Magazyn energii w bloku i nowe zasady fotowoltaiki. Wielkie zmiany od 20 września 2026 r. Co wiemy?

Fotowoltaika na dachu, magazyn energii w domu, a nawet bateria i panele na balkonie w bloku – projekt nowych warunków technicznych po raz pierwszy tak szczegółowo reguluje te rozwiązania. Dokument przewiduje obowiązkowe zabezpieczenia instalacji PV, specjalne wymagania przeciwpożarowe dla magazynów energii i limit 11 kWh dla baterii przypisanej do mieszkania w budynku wielorodzinnym. Zasadnicza część przepisów ma wejść w życie 20 września 2026 r. Na razie jest to jednak nadal projekt, a nie opublikowane prawo.

20 września 2026 r. może okazać się jedną z najważniejszych dat ostatnich lat dla rynku budowlanego i energetyki prosumenckiej. Projekt nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, wprowadza całe rozdziały poświęcone instalacjom fotowoltaicznym oraz bateryjnym magazynom energii.

To duża zmiana w porównaniu z przepisami obowiązującymi od ponad dwóch dekad. Nowe regulacje odpowiadają na technologie, które w czasie tworzenia dotychczasowych warunków technicznych praktycznie nie występowały w polskich domach.

Projekt z 6 sierpnia 2026 r. został przekazany Komisji Europejskiej w ramach procedury notyfikacyjnej pod numerem 2026/0422/PL. Sam tekst rozporządzenia przewiduje wejście zasadniczej części regulacji w życie 20 września 2026 r.

O koncepcji prosumenta lokatorskiego pisaliśmy na naszym portalu: Prosument lokatorski i wspólnotowy – jak wykorzystać energię ze słońca w budownictwie wielorodzinnym? – e-magazyny.pl

Czy 20 września jest już pewny?

Nie. I to ważne zastrzeżenie. Na dziś mamy do czynienia z projektem rozporządzenia, a nie z obowiązującym aktem ogłoszonym w Dzienniku Ustaw. Dlatego nie należy pisać, że wszystkie nowe wymagania „na pewno wejdą” 20 września. To termin zapisany w obecnej wersji projektu.

Jednocześnie pojawiające się wcześniej informacje, że wejście rozporządzenia może zostać zablokowane przez standardowy trzymiesięczny okres „standstill” w procedurze unijnej, wymagają aktualizacji.

Projekt został notyfikowany Komisji Europejskiej 7 sierpnia 2026 r., ale Polska wystąpiła o zastosowanie procedury pilnej. W aktualnej karcie notyfikacji TRIS nie wskazano daty końca okresu zawieszenia, a komunikat Komisji oznaczono informacją „Does not open the delays”. Polski wniosek o tryb pilny uzasadniono m.in. potrzebami bezpieczeństwa i inwestycjami o znaczeniu obronnym. W praktyce oznacza to, że dziś większą niewiadomą nie jest automatyczny trzymiesięczny „standstill”, lecz to, czy proces legislacyjny zostanie zakończony na czas i kiedy ostateczny akt zostanie podpisany oraz opublikowany.

Fotowoltaika: pojawia się wyłącznik awaryjny PV

Jedna z najistotniejszych zmian dotyczy bezpieczeństwa instalacji fotowoltaicznych. Projekt przewiduje rozwiązanie umożliwiające ekipom ratowniczym szybkie ograniczenie napięcia po stronie prądu stałego. W jednym z wariantów napięcie w przewodach znajdujących się poza strefą modułów ma zostać obniżone poniżej 30 V w czasie nie dłuższym niż 30 sekund.

Rozwiązanie to projekt określa jako wyłącznik awaryjny PV. Urządzenie uruchamiające ma znajdować się w miejscu przewidzianym dla dostępu ekip ratowniczych. Jeżeli budynek posiada przeciwpożarowy wyłącznik prądu, jego uruchomienie ma powodować również zadziałanie wyłącznika awaryjnego fotowoltaiki.

Falownik nie będzie mógł wisieć w dowolnym miejscu

Zmiany mogą być odczuwalne również dla osób, które dopiero projektują instalację w domu. Projekt stanowi, że falownik i rozdzielnicę instalacji fotowoltaicznej należy umieszczać na zewnątrz budynku albo w pomieszczeniu nieprzeznaczonym na pobyt ludzi, w miejscu zapewniającym odpowiednią wentylację.

