Finansowanie projektów energetycznych, OZE i magazynów energii (BESS) – wprowadzenie do cyklu artykułów

Transformacja energetyczna powoduje, że projekty związane z odnawialnymi źródłami energii oraz magazynami energii stają się jednym z najszybciej rozwijających się segmentów rynku inwestycyjnego. Rosnące zapotrzebowanie na elastyczność systemu elektroenergetycznego oraz rozwój nowych mocy, hybrydyzacja projektów OZE oraz zmieniające się regulacje (np. UC84) sprawiają, że inwestorzy coraz częściej poszukują kapitału do realizacji tego typu przedsięwzięć. Dostęp do kapitału dłużnego i udziałowego jest jednym z podstawowych warunków umożliwiających realizację inwestycji.

Finansowanie projektów energetycznych należy do najbardziej wymagających obszarów finansowania. Banki, fundusze inwestycyjne, leasingodawcy czy instytucje publiczne analizują nie tylko sytuację inwestora, ale również parametry techniczne projektu, model biznesowy, prognozowane przychody, ryzyka regulacyjne oraz doświadczenie dewelopera. Każdy typ finansowania posiada własne wymagania, ograniczenia i kryteria oceny projektów. Wybór odpowiedniej struktury finansowania może mieć bezpośredni wpływ zarówno na możliwość realizacji inwestycji, jak i na jej późniejszą rentowność – zarówno pośrednio, z uwagi na wymagania instytucji dotyczące m.in. modelu biznesowego, jak i bezpośrednio.

Instytucje finansujące oczekują odpowiedniego przygotowania projektu, wiarygodnych analiz ekonomicznych, przejrzystej dokumentacji oraz rzetelnej oceny ryzyk. W przypadku projektów OZE i BESS szczególnego znaczenia nabierają również kwestie związane z prognozowaniem przychodów, zmiennością rynku energii oraz długoterminową opłacalnością przedsięwzięcia. Dlatego proces finansowania dużych i małych projektów OZE wymaga współpracy specjalistów z zakresu finansów, energetyki, prawa oraz doradztwa transakcyjnego.

Dostrzegając potrzeby rynku, zapowiadamy cykl artykułów, który będzie kompendium wiedzy na temat finansowania projektów OZE, ze szczególnym uwzględnieniem magazynów energii. Przedstawione sposoby finansowania i ich charakterystyka będą mogły zostać wykorzystane w różnych projektach energetycznych, np. farmach fotowoltaicznych, farmach wiatrowych, projektach biogazu, biometanu, instalacjach hybrydowych, elektrociepłowniach czy instalacjach gazowych, w tym gas peakerach. Celem cyklu będzie przedstawienie praktycznych aspektów pozyskiwania finansowania, przygotowania projektów do rozmów z instytucjami finansowymi, modelowania finansowego oraz procesów inwestycyjnych i transakcyjnych występujących na rynku energetycznym. Pierwszy artykuł ukaże się pod koniec wakacji, a w dalszej części przedstawiamy zakres tematów, które zostaną opisane w zapowiedzianym cyklu.

Jakie formy finansowania są dostępne dla projektów energetycznych?

Pierwszym zagadnieniem, które omówimy w ramach cyklu, będą dostępne na rynku formy finansowania projektów energetycznych. W zależności od charakterystyki inwestycji, jej skali oraz etapu zaawansowania możliwe jest wykorzystanie różnych źródeł kapitału.

Przeanalizujemy finansowanie typu project finance, które odgrywa główną rolę przy dużych projektach infrastrukturalnych i energetycznych oraz opiera się na zdolności projektu do generowania przyszłych przepływów pieniężnych. Omówimy również finansowanie bilansowe/korporacyjne oraz kredyt inwestycyjny z zabezpieczeniem, które są wykorzystywane przez inwestorów branżowych lub częściej występują przy mniejszych projektach. Wskażemy kryteria finansowania oraz korzyści wynikające z poszczególnych form finansowania.

Osobną uwagę poświęcimy leasingowi i pożyczkom leasingowym, które często pojawiają się w mniejszych projektach energetycznych, zarówno tych standalone, jak i funkcjonujących przy przedsiębiorstwach. Opiszemy również możliwość wykorzystania finansowania private debt, zielonych obligacji, różnego rodzaju gwarancji bankowych i „zielonych gwarancji” oraz innych hybrydowych rozwiązań tworzonych przez instytucje finansowe jako odpowiedź na potrzeby rynku.

