Chiny uruchomiły pierwszy na świecie podwodny data center zasilany energią wiatrową
U wybrzeży Szanghaju rozpoczęło pracę pierwsze na świecie podwodne centrum danych zasilane energią pochodzącą z morskiej farmy wiatrowej. Inwestycja stanowi kolejny krok Chin w kierunku budowy bardziej efektywnej energetycznie infrastruktury cyfrowej, która ma sprostać gwałtownie rosnącemu zapotrzebowaniu na moc obliczeniową związanym z rozwojem sztucznej inteligencji.
Pilotażowy projekt Shanghai Lingang Undersea Datacentre został uruchomiony w maju 2026 roku. Obiekt dysponuje mocą 24 MW i powstał we współpracy spółki HiCloud Technology oraz państwowego koncernu China Communications Construction.
Centrum danych znajduje się około 10 kilometrów od wybrzeża Szanghaju i zostało umieszczone na głębokości 10 metrów pod powierzchnią morza. Energię elektryczną dostarcza pobliska morska farma wiatrowa, dzięki czemu znacząco ograniczono ślad węglowy całej instalacji.
Chłodzenie przez morze zamiast klimatyzacji
Jednym z największych wyzwań związanych z funkcjonowaniem centrów danych jest ich chłodzenie. W tradycyjnych obiektach lądowych systemy chłodnicze mogą odpowiadać nawet za 25–40% całkowitego zużycia energii elektrycznej.
W przypadku podwodnego centrum danych problem ten został częściowo rozwiązany dzięki wykorzystaniu naturalnych właściwości chłodzących wody morskiej. Stała temperatura otoczenia pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na dodatkowe systemy chłodzenia, co przekłada się na niższe zużycie energii. Według chińskich władz nowa instalacja zużywa ponad 20% mniej energii niż porównywalne obiekty zlokalizowane na lądzie.
Odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie AI
Centra danych są fundamentem współczesnej gospodarki cyfrowej i rozwoju sztucznej inteligencji. Wraz ze wzrostem liczby modeli AI oraz zapotrzebowania na moc obliczeniową rośnie również zużycie energii i wody przez infrastrukturę IT.
Eksperci zwracają uwagę, że tradycyjne centra danych stają się coraz większym wyzwaniem dla zasobów wodnych. Niedawny raport Uniwersytetu Narodów Zjednoczonych ds. Wody, Środowiska i Zdrowia wskazał, że do 2030 roku roczne zużycie wody przez globalny sektor data center może osiągnąć nawet 9,3 biliona litrów.
Umieszczenie serwerów pod wodą pozwala znacząco ograniczyć wykorzystanie słodkiej wody potrzebnej do chłodzenia, co może mieć szczególne znaczenie w regionach dotkniętych niedoborami zasobów wodnych.
Chiny przyspieszają komercjalizację technologii
Choć pionierem eksperymentów z podwodnymi centrami danych był Microsoft, który w 2018 roku rozpoczął testy w pobliżu szkockich Orkadów, to właśnie Chiny jako pierwsze przeszły do komercyjnego wdrażania tej technologii na większą skalę.
HiCloud uruchomił już w 2023 roku pierwsze komercyjne podwodne centrum danych na wyspie Hajnan. Projekt w Szanghaju jest jednak pierwszym na świecie tego typu obiektem zasilanym bezpośrednio energią z morskiej farmy wiatrowej.
Zdaniem ekspertów sukces chińskich przedsięwzięć wynika z połączenia rosnącego popytu na usługi cyfrowe, rozwiniętego zaplecza przemysłowego, doświadczenia w inżynierii morskiej oraz silnego wsparcia państwa dla rozwoju infrastruktury AI.
Wsparcie dla strategii rozwoju sztucznej inteligencji
Rozbudowa centrów danych stanowi jeden z filarów chińskiej strategii rozwoju sztucznej inteligencji. Władze w Pekinie zapowiedziały znaczące zwiększenie udziału czystej energii w zasilaniu infrastruktury cyfrowej do 2030 roku.
Projekt Shanghai Lingang otrzymał wsparcie inwestycyjne o wartości około 1,6 mld juanów, co odpowiada ponad 850 mln zł.
Korzyści i wyzwania środowiskowe
Eksperci podkreślają, że podwodne centra danych mogą przynieść istotne korzyści energetyczne i klimatyczne, jednak wymagają również monitorowania ich wpływu na środowisko morskie. Potencjalne zagrożenia obejmują lokalne podgrzewanie wody oraz zakłócanie osadów dennych podczas instalacji infrastruktury.
Według naukowców skala tych oddziaływań powinna być ograniczona, ale konieczne będzie prowadzenie długoterminowych badań środowiskowych.