Amerykańscy ustawodawcy chcą przedłużenia zachęt dla kierowców EV

Dwóch członków Izby Reprezentantów: Mark DeSaulnier (Demokrata z Kalifornii) oraz Greg Stanton (Demokrata z Arizony), przedstawiło w minionym tygodniu projekt ustawy HOV Lane Exemption Reauthorization Act, który zakłada przedłużenie obowiązywania programu High Occupancy Vehicle Lane Exemption do 2031 roku. Obecne przepisy wygasną 30 września 2025 roku, jeśli Kongres nie podejmie działań legislacyjnych. O co w nich chodzi i czy takie rozwiązanie mogłoby być atrakcyjne w Polsce?

Pasy HOV – o co w tym chodzi?

Pasy HOV to specjalnie wydzielone pasy ruchu na autostradach i drogach szybkiego ruchu w USA (oraz w kilku innych krajach), przeznaczone dla pojazdów z większą liczbą pasażerów.

Główne zasady działania pasów:

• najczęściej mogą z nich korzystać samochody przewożące co najmniej dwóch lub trzech pasażerów (w zależności od lokalnych przepisów),
• celem jest zachęcenie do carpoolingu, czyli wspólnych przejazdów, które redukują liczbę aut na drogach,
• w godzinach szczytu pasy HOV są często mniej zatłoczone, co pozwala ich użytkownikom zaoszczędzić czas,
• w niektórych stanach do korzystania z HOV lane dopuszczono także pojazdy elektryczne, hybrydy i inne niskoemisyjne auta, nawet gdy kierowca jedzie sam.

Dzięki temu pasy HOV pełnią jednocześnie funkcję narzędzia polityki transportowej i ekologicznej.

Argumenty zwolenników

Greg Stanton podkreślił, że w Arizonie kierowcy EV od lat korzystają z przywileju jazdy po pasach HOV: „Ten program nie tylko zachęca do przechodzenia na pojazdy czystej energii, ale także zmniejsza korki dla wszystkich uczestników ruchu. Bez legislacyjnej korekty ta rozsądna polityka wygaśnie już w tym roku”.

Mark DeSaulnier, były członek California Air Resources Board, przypomniał o doświadczeniach Kalifornii:„Stosowanie zachęt dla EV realnie poprawia jakość życia, redukuje emisje i pozwala kierowcom zaoszczędzić setki, a nawet tysiące dolarów rocznie na paliwie”.

Propozycja spotkała się z szerokim poparciem ze strony branży motoryzacyjnej i organizacji proklimatycznych. Electric Drive Transportation Association zwraca uwagę, że dostęp do pasów HOV zmniejsza koszty i czas dojazdów, a jednocześnie ogranicza emisję zanieczyszczeń w aglomeracjach. Podobne stanowisko zajęły m.in. Fuel Cell and Hydrogen Energy Association, Renewable Fuels Association oraz Zero Emission Transportation Association.

Polityczne wyzwania

Choć ustawa ma wsparcie kluczowych organizacji transportowych, jej przyszłość nie jest przesądzona. Od objęcia urzędu przez prezydenta Donalda Trumpa administracja federalna konsekwentnie ogranicza wsparcie dla rynku elektromobilności. We wrześniu 2025 roku wygasł federalny kredyt podatkowy dla nabywców EV, a dodatkowo Biały Dom zablokował plan Kalifornii zakładający zakaz sprzedaży nowych samochodów spalinowych od 2035 roku. W tym kontekście przedłużenie HOV Lane Exemption może stać się przedmiotem ostrych sporów politycznych.

Programy uprzywilejowanego dostępu do pasów szybkiego ruchu dla samochodów elektrycznych nie są unikatowe dla USA. Podobne rozwiązania funkcjonują w Norwegii, Holandii czy Wielkiej Brytanii. Jednak w Stanach Zjednoczonych pełnią one rolę szczególną, gdyż infrastruktura drogowa odgrywa kluczową rolę w codziennym transporcie.

Dzięki przedłużeniu HOV Lane Exemption Act:

• kierowcy EV zyskają wymierną korzyść czasową i finansową,
• aglomeracje mogą zmniejszyć lokalne emisje i częściowo ograniczyć korki,
• rządy stanowe zachowają elastyczność w kształtowaniu własnej polityki transportowej.

Jeśli HOV Lane Exemption zostanie przedłużony do 2031 roku, pozostanie jednym z nielicznych federalnych instrumentów niebezpośredniego wsparcia dla rozwoju rynku pojazdów elektrycznych.

Choć amerykański przykład pokazuje, że pasy HOV mogą być skutecznym narzędziem wspierania elektromobilności i ograniczania korków, w Polsce nie jest to jeszcze odpowiedni moment na ich wprowadzenie. Mimo dynamicznego wzrostu, liczba samochodów elektrycznych w Polsce pozostaje wciąż marginalna w porównaniu z rynkami zachodnimi. Co więcej w USA pasy HOV powstały przede wszystkim, by promować wspólne przejazdy do pracy. W Polsce kultura „carpoolingu” dopiero raczkuje, a codzienny transport wciąż opiera się głównie na samochodach indywidualnych i komunikacji publicznej.

Źródło: electrive.com