Ciepła woda dla 4-osobowej rodziny. Ile kosztuje rocznie jej przygotowanie gazem, prądem i pompą ciepła?

Prysznic, kąpiel, zmywanie naczyń… Ciepłej wody potrzebujemy przez cały rok, niezależnie od sezonu grzewczego. Ile energii trzeba zużyć na jej przygotowanie i jak zmienia się koszt, gdy korzystamy z gazu, zwykłego podgrzewacza elektrycznego albo pompy ciepła? Przyjmujemy jeden przykładowy dom i dla wszystkich trzech technologii liczymy dokładnie tę samą ilość potrzebnego ciepła.

Najpierw ustalamy, ile ciepłej wody potrzebuje dom

Przyjmujemy dom jednorodzinny o powierzchni 100 m², zamieszkany przez cztery osoby. Nie będziemy jednak arbitralnie zakładać, że każdy domownik zużywa np. 40 czy 50 litrów ciepłej wody dziennie. Posłużymy się metodologią stosowaną przy wyznaczaniu charakterystyki energetycznej budynków.

Sięgnijmy do obowiązującego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej. Na tej podstawie dla domu jednorodzinnego przyjmuje się jednostkowe dobowe zapotrzebowanie na ciepłą wodę wynoszące 1,40 dm³ na każdy metr kwadratowy ogrzewanej powierzchni oraz współczynnik korekcyjny 0,90 uwzględniający przerwy w użytkowaniu.

Dla naszego domu:

1,40 l × 100 m² = 140 litrów dziennie

Po zastosowaniu współczynnika 0,90:

140 × 0,90 = 126 litrów dziennie

Przy czterech mieszkańcach odpowiada to ok. 31,5 litra na osobę dziennie. To wynik naszego modelu, a nie osobna norma zużycia na mieszkańca.

Ile energii potrzeba do podgrzania tej wody?

Ta sama metodologia przyjmuje temperaturę zimnej wody wynoszącą 10°C, a ciepłej wody użytkowej – 55°C. Różnica wynosi więc 45°C. Rozporządzenie podaje również ciepło właściwe wody 4,19 kJ/(kg·K) oraz 365 dni użytkowania.

Po zastosowaniu wzoru wykorzystywanego w metodologii otrzymujemy ok. 2409 kWh energii użytkowej rocznie. To właśnie ilość ciepła, którą w naszym modelowym domu trzeba dostarczyć do wody. I dopiero teraz możemy porównywać źródła energii.

Zwykły podgrzewacz elektryczny zużywa ok. 2433 kWh prądu

Dla elektrycznego podgrzewacza przepływowego metodologia przyjmuje sprawność wytwarzania na poziomie 0,99. Potrzebna energia elektryczna wynosi więc:

2409 kWh ÷ 0,99 = ok. 2433 kWh rocznie

Do orientacyjnego wyliczenia kosztu przyjmijmy taryfę PGE G11. Cena energii czynnej brutto w 2026 roku wynosi 0,6189 zł/kWh, a zatem:

2433 × 0,6189 zł = ok. 1506 zł rocznie

To nie jest pełny rachunek za energię. Liczymy wyłącznie koszt energii czynnej, bez dystrybucji, opłat stałych, mocowych i pozostałych pozycji na fakturze.

Przy gazie potrzeba ok. 2834 kWh energii w paliwie

Dla kondensacyjnego kotła gazowego o mocy do 50 kW metodologia charakterystyki energetycznej przyjmuje dla przygotowania ciepłej wody sprawność 0,85. Obliczenie:

2409 kWh ÷ 0,85 = ok. 2834 kWh gazu

Taryfowa cena gazu myORLEN dla gospodarstw domowych pozostaje do końca 2026 roku na poziomie 197,29 zł/MWh. Po doliczeniu 23 proc. VAT daje to w naszym uproszczeniu ok. 242,67 zł/MWh, czyli 0,2427 zł/kWh. Kosztowo otrzymujemy:

2834 × 0,2427 zł = ok. 688 zł rocznie

Ponownie: to koszt samego paliwa. Nie dodajemy dystrybucji i opłat stałych, ponieważ ich wysokość zależy m.in. od grupy taryfowej i obszaru działania operatora.

Pompa ciepła potrzebuje ok. 926 kWh prądu

Dla powietrznej pompy ciepła przygotowującej ciepłą wodę metodologia przyjmuje współczynnik wydajności sezonowej 2,60. Oznacza to, że do dostarczenia 2,6 kWh ciepła urządzenie potrzebuje w modelu 1 kWh energii elektrycznej.

2409 kWh ÷ 2,60 = ok. 926 kWh prądu

Przy tej samej cenie energii PGE G11:

926 × 0,6189 zł = ok. 573 zł rocznie

W naszym uproszczonym porównaniu koszt samej energii wynosi więc ok. 573 zł dla pompy ciepła, 688 zł dla gazu i 1506 zł dla bezpośredniego ogrzewania elektrycznego.

Dlaczego nie można traktować tego jak gotowego rachunku?

Celowo porównaliśmy przede wszystkim energię potrzebną do wykonania tej samej pracy. Nie uwzględniamy kosztu zakupu urządzeń, zasobnika, cyrkulacji ciepłej wody, strat na przewodach, serwisu ani inwestycji w instalację gazową czy pompę ciepła.

Nie porównujemy też pełnych faktur za gaz i prąd, ponieważ zawierają one różne opłaty stałe i dystrybucyjne.

Rachunek pokazuje jednak najważniejszą zależność: aby zapewnić temu samemu domowi ok. 2400 kWh użytecznego ciepła do przygotowania wody, zwykły podgrzewacz potrzebuje ok. 2,4 MWh prądu, kocioł ok. 2,8 MWh energii z gazu, a powietrzna pompa ciepła niespełna 1 MWh energii elektrycznej. Dopiero do tych wartości należy później przykładać własne taryfy i rzeczywiste koszty instalacji.