Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego

28 października 2025 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Nowe przepisy mają usprawnić proces likwidacji kopalń, ograniczyć dopłaty do ich działalności, a także wprowadzić system świadczeń osłonowych dla pracowników sektora. Ustawa ma również ułatwić zagospodarowanie terenów pokopalnianych, otwierając je na inwestycje i projekty rewitalizacyjne.

– Nowelizacja to konkretna odpowiedź na wyzwania transformacji energetycznej i realne wsparcie dla tysięcy górników. Zależy nam, by proces zmian przebiegał w sposób odpowiedzialny, z poszanowaniem lokalnych społeczności. Nowe przepisy otwierają drogę do sprawiedliwej transformacji regionów górniczych, a tereny pogórnicze mogą zyskać nowe funkcje, stając się impulsem dla inwestycji i rozwoju oraz tworzenia nowych miejsc pracy – powiedział Minister Energii Miłosz Motyka.

Samodzielna likwidacja kopalń i mniejsze dopłaty

Projekt zakłada, że spółki górnicze będą mogły samodzielnie prowadzić procesy likwidacji kopalń przy wsparciu finansowym państwa. Jednocześnie ograniczone zostaną dopłaty do bieżącego funkcjonowania zakładów. Celem jest stopniowe i kontrolowane wygaszanie produkcji węgla energetycznego, zgodnie z harmonogramem uzgodnionym w Umowie Społecznej z 2021 roku.

Nowe przepisy przewidują również przekazywanie mienia likwidowanych przedsiębiorstw górniczych w formie darowizny – na rzecz jednostek samorządu terytorialnego lub państwowych osób prawnych. Przejęte tereny mają być wykorzystywane m.in. pod inwestycje, budowę infrastruktury, projekty rewitalizacyjne czy systemy odwadniania zlikwidowanych zakładów.

Samorządy będą mogły dalej przekazywać te nieruchomości innym podmiotom, o ile zachowany zostanie cel darowizny oraz zgodność z przepisami o pomocy publicznej i gospodarce nieruchomościami.

Pakiet osłonowy dla górników

Nowelizacja wprowadza szeroki pakiet świadczeń osłonowych, obejmujący urlopy górnicze i przeróbkarskie, jednorazowe odprawy oraz inne formy wsparcia dla pracowników odchodzących z sektora.

Instrumenty osłonowe obejmą nie tylko zatrudnionych w Polskiej Grupie Górniczej, Południowym Koncernie Węglowym i Węglokoksie Kraj, lecz także – po podjęciu odpowiednich decyzji – pracowników Jastrzębskiej Spółki Węglowej oraz Lubelskiego Węgla „Bogdanka”.

Gospodarcze wykorzystanie terenów pokopalnianych

Kluczowym elementem reformy jest ułatwienie zagospodarowania majątku likwidowanych kopalń. Rząd chce, by obiekty i tereny pogórnicze stały się impulsem dla rozwoju gospodarczego regionów – poprzez tworzenie nowych miejsc pracy, inwestycje przemysłowe, centra logistyczne czy projekty z zakresu odnawialnych źródeł energii.

Mechanizm darowizn i przekazywania mienia ma przyspieszyć proces rewitalizacji, a także umożliwić samorządom skuteczniejsze wykorzystanie potencjału poprzemysłowej infrastruktury.