Wśród dostępnych źródeł finansowania istotne miejsce zajmują także dotacje oraz programy preferencyjnego wsparcia. Choć pozwalają one obniżyć koszt kapitału i poprawić rentowność inwestycji, często wiążą się również z dodatkowymi obowiązkami i ograniczeniami, które są pomijane na etapie ubiegania się o wsparcie.

Rola doradców w procesie pozyskania finansowania

Duża złożoność projektów energetycznych powoduje, że coraz większego znaczenia nabiera wsparcie wyspecjalizowanych doradców.

Jednym z głównych doradców w procesie pozyskania finansowania są doradcy finansowi, nazywani również doradcami transakcyjnymi. Opiszemy zakres ich odpowiedzialności oraz wpływ doświadczenia transakcyjnego na skuteczność procesu pozyskiwania kapitału. Przedstawimy również, jakie analizy przygotowuje doradca oraz w jaki sposób wspiera inwestora na poszczególnych etapach finansowania.

Doradca finansowy współpracuje również z innymi doradcami i specjalistami (technicznymi, prawnymi itp.), pełniąc także rolę project managera. Wskażemy, jak przebiega cały proces krok po kroku oraz w jaki sposób wsparcie doradcy może skrócić i uporządkować jego harmonogram.

Model finansowy jako podstawa decyzji inwestycyjnych

Jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych przy ocenie projektów energetycznych jest model finansowy, obrazujący założenia techniczne i biznesowe poprzez konkretne wyniki ekonomiczne i finansowe. Na podstawie modelu finansowego zarówno inwestorzy, jak i banki podejmują decyzję o zaangażowaniu się w projekt.

W osobnym artykule poświęconym modelowaniu finansowemu dla projektów energetycznych, OZE i BESS przedstawimy strukturę modeli finansowych, dobre praktyki ich tworzenia, poziom złożoności w zależności od wymagań, zakres danych, sposób ich pozyskiwania oraz pozostałe funkcjonalności, które pozwalają ocenić projekt. Wskażemy różne rodzaje modeli finansowych oraz sposób, w jaki mogą kreować wartość, pokazując możliwości i szanse, jakie niesie ze sobą nie tylko najbardziej złożony model przygotowany na potrzeby project finance, ale również uproszczony model finansowy służący do wstępnej oceny opłacalności. Pokażemy również, dlaczego dobrze przygotowany model finansowy jest jednym z najważniejszych elementów analizowanych przez banki, fundusze inwestycyjne oraz inwestorów kapitałowych, a także jak pozwala optymalizować strategię właściciela projektu.

Znaczenie ścieżek cenowych w projektach OZE

Jednym z największych wyzwań dla projektów OZE pozostaje prognozowanie przyszłych przychodów.

Opiszemy znaczenie ścieżek cenowych, ich wpływ na bankowalność projektu oraz sposoby wykorzystania prognoz cen energii w modelach finansowych. Przedstawimy także charakterystykę ścieżek, szacowane koszty ich zakupu oraz podejście do prognozowania dla indywidualnego projektu (zwłaszcza w BESS). Szczególną uwagę poświęcimy ścieżkom cenowym i prognozowaniu przychodów dla magazynów energii BESS, jednak wskażemy również analogie i różnice występujące przy modelowaniu innych technologii oraz podejścia stosowane przy ocenie rozwiązań hybrydowych.

Od finansowania do sprzedaży projektu

Rozwój rynku BESS oraz OZE sprawia, że coraz więcej projektów powstaje nie tylko z myślą o ich eksploatacji, ale również o późniejszej sprzedaży inwestorowi strategicznemu lub finansowemu.

Z tego względu druga część naszego cyklu będzie poświęcona zagadnieniom związanym z transakcjami M&A oraz obrotem projektami energetycznymi. Przedstawimy rolę doradcy M&A w procesie sprzedaży projektu, omówimy znaczenie odpowiedniego przygotowania procesu transakcyjnego oraz wskażemy najczęściej występujące błędy wpływające na wartość projektu lub aktywa.

