Polska flota SMR. Umowa OSGE z GE Vernova Hitachi otwiera nowy etap programu jądrowego
W siedzibie Departamentu Energii USA w Waszyngtonie OSGE oraz GE Vernova Hitachi Nuclear Energy podpisały umowę dotyczącą opracowania projektu technicznego małego reaktora modułowego BWRX-300 na potrzeby wdrożenia tej technologii w Polsce. To wydarzenie może okazać się jednym z kluczowych momentów w rozwoju krajowego programu SMR.
Projekt generyczny jako fundament floty reaktorów
Dokument – określany jako Poland Generic Design Agreement – zakłada przygotowanie szczegółowego projektu generycznego reaktora BWRX-300. Będzie on dostosowany do polskich przepisów prawa oraz wymogów krajowego dozoru jądrowego i stanie się projektem referencyjnym dla wszystkich planowanych w Polsce jednostek tej technologii.
Opracowanie jednego, ustandaryzowanego projektu ma fundamentalne znaczenie dla budowy floty reaktorów w modelu powtarzalnym. Standaryzacja oznacza krótsze procesy administracyjne przy kolejnych inwestycjach, niższe koszty jednostkowe oraz większą przewidywalność harmonogramów. To także realna szansa na rozwój krajowych kompetencji i włączenie polskich firm w łańcuch dostaw dla sektora jądrowego.
Silne wsparcie polityczne Warszawy i Waszyngtonu
W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele rządów Polski i Stanów Zjednoczonych, w tym zastępca sekretarza ds. energii USA James Danly oraz minister energii Miłosz Motyka. Strona amerykańska podkreślała, że współpraca w obszarze cywilnej energetyki jądrowej jest elementem strategicznego partnerstwa między oboma krajami i wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne Polski.
Polski rząd konsekwentnie rozwija dwa równoległe filary energetyki jądrowej: wielkoskalowe elektrownie oraz technologię SMR. W warunkach rosnącego zapotrzebowania na energię i postępującej dekarbonizacji przemysłu małe reaktory modułowe mają pełnić rolę stabilnego, zeroemisyjnego źródła energii, wspierającego zarówno system elektroenergetyczny, jak i odbiorców przemysłowych.
BWRX-300 już w budowie za granicą
Technologia BWRX-300 należy dziś do najbardziej zaawansowanych projektów SMR w świecie zachodnim. Pierwszy reaktor w tej konstrukcji powstaje w kanadyjskim Darlington, gdzie inwestorem jest Ontario Power Generation. Uruchomienie jednostki planowane jest pod koniec tej dekady.
Równolegle U.S. Nuclear Regulatory Commission analizuje wniosek Tennessee Valley Authority o budowę pierwszego BWRX-300 w Stanach Zjednoczonych w lokalizacji Clinch River w stanie Tennessee. Produkowane są już kluczowe komponenty, w tym zbiornik ciśnieniowy reaktora, a harmonogram prac pozostaje utrzymany.
Co to oznacza dla Polski?
Dla Polski podpisana umowa oznacza przejście z etapu deklaracji do fazy pogłębionych prac projektowych. Przygotowanie generycznego projektu technicznego zmniejsza ryzyka regulacyjne, porządkuje proces inwestycyjny i zwiększa wiarygodność całego przedsięwzięcia wobec rynku finansowego.
Jeśli harmonogram zostanie utrzymany, Polska może znaleźć się w gronie pierwszych państw europejskich, które wdrożą flotę małych reaktorów modułowych w oparciu o ustandaryzowaną, powtarzalną technologię. W kontekście transformacji energetycznej i rosnących potrzeb przemysłu to krok o wyraźnie strategicznym znaczeniu.