Reakcja poniżej sekundy może zaszkodzić sieci. PSE zmieniają zasady rynku bilansującego

Polskie Sieci Elektroenergetyczne chcą ograniczyć tempo reakcji jednostek uczestniczących w automatycznej regulacji wtórnej aFRR. Nowe zasoby sterowane energoelektroniką mogą osiągać zdalną moc w czasie krótszym niż 1 sekunda, podczas gdy projekt PSE zakłada, że pełna zmiana mocy nie powinna następować szybciej niż w ciągu 2,5 sekundy.

Zbyt szybka zmiana mocy może destabilizować system

Automatyczna regulacja wtórna służy do korygowania bilansu mocy i częstotliwości w krajowym systemie elektroenergetycznym. Jednostki uczestniczące w usłudze otrzymają sygnały z centralnego systemu sterowania PSE. Następnie zwiększą albo zmniejszą produkcję lub pobór energii.

Obecne wymagania określają, że pełna aktywacja mocy powinna nastąpić nie później niż w ciągu 5 minut. Przepisy nie wyznaczają jednak maksymalnej szybkości reakcji.

PSE wskazują, że dotychczas usługę świadczyły przed wszystkim jednostki cieplne, których moc zmieniała się w tempie kilku procent mocy maksymalnej na minutę. Do rynku bilansującego zaczynają jednak wchodzić zespoły wyposażone w układy energoelektroniczne. Zdolne są one do wykonania polecenia w czasie krótszym niż sekunda.

Wg operatora tak gwałtowna reakcja potencjalnie dużych jednostek może niekorzystnie wpływać zarówno na lokalną sieć, jak i stabilność całego systemu. PSE proponują, aby aktywacja i dezaktywacja mocy w aFRR odbywały się z gradientem odpowiadającym czasowi od 2,5 do 5 minut – czytamy w Karcie aktualizacji nr 5/CK-5/CB-4/2026 IRiESP.

Zmiana może objąć magazyny energii

Projekt nie wskazuje wprost konkretnych technologii, które będą musiały dostosować układ sterowania. PSE odnoszą się szerzej do jednostek wykorzystujących szybką energoelektronikę.

W praktyce nowe wyzwania mogą mieć szczególne znaczenie dla magazynów energii, które są zdolne do niemal natychmiastowego przechodzenia między poborem a oddawaniem mocy. Instalacje nadal będą wykorzystywały szybką reakcję. Jednak jej przebieg będzie musiał się mieścić w profilu dopuszczonym przez operatora.

Nie oznacza to ograniczenia udziału magazynów w rynku bilansującym. Może natomiast wymagać zmiany ustawień systemów sterowania tak, by moc nie była aktywowana szybciej niż przewidują projektowane zasady.

PSE uzasadniają szybkie wprowadzenie ograniczenia stopniowym kwalifikowaniem nowych jednostek wyposażonych w bardzo szybkie układy regulacji.

PSE wprowadzają dwa produkty mFRR

Konsultowany projekt obejmuje również przebudowę ręcznie aktywowanej rezerwy odbudowy częstotliwości mFRR. PSE chcą podzielić ją na produkt standardowy mFRRd oraz produkt niestandardowy mFRRn.

Produkt standardowy ma być zgodny z zasadami europejskiej platformy MARI. Służy ona do wymiany energii bilansującej między operatorami systemów przesyłowych. Projekt przewiduje dla niego 2,5-minutowy okres przygotowawczy, 10 minut liniowego zwiększania mocy, okres dostawy oraz 10 minut dezaktywacji.

Produkt mFRRn nie znajdzie się na platformie europejskiej. Ma służyć do realizacji lokalnych potrzeb bilansujących i zapewnienia bezpieczeństwa pracy polskiego systemu.

PSE chcą także usunąć część wymagań przygotowanych wcześniej głównie dla dużych elektrowni konwencjonalnych. Operator przyznaje, że obecne rozwiązania mogą wymagać znacznych nakładów inwestycyjnych i stanowić barierę wejścia dla mniejszych podmiotów oraz rozproszonych zasobów. Ostrzejsze wymagania mają pozostać dla dużych jednostek i zakładów wytwórczych powyżej progu 500 MW.

Konsultacje potrwają do 7 września

Uczestnicy rynku mogą zgłaszać uwagi do 7 września 2026 r. PSE zaplanowały także otwarte spotkanie informacyjne na 2 września, w godz. 11:00-14:00.

Nowe zasady wejdą w życie w terminie określonym przez prezesa URE. PSE chcą skoordynować ich wdrożenie ze zmianami Warunków Dotyczących Bilansowania, które są procedowane równolegle.

Masz firmę i możesz skorzystać z IDC? Dowiedz się, w których godzinach w najbliższych dniach Enea nie pobierze od Ciebie opłat za przekroczenie mocy.