Znaczenie ma też podłoże, na którym urządzenie zostanie zamontowane. Ściana w miejscu montażu falownika lub rozdzielnicy oraz w odpowiednim obszarze wokół urządzenia ma spełniać wymagania dotyczące reakcji na ogień albo zostać odpowiednio zabezpieczona niepalną okładziną.

To oznacza, że sposób montażu, który dziś jest technicznie możliwy i spotykany w wielu domach, po wejściu nowych regulacji może wymagać innego zaprojektowania.

Ochrona przed zwarciem łukowym i kontrola izolacji

Projekt idzie jeszcze dalej. Instalacja fotowoltaiczna ma zostać wyposażona co najmniej w:

• urządzenie monitorujące stan izolacji po stronie prądu stałego,
• urządzenie wykrywające i przerywające zwarcia łukowe DC.

W praktyce chodzi o rozwiązania określane często jako ochrona AFCI, choć sam tekst rozporządzenia posługuje się opisem funkcjonalnym i odwołaniem do odpowiedniej Polskiej Normy.

Jeżeli falownik lub rozdzielnica PV znajduje się w pomieszczeniu, projekt przewiduje ponadto co najmniej jedną autonomiczną czujkę dymu. Wyjątkiem mają być pomieszczenia chronione już przez system sygnalizacji pożarowej albo odpowiednie automatyczne urządzenia gaśnicze.

Przewody PV przede wszystkim na zewnątrz budynku

Szczegółowo uregulowano również sposób prowadzenia instalacji. Podstawowa zasada jest taka, że przewody instalacji fotowoltaicznej po stronie prądu stałego mają być prowadzone na zewnątrz budynku.

Prowadzenie ich wewnątrz będzie dopuszczalne po spełnieniu dodatkowych warunków – np. odpowiednim ukryciu w przegrodzie lub zastosowaniu osłony o określonej odporności ogniowej. Projekt wprost zakazuje prowadzenia takich przewodów w użytkowanych przewodach kominowych: dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.

Fotowoltaika na balkonie w bloku dostaje własne przepisy

To jedna z ciekawszych zmian. Projekt wprowadza pojęcie mikroinstalacji balkonowej PV przeznaczonej do zasilania instalacji elektrycznej konkretnego mieszkania w budynku wielorodzinnym.

Taki zestaw będzie mógł być instalowany na balkonie, loggii lub tarasie, ale z konkretnymi ograniczeniami. Łączna moc znamionowa falowników nie może przekroczyć 2 kW, moc wyjściowa modułów – 2,3 kW, a napięcie po stronie DC – 60 V.

Moduły mają być zamocowane trwale i w sposób uwzględniający m.in. obciążenie wiatrem oraz nośność konstrukcji balkonu. Projekt przewiduje także maksymalną wysokość montażu wynoszącą 25 m nad poziomem terenu oraz zabezpieczenie przed pracą wyspową. To istotna zmiana, bo balkonowa fotowoltaika przestaje być w projekcie rozwiązaniem pozostawionym praktycznie bez osobnych zasad technicznych.

Magazyny energii: nowe WT zaczynają się już powyżej 2 kWh

Osobny rozdział projektu poświęcono bateryjnym magazynom energii. Co ważne, szczegółowe wymagania WT mają dotyczyć magazynów energii elektrycznej o pojemności nominalnej większej niż 2 kWh, w których energia jest przechowywana w akumulatorach z ogniwami wtórnymi.

Magazyn ma być wyposażony w system BMS albo inne środki ochrony umożliwiające m.in. monitorowanie napięcia, natężenia prądu i temperatury, ochronę przed przeładowaniem, nadmiernym rozładowaniem i zwarciem oraz awaryjne odłączenie akumulatora.

Również magazyn energii dostanie wyłącznik awaryjny

Budynek, w którym jednym ze źródeł energii jest BESS, ma mieć rozwiązanie umożliwiające ekipom ratowniczym odłączenie jego obwodów wejściowych i wyjściowych. Projekt określa je jako wyłącznik awaryjny BESS.

W przypadku magazynu znajdującego się w mieszkaniu w bloku urządzenie uruchamiające wyłącznik może – przy spełnieniu określonych warunków – znajdować się przed wejściem do mieszkania.

