Polska wdraża Europejski akt o surowcach krytycznych. MKiŚ przedstawi projekt ustawy oraz Krajowy Program Poszukiwań

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt krajowej ustawy implementującej unijne rozporządzenie o surowcach krytycznych (CRMA – Critical Raw Materials Act). Wkrótce rozpocznie się proces konsultacji publicznych nad projektem ustawy o zapewnieniu dostępu do surowców krytycznych, oznaczonej jako UC83. Równolegle trwają prace nad Krajowym Programem Poszukiwań Surowców Krytycznych, który ma stać się jednym z filarów krajowej polityki surowcowej.

Szczegóły obu inicjatyw przedstawili podczas konferencji prasowej wiceminister klimatu i środowiska, główny geolog kraju prof. Krzysztof Galos, oraz dyrektor Państwowego Instytutu Geologicznego – PIB, prof. Krzysztof Szamałek.

Nowe fundamenty bezpieczeństwa surowcowego

Europejski akt o surowcach krytycznych to przełomowe rozporządzenie UE, którego celem jest wzmocnienie odporności europejskiego przemysłu na zakłócenia w dostawach surowców kluczowych dla transformacji energetycznej, cyfrowej oraz technologii obronnych i kosmicznych. CRMA definiuje dwie kategorie – surowce krytyczne (CRM) oraz surowce strategiczne (SRM), z tą drugą kategorią przypisaną do surowców o szczególnym znaczeniu dla realizacji celów klimatycznych i technologicznych UE.

Do 2030 roku państwa członkowskie zobowiązane są m.in. do zapewnienia:

• co najmniej 10% surowców z własnego wydobycia,
• 40% z przetwórstwa w UE,
• 25% z recyklingu,
• oraz ograniczenia udziału jednego kraju trzeciego do maksymalnie 65% dostaw.

Ustawa UC83 i nowa Polityka Surowcowa Państwa

W odpowiedzi na unijne wymogi, MKiŚ przygotowało projekt ustawy, która z jednej strony implementuje CRMA, a z drugiej – stanowi punkt wyjścia do nowelizacji krajowej Polityki Surowcowej Państwa. Ustawa nada Głównemu Geologowi Kraju wiodącą rolę we wdrażaniu krajowych i unijnych obowiązków, w tym monitorowania ryzyk łańcuchów dostaw oraz planowania działań strategicznych.

„Naszym celem jest zbudowanie solidnych fundamentów dla długoterminowego bezpieczeństwa surowcowego Polski. Ustawa UC83 będzie kluczowym elementem nowego systemu zarządzania surowcami” – powiedział prof. Krzysztof Galos.

Krajowy Program Poszukiwań – 180 mln zł na lata 2026–2033

Drugim filarem polityki będzie Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych. Jego głównym zadaniem będzie eksploracja potencjalnych złóż na terytorium Polski. Do 2033 roku na ten cel przeznaczone zostanie ponad 180 mln złotych ze środków publicznych. Program skupi się na surowcach takich jak: miedź, grafit, fosforyty, baryt, fluoryt, platynowce, a także nikiel, kobalt, stront i inne.

„To pierwszy tak kompleksowy plan eksploracji złóż w Polsce. Prace obejmą tereny o wysokim potencjale geologicznym, które dotąd nie były udokumentowane” – podkreślił Galos.

Nowe partnerstwa, recykling, monitoring

Oprócz działań legislacyjnych i eksploracyjnych, MKiŚ zapowiada:

• wzrost wykorzystania krajowych zasobów geologicznych,
• rozwój recyklingu surowców krytycznych,
• budowę nowych partnerstw międzynarodowych,
• wprowadzenie systemu monitorowania ryzyk łańcuchów dostaw i zapasów strategicznych.

Podsumowanie

Wdrożenie CRMA w Polsce to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów unijnych, ale również strategiczna inwestycja w przyszłość gospodarki. Transformacja energetyczna, rozwój elektromobilności i cyfryzacja nie będą możliwe bez stabilnych dostaw surowców krytycznych. Projekt ustawy UC83 oraz Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych to pierwsze kroki na tej długiej, ale niezbędnej drodze.

Profesor Krzystof Galos był jednm z prelegentów podczas konferencji „Transformacja Energetyczna i Magazynowanie Energii”. Więcej informacji o panelu dyskusyjnym poświęconym surowcom krytycznym: Zrównoważone materiały oraz kluczowe surowce do produkcji baterii oraz systemów magazynowania energii – kolejny istotny temat konferencji „Transformacja Energetyczna i Magazynowanie Energii 2025”

Źródło: gov.pl