Komisja Europejska zatwierdziła pomoc publiczną dla pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Rekordowe tempo decyzji otwiera drogę do finansowania projektu

Komisja Europejska zatwierdziła mechanizm wsparcia dla budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Decyzja, podjęta w rekordowo krótkim czasie, w pełni odpowiada polskiemu wnioskowi notyfikacyjnemu i umożliwia rozpoczęcie finansowania największej inwestycji energetycznej w historii kraju.

Rekordowe tempo i pełna akceptacja europejskiego regulatora

Polska złożyła wniosek notyfikacyjny we wrześniu 2024 r., a Komisja Europejska zaakceptowała pomoc publiczną po niespełna 12 miesiącach — niemal dwukrotnie szybciej niż przy poprzednich tego typu sprawach w UE. Zgoda obejmuje kompletny model wsparcia zaproponowany przez polski rząd.

– Budowa pierwszej polskiej elektrowni jądrowej staje się faktem. Otrzymanie zgody Komisji w tak krótkim czasie potwierdza siłę naszego projektu oraz skuteczność działań rządu – podkreśla Miłosz Motyka, Minister Energii. – Energia z atomu będzie fundamentem bezpieczeństwa elektroenergetycznego i rozwoju gospodarczego Polski.

Zgoda KE potwierdza solidność polskiego modelu

Decyzja Komisji to efekt intensywnej i konstruktywnej współpracy między polskim rządem a europejskim regulatorem. Wszystkie kluczowe elementy mechanizmu wsparcia zostały utrzymane, a zgłoszone wcześniej wątpliwości KE wyjaśniono bez konieczności wprowadzania istotnych zmian.

– Wyjaśniliśmy wszystkie wątpliwości Komisji i potwierdziliśmy, że projekt jest zgodny z unijnymi zasadami – mówi Wojciech Wrochna, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Energii. – Kolejnym krokiem będzie przekazanie spółce Polskie Elektrownie Jądrowe środków z budżetu państwa, co pozwoli kontynuować inwestycję zgodnie z harmonogramem.

Mechanizm wsparcia: stabilność inwestycji i korzyści dla odbiorców

Model pomocy publicznej obejmuje trzy główne elementy:

• dokapitalizowanie inwestora – spółki Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ),
• gwarancje Skarbu Państwa obejmujące 100% finansowania dłużnego,
• dwustronny kontrakt różnicowy (CfD) na okres eksploatacji elektrowni.

Kontrakt różnicowy – przewidywalność i ochrona odbiorców

Najważniejsze parametry CfD:

• okres obowiązywania skrócono z 60 do 40 lat, zgodnie z cyklem spłaty zadłużenia,
• do mechanizmu włączono rynki długoterminowe (PPA, forward),
• elektrownia będzie mogła elastycznie dostosowywać produkcję, jeśli będzie to uzasadnione technicznie i ekonomicznie.

Mechanizm przewiduje także dzielenie nadzwyczajnych zysków – jeśli wystąpią, trafią bezpośrednio do budżetu państwa, wspierając finansowanie zadań publicznych.

Rozwiązania te wpisują się w praktykę innych państw rozwijających energetykę jądrową, takich jak Czechy, Belgia, Francja, Szwecja, Holandia czy Bułgaria.

Przejrzyste zasady sprzedaży energii i korzyści dla finansów publicznych

• Do 30% produkcji będzie sprzedawane w ramach aukcji PPA.
• Pozostałe 70% trafi na rynki zorganizowane (giełdowe), co zapewni transparentność i konkurencyjność cen.

Model finansowy zweryfikowany przez KE zakłada cenę wykonania poniżej 500 zł/MWh, co jest wartością konkurencyjną, biorąc pod uwagę skalę i charakter inwestycji oraz jej systemowe korzyści.

Elektrownia w Lubiatowie–Kopalinie: stabilna, zeroemisyjna energia na dekady

Pierwsza polska elektrownia jądrowa powstanie w nadmorskiej lokalizacji Lubiatowo–Kopalino w technologii AP1000 firmy Westinghouse. Moc elektrowni wyniesie 3750 MW, a prognozowany współczynnik wykorzystania mocy w 2040 r. to aż 88,5%.

Inwestycja zapewni:

• stabilne, dyspozycyjne źródło niskoemisyjnej energii,
• zwiększenie bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego,
• możliwość długoterminowego kontraktowania energii dla przemysłu,
• redukcję emisji w polskiej gospodarce.

Decyzja Komisji otwiera również drogę do podpisania umowy na realizację projektu z konsorcjum amerykańskich firm Westinghouse (technologia) i Bechtel (wykonawstwo).

– To ogromny sukces i dowód wzorowej współpracy administracji publicznej z inwestorem – ocenia Marek Woszczyk, Prezes Zarządu Polskich Elektrowni Jądrowych.