Sam lokal ma być ponadto oznaczony znakiem bezpieczeństwa informującym o znajdującym się w nim magazynie energii. Informacja ma pojawić się również przy wejściu prowadzącym do odpowiedniej klatki schodowej.

Magazyn energii w mieszkaniu w bloku? Tak, ale do 11 kWh

To jedna z najważniejszych zmian w najnowszej wersji projektu. Regulacje nie wprowadzają generalnego zakazu magazynów energii w budynkach wielorodzinnych. Przeciwnie – projekt z 6 sierpnia wprost określa warunki ich stosowania.

W lokalu mieszkalnym w budynku wielorodzinnym, a także na należącym do niego balkonie, loggii lub tarasie, magazyn BESS będzie mógł zostać zainstalowany, jeżeli:

• służy instalacji elektrycznej użytkownika tego mieszkania,
• jego łączna pojemność nie przekracza 11 kWh,
• maksymalna moc ładowania lub rozładowania nie przekracza 3,7 kW.

To nie są medialne propozycje ani postulaty branży. Takie wartości znajdują się wprost w § 318 projektu z 6 sierpnia 2026 r.

Bateria nie będzie mogła po prostu stanąć obok kanapy

Dopuszczenie magazynu energii w mieszkaniu nie oznacza jednak pełnej dowolności. Projekt przewiduje kilka sposobów instalacji. BESS może znaleźć się w odpowiednio wydzielonym pomieszczeniu technicznym albo w innym pomieszczeniu, jeżeli zostanie umieszczony w przeznaczonej do tego ognioodpornej szafie.

Trzeci wariant to balkon, loggia lub taras. Wtedy magazyn ma mieć stopień ochrony co najmniej IP55, być trwale zamocowany, nie przekraczać nośności konstrukcji oraz spełniać dalsze wymagania związane z bezpieczeństwem pożarowym.

W praktyce właśnie wymagania dotyczące sposobu umieszczenia urządzenia mogą mieć większe znaczenie dla mieszkańca niż sam limit 11 kWh.

600 kWh na jedną strefę pożarową

Projekt pozostawia również limit dotyczący większych systemów. W jednej strefie pożarowej budynku, który nie jest przeznaczony wyłącznie na magazyn energii, łączna pojemność magazynów BESS nie może przekroczyć 600 kWh.

Co istotne, niewielkich magazynów przypisanych do lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym i spełniających specjalne wymagania § 318 nie wlicza się do tego limitu.

To ważne doprecyzowanie, którego brakowało w wielu wcześniejszych omówieniach projektu.

Progi 30, 300 i 2000 kWh to coś innego

Przy magazynach energii łatwo pomieszać dwa zestawy przepisów. Jedne określają warunki techniczne i przeciwpożarowe BESS. Drugie wynikają z Prawa budowlanego i decydują, kiedy potrzebne jest zgłoszenie lub pozwolenie na budowę.

W przypadku magazynów wolnostojących aktualne oficjalne zestawienie administracji wskazuje:

• do 30 kWh – bez zgłoszenia i pozwolenia na budowę,
• powyżej 30 do 300 kWh – zgłoszenie oraz dokumentacja i uzgodnienia przeciwpożarowe,
• powyżej 300 do 2000 kWh – zgłoszenie i dodatkowe wymagania, w tym informacje dla Państwowej Straży Pożarnej,
• powyżej 2000 kWh – pozwolenie na budowę.

Dla magazynów instalowanych w lub na budynku sytuacja jest inna: w przedziale 30–300 kWh wymagane jest zgłoszenie, natomiast powyżej 300 kWh – pozwolenie na budowę.

Nie należy więc przedstawiać progów 30/300/2000 kWh jako skali wymagań przeciwpożarowych z WT. To dwa odrębne porządki prawne, które nakładają się na tę samą inwestycję.

A co z istniejącą instalacją? Nie trzeba będzie jej automatycznie przebudowywać

Nowe WT nie oznaczają, że 20 września właściciel działającej od kilku lat fotowoltaiki będzie musiał natychmiast dostosować cały system do nowych wymagań.

