Fotowoltaika i BESS na Kubie. Jak wyspa zabezpiecza sieć i pompownie wody?

Kuba konsekwentnie przyspiesza transformację energetyczną i rozbudowę infrastruktury fotowoltaicznej. Jak poinformował prezydent Miguel Díaz-Canel podczas wystąpienia w Radio Rebelde, wyspiarski kraj zainstalował dotychczas 50 MW pojemności w magazynach bateryjnych, a w październiku planuje uruchomić kolejne 100 MW systemów BESS. Działania te mają na celu ustabilizowanie krajowego systemu elektroenergetycznego oraz maksymalne wykorzystanie rosnącej generacji ze słońca.

Ponad 1,5 GW w fotowoltaice i wsparcie dla sektora prywatnego

Rozbudowa magazynów energii jest bezpośrednio powiązana z intensywnym montażem farm słonecznych. Na Kubie działa już 1418 MW mocy w fotowoltaice rozproszonej na 144 parkach słonecznych. Zgodnie z zapowiedziami władz, łączna moc instalacji PV przekroczy 1,5 GW przed końcem 2026 roku.

Równolegle rozwijany jest segment mikroinstalacji u odbiorców końcowych, gdzie łączna moc systemów PV w sektorze państwowym i prywatnym przekroczyła 563 MW. Najszybszy przyrost odnotowuje się w przedsiębiorstwach prywatnych, które pokrywają już 20% swojego zapotrzebowania na prąd z własnych paneli fotowoltaicznych, odciążając tym samym sieć państwową. Obecnie odnawialne źródła energii odpowiadają za 21,4% całej generacji energii elektrycznej na wyspie.

Uniezależnienie pompowni wody i zasilanie infrastruktury krytycznej

Energia słoneczna na Kubie odgrywa ważną rolę w utrzymaniu ciągłości usług komunalnych, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarki wodnej. W kraju działa już 646 zasilanych słońcem pomp dostarczających wodę pitną dla ludności oraz ponad 1000 urządzeń przeznaczonych dla rolnictwa i hodowli zwierząt. Rząd planuje pozyskać kolejne 200 MW mocy w fotowoltaice przeznaczonej wyłącznie do zasilania pompowni. Celem jest całkowite odłączenie systemu zaopatrzenia w wodę od krajowej sieci energetycznej w pierwszych miesiącach 2027 roku.

Energia z PV zabezpiecza także istotne obiekty użyteczności publicznej oraz infrastrukturę krytyczną. Panele fotowoltaiczne zainstalowano między innymi w 99% przychodni lekarskich, 99% domów narodzin, 89% domów opieki, 47% szpitali oraz w 72% placówek bankowych. W sektorze telekomunikacyjnym instalacje PV posiada 97% stacji radiowych, 25% nadajników Radio Cuba oraz 25% stacji bazowych telefonii komórkowej Etecsa.

Preferencyjne finansowanie, ulgi podatkowe i taryfy gwarantowane

Rozwój OZE na Kubie jest stymulowany przez państwowy system wsparcia finansowego i regulacyjnego. Kubanskie banki oferują dedykowane linie kredytowe na zakup instalacji OZE dla gospodarstw domowych i podmiotów gospodarczych, a rząd rozszerzył zakres ulg podatkowych dla inwestorów w sektorze zielonej energii.

Dodatkowo wprowadzono taryfę gwarantowaną w wysokości 90 pesos kubańskich za każdą kilowatogodzinę energii elektrycznej wprowadzoną do sieci państwowej przez niezależnych wytwórców energii odnawialnej.