Nowe obowiązki dla użytkowników starszych instalacji PV – projekt nowelizacji ustawy o elektroodpadach już w przygotowaniu

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało przygotowanie projektu nowelizacji ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Celem zmian jest uregulowanie kwestii recyklingu paneli fotowoltaicznych, których liczba w polskim krajobrazie dynamicznie rośnie. Choć większość z nich jest jeszcze sprawna, coraz częściej pojawia się problem starszych lub uszkodzonych modułów, które należy zutylizować. Nowe przepisy mają wyznaczyć jasne zasady postępowania z tym rodzajem elektroodpadów – także w świetle obowiązujących regulacji unijnych.

Unijna dyrektywa i wyrok TSUE – motor zmian w polskim prawie

Planowana nowelizacja to efekt konieczności dostosowania krajowego prawa do przepisów Unii Europejskiej. Mowa o dyrektywie 2024/884, która zmienia wcześniejszą dyrektywę 2012/19/UE. Ta z kolei została zakwestionowana przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 25 stycznia 2022 r. (sprawa C-181/20), w którym stwierdzono nieważność art. 13 ust. 1 w zakresie dotyczącym paneli PV wprowadzonych do obrotu między 13 sierpnia 2005 r. a 13 sierpnia 2012 r. Polska musi teraz zaimplementować nowe przepisy – a to oznacza zmiany zarówno dla producentów, jak i użytkowników starszych instalacji.

Kto zapłaci za recykling? Wprowadzenie i użytkowanie mają znaczenie

Dotychczas obowiązek finansowania zbiórki i przetwarzania zużytego sprzętu spoczywał głównie na wprowadzających urządzenia na rynek – producentach, importerach i dystrybutorach. Nowelizacja ma jednak rozszerzyć katalog obowiązanych o użytkowników paneli, o ile nie są to gospodarstwa domowe.

Zgodnie z nowym podziałem, za zagospodarowanie paneli PV wprowadzonych do obrotu między 13 sierpnia 2005 r. a 31 grudnia 2015 r., użytkownicy – np. przedsiębiorcy, samorządy, instytucje – będą musieli pokryć koszty ich zbiórki i przetwarzania. W przypadku paneli dla gospodarstw domowych – obowiązki pozostaną po stronie producentów, ale tylko w zakresie sprzętu wprowadzonego po tej dacie.

Zmienia się definicja „sprzętu dawnego”

W ramach nowelizacji zmienione zostaną również definicje tzw. sprzętu dawnego. Nowe daty graniczne mają ułatwić klasyfikację obowiązków. Za sprzęt dawny uznane zostaną m.in.:

• panele fotowoltaiczne dla gospodarstw domowych wprowadzone przed 1 stycznia 2016 r.,
  
• inny sprzęt domowy spoza załącznika nr 6 do ustawy – jeśli został wprowadzony przed 1 stycznia 2018 r.,
  
• oraz wszystkie urządzenia domowe (w tym PV) sprzed 13 sierpnia 2005 r.
  
  

To istotna zmiana, ponieważ właśnie od statusu „dawności” zależy, kto ponosi koszt recyklingu danego sprzętu.

Recykling zyskuje na znaczeniu – również gospodarczo

Zmiany nie są jedynie formalnością legislacyjną. Ministerstwo klimatu podkreśla, że nowe przepisy mają zapewnić stabilny popyt na usługi zbierania i recyklingu paneli PV, a także lepszą organizację systemu. Przedsiębiorstwa zajmujące się przetwarzaniem elektroodpadów mogą dzięki temu zyskać większą przewidywalność działania, co ma kluczowe znaczenie przy inwestycjach w infrastrukturę recyklingową.

Jednocześnie nowe obowiązki dla producentów będą wiązały się z koniecznością osiągania określonych poziomów odzysku i przygotowania zużytego sprzętu do ponownego użycia. W efekcie rosnąca liczba odpadów z paneli fotowoltaicznych – jak prognozują eksperci – może przestać być problemem środowiskowym, a zacząć funkcjonować jako element gospodarki o obiegu zamkniętym.

Co dalej? Harmonogram prac i odpowiedzialni za projekt

Za przygotowanie projektu nowelizacji odpowiada wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska. Plan zakłada, że projekt trafi do Rady Ministrów w drugim lub trzecim kwartale 2025 roku. Nowe przepisy będą musiały przejść standardowy proces legislacyjny, zanim wejdą w życie. Już teraz wiadomo jednak, że zmiany dotkną wielu użytkowników starszych instalacji PV – szczególnie tych, które były instalowane jeszcze przed wybuchem boomu prosumenckiego w Polsce.

Źródła: zielona.interia.pl