Projekt wskazuje, że przepisy działów dotyczących projektowania i budowy stosuje się m.in. przy projektowaniu, budowie i przebudowie. W przypadku rozbudowy lub przebudowy nowe wymagania mają być stosowane zasadniczo do części objętej pracami.

Dodatkowo projekt zawiera przepisy przejściowe. Jeżeli przed wejściem nowych WT został już m.in. złożony wniosek o pozwolenie na budowę, wydano pozwolenie albo dokonano wymaganego zgłoszenia robót, zasadą ma być stosowanie dotychczasowych przepisów. Inwestor będzie mógł jednak zawnioskować o stosowanie nowych regulacji.

To znacznie precyzyjniejsze niż stwierdzenie, że wszystkie obecne instalacje zostaną „objęte nowymi przepisami”.

Czy od końca 2026 r. fotowoltaika będzie obowiązkowa?

Projekt przewiduje również zupełnie osobny harmonogram dotyczący wykorzystania energii słonecznej w budynkach.

Od 31 grudnia 2026 r. odpowiednie wymagania mają objąć m.in. budynki inne niż mieszkalne o powierzchni użytkowej powyżej 250 m².

Z kolei przepis dotyczący budynków mieszkalnych oraz zadaszonych stanowisk postojowych przylegających do budynku ma wejść w życie dopiero 31 grudnia 2029 r.

Nie należy więc pisać, że od września 2026 r. każdy właściciel domu jednorodzinnego zostanie zmuszony do instalacji fotowoltaiki.

Nie zawsze będzie to bezwzględny nakaz

Równie ważne jest zastrzeżenie ekonomiczne. Dla części wskazanych w projekcie obowiązków dotyczących wykorzystania energii słonecznej przewidziano warunek technicznego, funkcjonalnego oraz ekonomicznego uzasadnienia.

Projekt wskazuje, że przy ocenie ekonomicznej porównuje się koszt inwestycji ze spodziewanymi oszczędnościami, a okres zwrotu ma być nie dłuższy niż 15 lat. Dlatego określenie „obowiązkowa fotowoltaika na każdym domu” jest zbyt daleko idącym uproszczeniem.

Co powinien zrobić właściciel domu lub mieszkania?

Na obecnym etapie najważniejsze jest rozdzielenie tego, co już obowiązuje, od tego, co znajduje się w projekcie WT. Progi formalne wynikające z Prawa budowlanego dla magazynów energii już funkcjonują i są opisywane również w oficjalnych materiałach administracji.

Natomiast szczegółowe wymagania WT dotyczące m.in. zabezpieczeń PV, falowników, magazynów BESS, limitu 11 kWh w mieszkaniu czy 600 kWh w strefie pożarowej pozostają na 24 sierpnia 2026 r. projektowanymi regulacjami.

Osoba planująca inwestycję na przełomie sierpnia i września powinna więc sprawdzić nie tylko parametry kupowanego urządzenia, ale również etap formalny inwestycji i ostateczną wersję rozporządzenia po publikacji.

Najważniejsze: nie każdy obecny artykuł o WT 2026 jest już aktualny

Projekt zmieniał się kilka razy, a różnice między wcześniejszymi i najnowszą wersją są istotne. Przykładem są magazyny energii w blokach. Najnowszy projekt wprost dopuszcza magazyn o pojemności do 11 kWh i mocy do 3,7 kW w powiązaniu z lokalem mieszkalnym, o ile spełnione zostaną szczegółowe wymagania bezpieczeństwa.

Podobnie sytuacja wygląda z procedurą notyfikacyjną. Aktualna karta Komisji Europejskiej nie wskazuje standardowego okresu zawieszenia blokującego 20 września, ponieważ Polska wystąpiła o tryb pilny.

Dlatego przy planowaniu inwestycji nie warto opierać się wyłącznie na publikacjach opisujących wersje projektu z 2025 r. czy wiosny 2026 r.

Stan na 24 sierpnia 2026 r.: zasadnicza część WT 2026 ma według projektu wejść w życie 20 września 2026 r., ale rozporządzenie nadal nie jest obowiązującym, ogłoszonym aktem prawnym. Najbardziej wiarygodnym punktem odniesienia pozostaje tekst projektu z 6 sierpnia 2026 r. przekazany Komisji Europejskiej oraz późniejsza publikacja finalnego rozporządzenia w Dzienniku Ustaw.