Irlandia odblokowuje pełny potencjał bateryjnych magazynów energii

Aktualizacja irlandzkiego systemu planowania i dysponowania mocą wprowadzona 13 listopada, to prawdopodobnie przełomowy krok w kierunku pełnej integracji bateryjnych magazynów energii z rynkiem hurtowym energii elektrycznej. Po raz pierwszy magazyny będą mogły uczestniczyć w czasie rzeczywistym nie tylko jako źródło usług stabilizacyjnych, lecz także jako aktywni uczestnicy rynku. Co to dokładnie oznacza?

Od usług stabilizacyjnych do aktywnych graczy rynkowych

Dotychczas rola BESS w Irlandii koncentrowała się głównie na świadczeniu usług systemowych, a więc związanych z rosnącym udziałem niestabilnych źródeł OZE. Nadchodząca zmiana diametralnie poszerza tę funkcję. Dzięki współpracy operatorów sieciowych EirGrid i SONI z SEMO, magazyny uzyskają możliwość aktywnego handlu energią w modelu real-time, a także w segmentach day-ahead oraz intraday.

Dla operatorów bateryjnych oznacza to:

• możliwość ładowania w okresach wysokiej generacji OZE i niskich cen,
• sprzedaż energii w momentach szczytowego zapotrzebowania,
• sygnalizowanie preferowanych profili pracy systemowi operatorów,
• większą przewidywalność przychodów i zupełnie nowe strumienie finansowe.

Jest to ważne także dla operatora sieci. W tym momencie decyzje o dysponowaniu zasobami mogą być podejmowane na podstawie pełniejszych danych rynkowych.

Impuls inwestycyjny dla rynku

Branża oczekuje, że aktualizacja SDP odblokuje część zamrożonych inwestycji. Jak podkreśla Richard O’Loughlin, zastępca CEO w GridBeyond, rynek BESS doświadczał dotąd wahań inwestorskich związanych z brakiem jasności co do przyszłych przychodów. Możliwość uczestnictwa w rynku hurtowym zmienia tę kalkulację. Według wewnętrznych analiz GridBeyond właściciel 10 MW magazynu energii może zwiększyć przychody o 12–37% w perspektywie dekady.

To znacząca zachęta w kraju, gdzie łączna moc magazynów nie przekracza jeszcze 1 GWh, a wiele projektów utknęło na etapie pozwoleń. Nowe ramy rynkowe mogą więc przyspieszyć dekarbonizację systemu oraz uelastycznić go w obliczu dynamicznego rozwoju OZE.

Wprowadzenie BESS do rynku real-time przybliża Irlandię do modelu funkcjonującego w najbardziej rozwiniętych europejskich systemach. Jednocześnie reforma SDP wpisuje się w szerszy pakiet zmian. Nie od dziś wiadomo, że planowane jest odświeżenie mechanizmów zakupu usług systemowych oraz stworzenie rynku długoterminowego magazynowania energii, którego pierwsza tura przetargów ma ruszyć w 2027 roku.

Magazyny jako brakujące ogniwo systemu zeroemisyjnego

W centrum nadchodzących zmian leży strategiczne podejście do elastyczności systemu elektroenergetycznego. Przy wysokim poziomie udziału wiatru, który w Irlandii niejedokrotnie jest redukowany z powodu ograniczeń sieciowych, rozwój BESS staje się koniecznością. Jak zauważa O’Loughlin: „Nie ma sensu mieć ogromnych zasobów wiatru, jeśli połowa jest redukowana. Potrzebujemy właściwych narzędzi, a magazyny energii są jednym z kluczowych”.

Reforma rynku energii w Irlandii zbiega się z imponującym tempem rozbudowy fotowoltaiki, która właśnie przekroczyła próg 2,1 GW mocy zainstalowanej. W ciągu trzech lat kraj ponad dwukrotnie zwiększył swoje zasoby PV, plasując się wśród najszybciej rozwijających się rynków solarnych w Europie.

Jak pokazują dane Solar Ireland latem, podczas szczytów generacji, energia słoneczna pokrywa ponad 20% zapotrzebowania kraju. Większość z instalacji jest wielkoskalowa, ale zauważalny jest także wzrost liczby prosumentów. Obecnie ponad 155 tysięcy domów, firm i społeczności uczestniczy w generacji rozproszonej. Dalszy rozwój tylko napędza konieczność budowy nowych mocy zainstalowanych w magazynach energii.