada transformację lokalnych systemów ciepłowniczych w stronę czystszych paliw i OZE, budowę jednostek opalanych biomasą i gazem oraz konsekwentne odchodzenie od węgla w ciepłowniach Grupy. Docelowo GreenUp ma doprowadzić do neutralności klimatycznej – poprzez zastępowanie wysokoemisyjnych technologii rozwiązaniami o niższym śladzie węglowym, dopasowanymi do realiów każdego miasta.

„Veolia term pełni dziś kluczową rolę w transformacji ciepłownictwa w Polsce w małych i średnich miastach. W Zamościu pokazujemy, że dzięki kooperacji z samorządem i zastosowaniu sprawdzonych technologii, takich jak kogeneracja gazowa i spalanie biomasy, można skutecznie ograniczyć rolę węgla i zapewnić mieszkańcom stabilne i czyste źródła energii. Projekt Rubin jest dowodem na to, że transformacja energetyczna może być realizowana konsekwentnie i w sposób dostosowany do lokalnych potrzeb” – podkreśla Magdalena Bezulska, prezes zarządu Veolii term.

Rubin w Zamościu – konkretny początek zmian

Dekarbonizacja ciepłowni to nie tylko mniejszy ślad klimatyczny. To również większa przewidywalność kosztów wytwarzania, dywersyfikacja łańcuchów dostaw paliw oraz stabilniejsze parametry pracy sieci w szczytach. Elastyczny układ źródeł pozwoli lepiej odpowiadać na zmienne zapotrzebowanie, skracając czas reakcji i ograniczając straty. Dla odbiorców końcowych przełoży się to na niezawodne dostawy ciepła, a dla miasta – na realne postępy w kierunku nowoczesnej, niskoemisyjnej infrastruktury komunalnej.

Wraz z realizacją pierwszej fazy rusza przygotowanie do następnych etapów prowadzących do pełnego wycofania węgla. Spółka zapowiada dalszą współpracę z lokalnymi partnerami, dopracowywanie harmonogramów i wdrażanie rozwiązań, które w praktyce domkną proces dekarbonizacji systemu. Rubin ma stać się projektem referencyjnym dla innych miast poszukujących ścieżki odejścia od węgla przy zachowaniu bezpieczeństwa dostaw i racjonalnych kosztów.

Źródło: Veolia