Magazyn energii ZGR uratował San Vicente del Monte przed wielką awarią na Półwyspie Iberyjskim

W dniu 28 kwietnia 2025 roku, gdy większość Półwyspu Iberyjskiego pogrążyła się w ciemnościach wskutek rozległej awarii sieci energetycznej, jedna miejscowość w Hiszpanii pozostała niezmiennie oświetlona i zasilana – San Vicente del Monte. Ta niewielka wieś w kantabryjskich górach, licząca zaledwie 200 mieszkańców, zawdzięcza swoją odporność innowacyjnemu systemowi magazynowania energii opracowanemu przez hiszpańskiego producenta ZGR.

Wielka awaria energetyczna na Półwyspie Iberyjskim

W poniedziałek 28 kwietnia 2025 roku o godzinie 12:33 doszło do największej od dekad awarii zasilania w Hiszpanii i Portugalii. Przerwa w dostawie prądu trwała około 10 godzin w większości obszarów kontynentalnych, a lokalnie nawet dłużej. W wyniku blackoutu zmarło co najmniej osiem osób – siedem w Hiszpanii (m.in. z powodu zatrucia tlenkiem węgla i pożarów od świec) i jedna w Portugalii (osoba uzależniona od respiratora).

Awaria sparaliżowała transport publiczny, łączność i działanie wielu instytucji. W Hiszpanii zatrzymały się wszystkie pociągi Renfe, metro, a lotnisko Barajas w Madrycie przez kilka godzin nie działało. W Portugalii zablokowane zostały sygnalizacje świetlne, a sklepy, apteki i systemy płatności elektronicznych przestały działać. Komunikacja internetowa spadła do 17% normalnego poziomu.

Tuż przed awarią system hiszpański był zasilany głównie energią słoneczną (59% z 32 GW produkcji), przy umiarkowanym udziale wiatru, energii jądrowej i gazowej. Eksportowano energię do Portugalii, Francji i Maroka. O 12:33 doszło do gwałtownej serii awarii w południowej Hiszpanii (Granada, Badajoz, Sewilla), które spowodowały utratę 2200 MW mocy. Szybki spadek częstotliwości poniżej 48 Hz uruchomił automatyczne odłączenie odbiorników i oddzielenie Półwyspu od reszty europejskiej sieci.

Do pełnego przywrócenia zasilania w Portugalii doszło około północy, a w Hiszpanii nad ranem 29 kwietnia. Reaktywację umożliwiły m.in. elektrownie wodne z funkcją black start (Aldeadávila w Hiszpanii i Castelo do Bode w Portugalii). W odbudowie sieci pomogły też dostawy prądu z Maroka i Francji.

Mikrosieć zamiast świec

Podczas gdy w większości regionów Półwyspu Iberyjskiego trwał paraliż, w małej miejscowości San Vicente del Monte życie toczyło się dalej swoim trybem. Zainstalowany w 2020 roku autonomiczny system magazynowania energii o mocy 160 kW i pojemności 250 kWh działał jako lokalna mikrosieć, przejmując zasilanie całej wsi w momencie, gdy zewnętrzne źródła energii zawiodły. System został podłączony do lokalnej sieci niskiego napięcia (400 V) i zapewnił ciągłość dostaw przez ponad pięć godzin, czyli do czasu pełnego przywrócenia zasilania regionalnego.

„Hiszpańska sieć dystrybucyjna jest generalnie stabilna i niezawodna” powiedział José Antonio Grande, dyrektor ds. rozwoju biznesu w ZGR. „Jednakże końcowe odcinki linii w terenach wiejskich są bardziej narażone na spadki napięcia i przerwy w dostawie energii. Dlatego właśnie rozwijaliśmy te pilotażowe projekty, by zwiększyć jakość i ciągłość zasilania w najbardziej wrażliwych miejscach”.

Inwestycja, która się opłaciła – finansowo i społecznie

Całkowity koszt systemu wyniósł 225 000 euro i został zrealizowany w ramach szerszej inicjatywy firmy energetycznej Viesgo, która w 2020 roku została przejęta przez portugalski koncern EDP. Projekt w San Vicente del Monte był jednym z czterech podobnych systemów pilotażowych zrealizowanych przez ZGR w północnej Hiszpanii (dwa w Kantabrii i dwa w Galicji), na obszarach obsługiwanych przez EDP-Viesgo, obejmujących łącznie około 700 000 klientów.

Kontenerowy system mieści się w 20-stopowym kontenerze i zawiera m.in. falownik ZGR, litowo-żelazowo-fosforanowy akumulator (LiFePO₄) marki Narada, układ chłodzenia sprężonym powietrzem oraz system gaszenia ognia. Moduł został zaprojektowany tak, aby obsługiwać obciążenia do 300 kVA i oferować pojemność magazynowania do 300 kWh na każdy feeder. Przy dziennym zużyciu energii we wsi na poziomie ok. 50 kWh, system może samodzielnie zasilać całą miejscowość przez ponad pięć godzin.

Co ważne, system działa w pełni automatycznie: w przypadku przerwy w dostawie z sieci publicznej, inwerter natychmiastowo inicjuje tryb wyspowy i rozpoczyna zasilanie odbiorców energią zmagazynowaną w akumulatorach.

Magazyn energii nie musi straszyć

ZGR zadbał również o integrację wizualną systemów z otoczeniem. W niektórych lokalizacjach, np. w galicyjskim Lugo, kontenery pokryto drewnianą elewacją, aby nie zaburzać estetyki wiejskiego krajobrazu. „To rozwiązanie modułowe, jak wszystkie nasze systemy. Inwerter dwukierunkowy zarządza ładowaniem i rozładowaniem baterii w zależności od potrzeb systemowych” podkreśla Grande.

Chociaż San Vicente del Monte stało się symbolem energetycznej odporności, przedstawiciele ZGR zwracają uwagę, że podobne rozwiązania są technicznie możliwe do wdrożenia w wielu innych regionach, np. na wyspie La Palma, która niedawno doświadczyła własnej awarii. Problemem nie jest technologia, lecz brak rynku mocy w Hiszpanii, który mógłby ekonomicznie motywować do budowy takich instalacji.

ZGR nie zwalnia tempa. Firma rozwija projekty magazynowania energii zarówno w formule standalone, jak i w połączeniu z odnawialnymi źródłami energii. Aktualnie uczestniczy w przedsięwzięciach na setki megawatów, planując także znaczne zwiększenie swoich mocy produkcyjnych – do 6 GW w Hiszpanii, a także w nowej fabryce w Phoenix w USA, której otwarcie zaplanowano na 2026 rok.

Źródło: ess-news.com