Pokażemy również, jak wygląda typowy proces sprzedaży projektu BESS – od przygotowania strategii i materiałów informacyjnych, przez kontakt z inwestorami, aż po due diligence, negocjacje oraz finalizację transakcji.

Jak inwestorzy wyceniają projekty OZE i BESS?

Jednym z kluczowych zagadnień dla deweloperów oraz właścicieli projektów pozostaje ich wartość rynkowa. W praktyce wycena projektu zależy od wielu czynników, które wykraczają daleko poza poniesione nakłady inwestycyjne.

W kolejnych artykułach przeanalizujemy wpływ statusu projektu, warunków przyłączenia, sytuacji prawnej nieruchomości, zastosowanej technologii, struktury kosztowej oraz ryzyk regulacyjnych na sposób postrzegania projektu przez inwestorów.

Omówimy również różnice pomiędzy projektami znajdującymi się na wczesnym etapie rozwoju a projektami gotowymi do budowy oraz ich wpływ na poziom zainteresowania potencjalnych nabywców.

Model finansowy w procesach M&A

Model finansowy odgrywa istotną rolę nie tylko przy pozyskiwaniu finansowania, ale również podczas sprzedaży projektu. Dla inwestorów stanowi on jedno z podstawowych narzędzi wykorzystywanych do oceny potencjalnego zwrotu z inwestycji oraz kwantyfikowania wpływu zidentyfikowanych ryzyk na inwestycję.

W ramach cyklu pokażemy, jakie znaczenie ma model finansowy w procesach M&A, które założenia podlegają szczególnej analizie oraz w jaki sposób model może wpływać na przebieg negocjacji i ostateczną wycenę projektu. Wskażemy również różnice, jakie zachodzą pomiędzy modelem finansowym przygotowanym na potrzeby finansowania a modelem wykorzystywanym w procesie M&A, rozpatrując je z perspektywy obu stron transakcji.

Offtake i jego wpływ na wartość projektu

Coraz częściej w projektach OZE pojawia się kwestia tzw. offtake, czyli zapewnienia umów lub mechanizmów gwarantujących przewidywalność przychodów oraz ograniczenie ryzyk związanych z funkcjonowaniem projektu na rynku energii. Mogą to być umowy PPA, aukcje OZE (tzw. CfD), aukcje rynku mocy czy umowy typu floor dla magazynów energii. W artykule przedstawimy specyfikę umów offtake dla projektów BESS, proces ich zawierania oraz wpływ na postrzeganie projektu przez instytucje finansujące i potencjalnych inwestorów.

Kompendium wiedzy o finansowaniu OZE

Mamy nadzieję, że kolejne artykuły pozwolą usystematyzować wiedzę dotyczącą finansowania, modelowania i transakcji na rynku energetycznym oraz przybliżą praktyczne aspekty realizacji projektów OZE i magazynów energii. Liczymy, że będzie to kompendium wiedzy, ponieważ rynek OZE dojrzewa i wymaga profesjonalizacji, a dobra wiedza oraz uporządkowane, metodyczne podejście mogą pomóc w szybszej realizacji projektów i uniknięciu wielu ryzyk.

---

Artur Wronkowski – Partner Zarządzający ARIXO advisory

Artur Wronkowski jest jednym z najbardziej doświadczonych doradców finansowych i transakcyjnych w Polsce zajmujących się obszarem energetyki odnawialnej. Jest założycielem i Partnerem Zarządzającym ARIXO advisory, wyspecjalizowanego butiku doradztwa finansowego i biznesowego dla Energetyki i Infrastruktury. Linkedin Artura: linkedin.com/in/wronkowski

Jan Dworczak – Starszy Analityk ARIXO advisory

Analityk specjalizujący się w modelowaniu finansowym, analizach ekonomicznych oraz finansowaniu projektów inwestycyjnych. Jan zdobywał doświadczenie przy projektach z obszaru odnawialnych źródeł energii i transformacji energetycznej, obejmujących instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii, technologie wodorowe oraz biogazowe.

Linkedin ARIXO: https://www.linkedin.com/company/arixo-advisory

Strona WWW ARIXO: https://www.arixo.pl/