R.Power i Entrix uruchamiają komercyjnie magazyn energii w Herbach. To jedna z ciekawszych instalacji w Polsce

Magazyn energii R.Power w Herbach, w województwie śląskim, rozpoczął działalność komercyjną. Instalacja o mocy 5 MW i pojemności 3,8 MWh jest już wykorzystywana do handlu energią elektryczną, a za optymalizację jej pracy odpowiada Entrix. Projekt wyróżnia się nietypową konfiguracją baterii oraz koniecznością łączenia działalności na rynku energii z obowiązkami wynikającymi z kontraktu na rynku mocy. W planach jest również rozszerzenie działalności magazynu o usługi bilansujące.

Rynek magazynowania energii w Polsce wchodzi w etap, w którym coraz większego znaczenia nabiera nie tylko budowa nowych instalacji, ale także umiejętność efektywnego wykorzystywania ich możliwości technicznych. Przykładem tego trendu jest projekt R.Power w Herbach, którego obsługę handlową i optymalizację powierzono europejskiej firmie Entrix.

Obie spółki podpisały umowę Storage Services Agreement (SSA), obejmującą zarządzanie pracą bateryjnego magazynu energii (BESS). Obiekt został już uruchomiony i uczestniczy w obrocie energią elektryczną na rynku dnia następnego oraz rynku dnia bieżącego.

Dla R.Power jest to kolejny krok w rozwoju działalności związanej z elastycznością systemu elektroenergetycznego. Z kolei Entrix, wykorzystując doświadczenia zdobyte m.in. w Niemczech, odpowiada za takie zarządzanie instalacją, aby mogła generować przychody przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich ograniczeń technicznych i zobowiązań kontraktowych.

Magazyn energii w Herbach ma nietypową konfigurację. Co to oznacza?

Jednym z najważniejszych wyróżników inwestycji w Herbach jest asymetryczna charakterystyka pracy magazynu. Moc ładowania baterii wynosi 3,8 MW, natomiast moc rozładowania osiąga 5 MW. Pojemność instalacji to 3,8 MWh.

W praktyce oznacza to, że magazyn może oddawać energię do sieci z większą mocą, niż jest w stanie ją pobierać. Przy maksymalnej mocy rozładowania i przy założeniu wykorzystania całej nominalnej pojemności teoretyczny czas oddawania energii wynosi około 46 minut. Rzeczywisty czas pracy zależy jednak m.in. od dostępnej pojemności użytkowej, sprawności systemu i przyjętych ograniczeń eksploatacyjnych.

Taka konfiguracja wymaga odpowiedniego planowania cykli ładowania i rozładowania, szczególnie w warunkach zmiennych cen energii elektrycznej.

Dodatkowym elementem wpływającym na strategię pracy instalacji jest kontrakt zawarty w ramach rynku mocy. Wiąże się on z koniecznością utrzymywania gotowości do realizacji obowiązku mocowego. Oznacza to, że magazyn nie może być wykorzystywany wyłącznie do maksymalizacji bieżących przychodów z handlu energią. Operator musi jednocześnie zapewnić odpowiedni poziom dostępności zasobu.

To właśnie połączenie asymetrycznych parametrów technicznych z obowiązkami wynikającymi z rynku mocy stanowi jedno z głównych wyzwań operacyjnych projektu.

Sztuczna inteligencja wspiera handel energią

Za zarządzanie magazynem w Herbach odpowiada system Entrix wykorzystujący rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. Jego zadaniem jest dobór strategii handlowej i sposobu pracy baterii do aktualnych warunków rynkowych.

Algorytmy uwzględniają zarówno ceny energii na poszczególnych rynkach, jak i parametry techniczne magazynu, w tym różnice między mocą ładowania i rozładowania, ograniczenia liczby cykli oraz stopniowe zużywanie się baterii.

Istotne znaczenie ma również konieczność zachowania gotowości instalacji na potrzeby rynku mocy. Entrix rozpoczął już handel energią z wykorzystaniem magazynu w Herbach. Instalacja uczestniczy w rynku dnia następnego oraz rynku dnia bieżącego, co pozwala wykorzystywać różnice cenowe pomiędzy poszczególnymi okresami.

Jak informuje spółka, pierwsze wyniki działalności handlowej są obiecujące, choć nie przedstawiono szczegółowych danych dotyczących osiągniętych przychodów.

– Projekt w Herbach jest ważnym etapem rozwoju Entrix w Polsce. Połączenie asymetrycznej konfiguracji baterii z kontraktem na rynku mocy wymaga wysoce zaawansowanej optymalizacji – podkreśla Aleksandra Radwańska, Country Lead Poland w Entrix Polska.

Przedstawicielka firmy zwraca uwagę, że asymetria instalacji nie musi stanowić przeszkody w efektywnym zarządzaniu magazynem. Kluczowe jest odpowiednie uwzględnienie jej parametrów w strategiach handlowych i wykorzystanie możliwości dostępnych na różnych segmentach rynku energii.

