Elastyczność zaczyna się opłacać. Axpo rozwija nowy model dla elektrociepłowni gazowych

Rosnąca zmienność rynku energii sprawia, że samo wytwarzanie energii elektrycznej przestaje być wystarczającym źródłem przychodów dla elektrociepłowni gazowych. Coraz większego znaczenia nabierają usługi systemowe oraz umiejętność optymalizacji pracy jednostek w zależności od sytuacji rynkowej. W tym kierunku rozwija swoją działalność Axpo Polska, rozpoczynając proces kwalifikacji Elektrociepłowni Nowa Sarzyna do świadczenia usług bilansujących dla krajowego systemu elektroenergetycznego.

To kolejny etap wykorzystania potencjału aktywa, które spółka przejęła wcześniej i najpierw objęła własnym modelem optymalizacji przychodów z produkcji energii. Teraz rozwiązania wypracowane na potrzeby Nowej Sarzyny mają zostać zaoferowane również innym właścicielom elektrociepłowni gazowych.

Elastyczność staje się nowym źródłem przychodów

Rozwój odnawialnych źródeł energii powoduje coraz większą zmienność cen energii na rynku hurtowym. W takich warunkach wartość elektrowni i elektrociepłowni nie wynika już wyłącznie z ilości wyprodukowanej energii, ale również z możliwości szybkiego reagowania na potrzeby operatora systemu przesyłowego.

Jednym z kluczowych elementów tej strategii jest świadczenie usług bilansujących, które pomagają utrzymać równowagę pomiędzy produkcją a zużyciem energii w krajowym systemie elektroenergetycznym. Dla właścicieli jednostek oznacza to możliwość uzyskania dodatkowych przychodów przy jednoczesnym zachowaniu podstawowej funkcji wytwórczej.

Clean Spark Spread podstawą decyzji handlowych

Axpo podkreśla, że fundamentem opracowanego modelu jest optymalizacja tzw. Clean Spark Spread, czyli relacji pomiędzy ceną sprzedaży energii elektrycznej a kosztami jej wytworzenia, obejmującymi zarówno paliwo gazowe, jak i koszty zakupu uprawnień do emisji CO₂.

Analiza CSS pozwala określić, kiedy najbardziej opłaca się zwiększyć produkcję energii, a kiedy korzystniejsze jest ograniczenie pracy jednostki lub wykorzystanie jej elastyczności do świadczenia usług bilansujących. Takie podejście wymaga jednoczesnego uwzględnienia rynku terminowego, rynku spot oraz rynku bilansującego.

Jak podkreśla Kacper Rzeńca, Balancing Manager w Axpo Polska, wielu operatorów doskonale zna możliwości techniczne swoich jednostek, jednak skuteczna optymalizacja handlowa wymaga odrębnych kompetencji związanych z funkcjonowaniem rynku energii.

Kompleksowa oferta dla elektrociepłowni

Doświadczenia zdobyte przy Nowej Sarzynie mają zostać wykorzystane w projektach realizowanych dla innych elektrociepłowni gazowych w Polsce. Oferta obejmuje zarówno przygotowanie jednostek do udziału w rynku usług bilansujących, jak i późniejszą obsługę operacyjną.

Zakres współpracy obejmuje między innymi:

• optymalizację przychodów z produkcji energii z wykorzystaniem analizy Clean Spark Spread,
• wsparcie w kontraktacji paliwa, energii elektrycznej i uprawnień do emisji CO₂,
• przygotowanie jednostki do procesu kwalifikacji i certyfikacji usług bilansujących,
• integrację systemów sterowania z rozwiązaniami wykorzystywanymi przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne,
• opracowanie strategii ofertowania mocy bilansujących oraz prowadzenie działań operacyjnych w imieniu właściciela aktywa.

Istotnym elementem projektu jest także zapewnienie zgodności pracy jednostki z jej ograniczeniami technicznymi oraz obowiązkami wynikającymi z dostaw ciepła do odbiorców.

Rynek bilansujący coraz ważniejszy dla ciepłownictwa

Eksperci wskazują, że wraz ze wzrostem udziału odnawialnych źródeł energii znaczenie elastycznych jednostek gazowych będzie systematycznie rosło. Elektrociepłownie mogą pełnić nie tylko funkcję producentów energii i ciepła, ale również aktywnie wspierać stabilność krajowego systemu elektroenergetycznego.

W praktyce oznacza to, że odpowiednio przygotowane jednostki są w stanie generować przychody z kilku segmentów rynku jednocześnie – sprzedaży energii, usług systemowych oraz optymalnego zarządzania swoją dyspozycyjnością. Dla wielu właścicieli aktywów może to stać się jednym z kluczowych elementów poprawy rentowności inwestycji w nadchodzących latach.