Bułgaria walczy o swój największy magazyn energii

Państwowy koncern NEK EAD podpisał porozumienie z japońską Toshibą, które ma być kluczem do reaktywacji elektrowni szczytowo-pompowej Chaira. Ten największy tego typu obiekt w Europie Południowo-Wschodniej pozostaje unieruchomiony od ponad czterech lat po dramatycznej w skutkach awarii turbiny. Zlokalizowana w Rodopach elektrownia Chaira o mocy 864 MW to fundament bezpieczeństwa energetycznego Bułgarii. Obiekt, który powstawał etapami między 1995 a 2010 rokiem, dysponuje czterema odwracalnymi turbinami Francisa.

Zmęczenie materiału i japońska odsiecz

Awaria z 2022 roku była potężnym ciosem dla bułgarskiego systemu. Dochodzenie tamtejszego Ministerstwa Energii wykazało, że u podstaw katastrofy leżało zmęczenie materiału, wady konstrukcyjne pierwotnego projektu turbiny oraz niszczycielskie efekty kawitacji.

Wybór Toshiby jako partnera przy reanimacji obiektu nie jest przypadkowy. Japoński koncern dostarczał komponenty (turbiny i generatory) dla wszystkich czterech jednostek już w latach 90. Teraz Toshiba International Europe ma nie tylko naprawić pierwszy blok, ale przygotować kompleksową strategię operacyjną dla pozostałych trzech jednostek, które również borykają się z problemami wynikającymi ze starzenia się infrastruktury.

Klucz do stabilności OZE w regionie

Dla Bułgarii Chaira to coś więcej niż tylko elektrownia wodna. To potężny, wielogodzinny magazyn energii, bez którego stabilne zarządzanie rosnącą generacją z wiatru i słońca jest niezwykle trudne. Jego parametry prezentują się następująco:

• Moc generacyjna – 864 MW (4 x 216 MW),
• Moc pompowania – 788 MW (4 x 197 MW).

Chaira pilnie wymaga kompleksowej renowacji i zoptymalizowanego modelu eksploatacji — przyznaje Toshiba w oficjalnym komunikacie. Japończycy mają dostarczyć rekomendacje, które zwiększą niezawodność kluczowych komponentów, w tym generatorów o łącznej mocy 940 MVA.

Reanimacja w cieniu transformacji

Powrót Chairy do pracy to priorytet rządu w Sofii. W dobie odchodzenia od węgla, posiadanie tak dużej elektrowni wodnej pozwala na uniknięcie kosztownych inwestycji w nowe źródła szczytowe. Sukces misji Toshiby będzie zatem testem nie tylko dla japońskiej inżynierii, ale i dla zdolności Bułgarii do utrzymania kontroli nad własnym miksem energetycznym w czasie największej w historii transformacji.