Transformacja energetyczna w praktyce: rekomendacje z raportu E.ON dla Polski i Europy

Transformacja energetyczna w Europie nie musi oznaczać wyłącznie kosztów – może być skuteczniejsza i bardziej opłacalna, jeśli zostanie dobrze zaplanowana. Jak pokazuje najnowszy raport E.ON „The Energy Playbook”, kluczowe dla sukcesu są trzy działania: elektryfikacja, inwestycje w infrastrukturę sieciową oraz zwiększenie elastyczności systemu energetycznego. Dla Polski to także szansa na wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego i rozwój nowoczesnych połączeń transgranicznych.

Elektryfikacja jako motor redukcji emisji

Jednym z najmocniejszych wniosków płynących z raportu jest to, że elektryfikacja sektorów transportu, przemysłu i ciepłownictwa to najtańszy sposób na ograniczenie emisji CO₂. Problemem pozostają jednak wciąż wysokie podatki i opłaty nałożone na energię elektryczną – średnio aż trzykrotnie wyższe niż na paliwa kopalne. Zdaniem autorów raportu, dostosowanie tych obciążeń do minimalnych poziomów unijnych mogłoby odblokować pełny potencjał elektryfikacji, czyniąc ją bardziej dostępną cenowo.

Potencjalne korzyści są znaczące – wydatki gospodarstw domowych w UE na energię mogą spaść z 780 mld euro w 2023 r. do 434 mld euro w 2050 r., głównie dzięki elektryfikacji i poprawie efektywności energetycznej.

Rosnące zapotrzebowanie = wyzwania dla sieci

Elektryfikacja to jednak również wyzwanie dla całej infrastruktury. Do 2035 r. zapotrzebowanie na energię elektryczną w Unii Europejskiej wzrośnie o 30%. W Polsce, według szacunków KOBiZE, popyt może wzrosnąć z obecnych 173 TWh do nawet 445 TWh w 2050 roku. Taki skok oznacza konieczność budowy nowych źródeł energii i radykalnej modernizacji sieci przesyłowych i dystrybucyjnych.

Rozwój odnawialnych źródeł energiiw Polsce często wyprzedza możliwości sieci – nadmiar produkowanej energii nie może być efektywnie zagospodarowany. Dlatego E.ON Polska stawia na modernizację infrastruktury i wdrażanie inteligentnych systemów pomiarowych (AMI), które umożliwią bardziej elastyczne i efektywne zarządzanie energią.

Do 2030 r. krajowi dystrybutorzy energii – w tym Stoen Operator – planują zainwestować w infrastrukturę sieciową łącznie 130 mld zł. To część szerszego trendu – w całej UE roczne nakłady inwestycyjne na sieci mają wzrosnąć do ok. 80 mld euro rocznie, ponad dwa razy więcej niż w latach 2015–2019.

Elastyczność i cyfryzacja receptą na oszczędności

Według danych z raportu, skuteczna cyfryzacja i zwiększenie elastyczności systemu elektroenergetycznego mogą pozwolić na uniknięcie budowy ok. 240 GW rezerwowych mocy. To oznacza potencjalne oszczędności sięgające nawet 8 mld euro rocznie. Taki model energetyki – inteligentny, zrównoważony i reagujący na potrzeby rynku – pozwala również stabilizować ceny dla odbiorców.

Integracja europejska – korzyści dla Polski

Wojna w Ukrainie unaoczniła znaczenie stabilnych i bezpiecznych dostaw energii. Dalsza integracja z unijnym rynkiem energetycznym może przynieść Polsce wymierne korzyści: większą konkurencyjność, niższe ceny i lepsze zarządzanie ryzykiem. Dobrym przykładem takich działań jest projekt UNITED HEAT realizowany przez E.ON, który połączy Zgorzelec i Görlitz nowoczesnym, zeroemisyjnym systemem ciepłowniczym.

Rozbudowa transgranicznych połączeń energetycznych i synchronizacja systemów przesyłowych mogą wzmocnić pozycję Polski na europejskim rynku i pomóc w lepszym wykorzystaniu nadwyżek energii z OZE.

Społeczna akceptacja – warunek konieczny

Transformacja musi być jednak nie tylko technologicznie zaawansowana, ale i społecznie sprawiedliwa. Wysokie ceny energii, szczególnie odczuwalne wśród mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, ograniczają ich zdolność inwestycyjną. Zaledwie 20% firm planuje działania poprawiające efektywność energetyczną, a tylko co czwarte przedsiębiorstwo zamierza inwestować w flotę elektryczną. Jednocześnie aż 44% deklaruje, że zdecydowałoby się na inwestycje w OZE, gdyby te przyniosły realne oszczędności.

Potrzebne są więc skuteczne mechanizmy wsparcia, zwłaszcza dla najbardziej narażonych odbiorców – zarówno gospodarstw domowych, jak i firm energochłonnych.

1,5 biliona euro mniej

Zgodnie z szacunkami raportu E.ON, dobrze zaplanowana transformacja energetyczna może obniżyć łączne koszty tego procesu aż o 1,5 bln euro do 2050 roku. Elektryfikacja, inwestycje w sieci i elastyczność systemu to nie tylko techniczne wyzwania, ale realna droga do bezemisyjnej, nowoczesnej i bardziej konkurencyjnej gospodarki. Polska, jako istotny gracz w regionie, ma szansę wykorzystać ten moment do przyspieszenia transformacji i zapewnienia bezpieczniejszej przyszłości energetycznej.

Źródło: eon.pl