R.Power i Entrix przygotowują magazyn do świadczenia usług bilansujących

Handel energią na rynku spot to dopiero pierwszy etap komercyjnego wykorzystania magazynu w Herbach. Kolejnym ma być udział w usługach bilansujących świadczonych na rzecz krajowego systemu elektroenergetycznego.

Entrix rozpoczął już procedurę kwalifikacyjną prowadzoną przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). Jej celem jest potwierdzenie zdolności instalacji do świadczenia określonych usług systemowych.

Po pomyślnym zakończeniu procesu Entrix ma pełnić funkcję dostawcy usług bilansujących (DUB/BSP) dla magazynu R.Power. Otworzy to drogę do uczestnictwa w rynku mocy bilansujących i energii bilansującej, w tym do świadczenia usług związanych z utrzymaniem i odbudową częstotliwości w systemie elektroenergetycznym.

Dla właściciela instalacji oznacza to możliwość dywersyfikacji źródeł przychodów. Magazyn będzie mógł bowiem zarabiać nie tylko na różnicach cen energii, ale również na udostępnianiu swojej elastyczności operatorowi systemu przesyłowego.

Należy jednak podkreślić, że proces kwalifikacji jest w toku, a świadczenie usług bilansujących będzie możliwe dopiero po spełnieniu wymaganych warunków.

Komercyjne uruchomienie poprzedziły testy i integracja systemów

Współpraca R.Power i Entrix rozpoczęła się jeszcze na etapie przygotowywania instalacji do działalności rynkowej. Entrix uczestniczył w procesie integracji technicznej magazynu, testowania komunikacji i sterowania oraz rejestracji obiektu na odpowiednich rynkach energii.

Szczególne znaczenie miało sprawdzenie współpracy systemów odpowiedzialnych za sterowanie baterią z platformą handlową. Od sprawności takiej komunikacji zależy bowiem możliwość realizacji strategii rynkowych i szybkiego reagowania na zmiany sytuacji w systemie elektroenergetycznym.

Po zakończeniu etapu przygotowawczego Entrix przejął odpowiedzialność za handel energią i bieżącą optymalizację pracy instalacji.

– R.Power konsekwentnie rozwija w Polsce niezawodne i odporne rozwiązania w obszarze energetyki odnawialnej oraz elastyczności systemu elektroenergetycznego. Magazyn energii w Herbach jest ważnym krokiem w tym kierunku – mówi Rafał Hajduk, Chief Commercial Officer w R.Power.

Przedstawiciel spółki podkreśla, że współpraca z Entrix ma zapewnić odpowiednio wysokie standardy techniczne i komercyjne eksploatacji magazynu.

Magazyny energii w Polsce potrzebują coraz bardziej zaawansowanej optymalizacji

Uruchomienie magazynu w Herbach wpisuje się w szersze zmiany zachodzące na polskim rynku elektroenergetycznym. Rosnąca produkcja energii ze źródeł odnawialnych zwiększa zapotrzebowanie na rozwiązania umożliwiające elastyczne zarządzanie podażą i popytem.

Magazyny bateryjne mogą odgrywać w tym procesie istotną rolę. Pozwalają pobierać energię w okresach jej większej dostępności i oddawać ją wtedy, gdy zapotrzebowanie lub ceny rosną. Mogą również wspierać stabilność systemu poprzez świadczenie usług bilansujących.

Jednocześnie model biznesowy magazynów energii staje się coraz bardziej złożony. Dla rentowności inwestycji znaczenie ma nie tylko pojemność baterii czy moc przyłączeniowa, lecz także możliwość łączenia różnych strumieni przychodów.

Rynek dnia następnego, rynek dnia bieżącego, rynek mocy oraz usługi bilansujące tworzą potencjalnie uzupełniające się obszary działalności. Ich jednoczesne wykorzystanie wymaga jednak uwzględnienia ograniczeń technicznych i zasad obowiązujących na poszczególnych rynkach.

Projekt R.Power i Entrix w Herbach pokazuje, że komercjalizacja magazynowania energii w Polsce coraz wyraźniej przesuwa się w kierunku zaawansowanego zarządzania aktywami. Samo uruchomienie baterii nie wystarcza już do pełnego wykorzystania jej potencjału ekonomicznego. Coraz ważniejsze stają się algorytmy optymalizacyjne, sprawna integracja z rynkiem oraz zdolność do łączenia różnych funkcji magazynu.

W przypadku instalacji w Herbach kolejnym istotnym etapem będzie zakończenie kwalifikacji PSE. Dopiero wtedy magazyn będzie mógł rozszerzyć działalność o przewidziane w projekcie usługi bilansujące i w większym stopniu wykorzystać swój potencjał komercyjny.