Kupujesz magazyn energii? Ten wskaźnik pokaże koszty, których nie widać w ofercie

Cena, pojemność i długość gwarancji to parametry, które najczęściej decydują o wyborze domowego magazynu energii. Jednak nie jest to pełna informacja o kosztach użytkowania. W poradniku „Magazyn energii w domu. Technologia, ekonomia i praktyka” znajdziesz wskaźnik KEG, który pomoże spojrzeć na zakup z nieco innej perspektywy. Istotny jest bowiem koszt energii oddawanej przez magazyn w warunkach objętych gwarancją.

Co to jest wskaźnik KEG?

KEG to skrót od Kosztu Energii Gwarancyjnej. Wskaźnik opracował Envalis przy współudziale naszej redakcji. KEG pokazuje modelowy koszt jednej kilowatogodziny energii oddanej przez magazyn w okresie wynikającym z analizowanych warunków gwarancji. Dzięki temu można porównać urządzenia, które na pierwszy rzut oka wyglądają podobnie, ale różnią się ceną, sprawnością i zasadami ochrony gwarancyjnej.

Punktem wyjścia była analiza dokumentów gwarancyjnych 26 magazynów energii, opisana w poradniku „Magazyn energii w domu. Technologia, ekonomia i praktyka”. Okazało się, że sama informacja o dziesięcioletniej gwarancji nie wystarcza, by określić, jak długo producent obejmuje ochroną urządzenie, które przecież jest eksploatowane w różny, indywidualny sposób, w zależności od użytkownika. Znaczenie mogą mieć również limity liczby cykli lub ilości energii przetworzonej przez baterię.

Nie należy przy tym zapominać o jakości danych. Jak wskazuje poradnik, w przypadku 15 z 26 produktów zebrano informacje pełne i spójne, wystarczające do obliczeń. Przy pozostałych trudno było potwierdzić wszystkie parametry, brakowało np. danych o sprawności cyklu, odpowiedniej wersji gwarancji lub jednoznacznych limitów dla konkretnego modułu. To przypomnienie, że wiarygodne porównanie wymaga czegoś więcej niż katalog producenta.

KEG ma pomóc uporządkować te różnice i sprowadzić je do wspólnego punktu odniesienia. Nie jest jednak rankingiem jakości ani odpowiedzią na pytanie, który magazyn najlepiej sprawdzi się w każdym domu.

Dlaczego cena za kilowatogodzinę pojemności nie wystarczy?

Popularnym sposobem porównania magazynów jest podzielenie ich ceny przez deklarowaną pojemność. Taki rachunek pomija jednak kilka istotnych kwestii. Przede wszystkim pojemność nominalna nie zawsze odpowiada pojemności, z której użytkownik może faktycznie korzystać. Producenci mogą udostępniać różne części całkowitej pojemności baterii.

Do tego dochodzą straty podczas ładowania i rozładowania. Magazyn nie oddaje całej energii, którą wcześniej pobrał. Ważny jest więc parametr RTE, określający sprawność całego cyklu. Dwa urządzenia o zbliżonej pojemności mogą dostarczać różne ilości energii użytkowej.

Nie bez znaczenia jest także intensywność eksploatacji. Bateria używana sporadycznie i magazyn regularnie wykonujący pełne cykle mogą inaczej wykorzystywać okres ochrony gwarancyjnej, Wskaźnik KEG uwzględnia te zależności w modelowym porównaniu, zamiast ograniczać ocenę do kwoty widocznej w ofercie.

Jak obliczany jest koszt energii gwarancyjnej?

KEG stanowi uproszczoną wersję podejścia LCOS (Levelized Cost of Storage), czyli metody szacowania kosztu magazynowania energii. Nie jest pełnym LCOS, ponieważ nie uwzględnia indywidualnego profilu zużycia energii w gospodarstwie domowym ani rzeczywistej ceny prądu wykorzystywanego do ładowania baterii.

W obliczeniach uwzględniane są natomiast straty energii wynikające ze sprawności ładowania i rozładowania. Dla wszystkich analizowanych produktów wyceniono je wg jednolitego założenia: 0,50 zł netto za kilowatogodzinę. Również pozostałe wartości cenowe w zestawieniu podawane są netto, co zapewnia spójność porównania.

Metoda wymaga także założenia, jak w czasie zmienia się pojemność magazynu. Ponieważ dokumenty gwarancyjne zwykle wskazują początkowy i końcowy poziom pojemności, ale nie opisują szczegółowo przebiegu degradacji, przyjęto liniowy spadek do 100 proc. do gwarantowanego progu. To narzędzie obliczeniowe, a nie prognoza rzeczywistego starzenia konkretnej baterii.

Dlaczego ten sam magazyn ma trzy wyniki KEG?

Koszt przypadający na kilowatogodzinę zależy również od tego, jak często magazyn pracuje. Dlatego w poradniku pojawiają się trzy profile użytkowania, pozwalające porównać urządzenia w różnych warunkach.

Pierwszy, P1, zakłada 200 pełnych cykli rocznie, czyli średnio ok. 0,55 cyklu dziennie. Odpowiada domowi z fotowoltaiką, w którym magazyn jest ładowany wyłącznie energią ze słońca. Profil P2 oznacza 365 cykli rocznie, a więc średnio jeden pełny cykl dziennie. Najintensywniejszy P3 obejmuje 550 cykli rocznie, ok. 1,5 dziennie i uwzględnia dodatkowe ładowanie z sieci, np. w taryfie dynamicznej.

Wynik, który wygląda korzystanie przy jednym profilu, nie musi być równie atrakcyjny przy drugim. Dlatego porównanie ma sens dopiero wtedy, gdy wybrany scenariusz odpowiada planowanemu sposobowi użytkowania magazynu.

Jak czytać KEG przed zakupem magazynu energii?

W zestawieniach obok KEG pojawia się modelowy okres spełniania analizowanych warunków gwarancji. Przykładowo, zapis „8,2 z 10 lat” oznacza, że przy przyjętej intensywności pracy limit cykli lub energii zostanie osiągnięty wcześniej niż po dziesięciu latach. Nie oznacza to, że urządzenie przestanie wówczas działać.

Autorzy poradnika podkreślają, że KEG powinien być drugim krokiem wyboru. Najpierw należy dopasować moc i pojemność do potrzeb domu, sprawdzić zgodność magazynu z instalacją oraz właściwe warunki gwarancji. Dopiero wśród urządzeń spełniających te wymagania warto szukać niższego KEG.

Wskaźnik nie wylicza oszczędności na rachunkach, okresu zwrotu inwestycji ani kosztu kompletnego systemu z falownikiem i montażem. Nie ocenia też jakości serwisu, czy możliwości zasilania awaryjnego. Jego największą zaletą jest coś innego. Pozwala porównywać koszt samego magazynowania na jednolitych zasadach, a nie wyłącznie na podstawie reklamowanych parametrów.