Dwa nowe produkty mFRR. PSE przygotowują polski rynek do platformy MARI

7 września minął termin konsultacji zmian, które przebudują część polskiego rynku bilansującego. PSE proponują dwa produkty, czyli standardowy mFRRd oraz niestandardowy mFRRn. Pierwszy trafi na europejską platformę MARI, natomiast drugi pozostanie narzędziem krajowym. Zmiany otwierają też rynek na nowe zasoby, ale operator jednocześnie ogranicza zbyt gwałtowną reakcję części urządzeń.

Nowe produkty mFRR mają przygotować Polskę do MARI

Polskie Sieci Elektroenergetyczne prowadziły równolegle konsultacje dwóch pakietów zmian. Chodzi o warunki dot. bilansowania oraz instrukcję ruchu i eksploatacji sieci przemysłowej.

Termin zgłaszana uwag do obu projektów upłynął 7 września 2026 r. PSE przygotowują w ten sposób zasady potrzebne m.in. do operacyjnego wejścia na platformę MARI, która służy europejskiej wymianie energii bilansującej z rezerw mFRR. Operatorzy wykorzystują ją do bilansowania swoich obszarów oraz wymiany dostępnych ofert. PSE już wcześniej wskazywały, że przyłączenie do tej platformy jest obowiązkowe na podstawie unijnych regulacji.

Polski operator chce wprowadzić dwa odrębne produkty. mFRRd będzie produktem standardowym, zgodnym z modelem MARI. Natomiast mFRRn pozostanie produktem niestandardowym i nie będzie trafiał na europejską platformę.

Ponad 80 proc. mocy mFRR pochodziło z elektrowni szczytowo-pompowych

Za podziałem na dwa produkty stoi istotny problem techniczny. Polska nie może po prostu przenieść obecnego modelu mFRR do MARI.

Wg materiałów PSE elektrownie szczytowo-pomopowe mają dziś ogromne znaczenie dla tej usługi. Między lipcem 2025 a czerwcem 2026 r. zapewniły ponad 80 proc. pozyskanej mocy mFRR. Jednocześnie część tych jednostek nie może realizować aktywacji dokładnie wg referencyjnego modelu MARI. Wyłączenie ich z rynku mogłoby więc mocno ograniczyć dostępną podaż rezerw.

Dlatego PSE proponują rozwiązanie dwutorowe. Standardowy mFRRd będzie dostępny dla jednostek spełniających wymagania techniczne platformy MARI. Natomiast mFRRn ma zachować dostęp do szybkiej regulacji oferowanej przez elektrownie szczytowo-pompowe. PSE przewidują ten produkt wyłącznie dla odpowiednich jednostek ESP.

Rynek był projektowany pod duże elektrownie. PSE chcą obniżyć próg wejścia

Zmiany dot. jednak czegoś więcej niż samego MARI. PSE dostosowują również infrastrukturę sterowania do nowych uczestników rynku. Operator przyznaje, że dotychczasowe wymagania powstawały z myślą o dużych jednostkach konwencjonalnych. Tymczasem usługi bilansujące coraz częściej mogą świadczyć także rozproszone zasoby.

Problemem pozostają koszty technicznego przyłączenia do systemu LFC. PSE wskazują, że wymagane inwestycje mogą tworzyć barierę wejścia szczególnie dla małych podmiotów. Dlatego część wymagań ma zostać złagodzona. Operator chce również dopuścić szersze wykorzystanie wyniesionych węzłów systemu LFC.

Reakcja poniżej sekundy może być zbyt szybka dla sieci

Nowe technologie przynoszą jednak operatorowi również zupełnie inny problem niektóre zasoby potrafią zmieniać moc znacznie szybciej niż klasyczne elektrownie. PSE wskazują, że urządzenia sterowane przez energoelektronikę mogą realizować zadaną zmianę mocy w czasie poniżej sekundy.

Dotychczas aFRR świadczyły głównie jednostki cieplne o znacznie wolniejszej charakterystyce. Natomiast bardzo szybka reakcja dużego zasobu może pogorszyć stabilność lokalnej sieci oraz całego KSE.

Dlatego operator chce wprowadzić maksymalny gradient realizacji mocy zadanej dla aFRR. Minimalny wymagany gradient pozostaje bez zmian.

Ważne jest jednak rozróżnienie obu procesów. Ta zmiana w aFRR nie wynika bezpośrednio z wejścia do MARI. PSE chcą natomiast wdrożyć ją równolegle ze zmianami dot. mFRR.

To pokazuje szerszą zmianę na rynku bilansującym. System musi już uwzględniać nie tylko duże bloki, ale także bardzo szybkie i rozproszone zasoby.