Zmiany w taryfach za gaz. URE ma dostać nowy mechanizm wobec operatorów

Ministerstwo Energii przygotowało nowe rozporządzenie dotyczące taryf i rozliczeń na rynku gazu. Najważniejsza zmiana ma dotyczyć inwestycji priorytetowych operatorów sieci. Poziom zwrotu z kapitału uwzględniany w taryfie ma zostać powiązany z tym, czy inwestycja jest realizowana zgodnie z harmonogramem. Projekt reguluje też sprzedaż rezerwową gazu i przewiduje bardzo szybkie wejście przepisów w życie.

Projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi został przygotowany w wersji z 11 września 2026 r. Nowy akt ma zastąpić regulacje z 2018 r., które utraciły moc.

Resort podkreśla, że znaczna część dotychczasowych zasad ma pozostać bez zmian. Projekt utrzymuje m.in. reguły kwalifikowania odbiorców do grup taryfowych, kalkulacji cen gazu i stawek opłat, ustalania opłat za przyłączenie do sieci oraz kosztów uzasadnionych.

Taryfa zależna od realizacji inwestycji

Najważniejsza merytoryczna zmiana dotyczy inwestycji priorytetowych realizowanych przez przedsiębiorstwa zajmujące się przesyłaniem i dystrybucją paliw gazowych.

Projekt przewiduje, że przy ustalaniu kosztów uzasadnionych osobno dla każdej inwestycji priorytetowej uwzględniana będzie stopa zwrotu z kapitału zaangażowanego w jej realizację. Jej poziom ustali prezes Urzędu Regulacji Energetyki stosownie do stopnia niewykonania harmonogramu inwestycji.

W praktyce oznacza to mocniejsze powiązanie mechanizmu taryfowego z realizacją inwestycji sieciowych. Jak wynika z uzasadnienia projektu, celem jest stworzenie ekonomicznego bodźca dla operatorów do terminowej realizacji przedsięwzięć uznanych za istotne dla bezpieczeństwa energetycznego i rozwoju infrastruktury.

Zmiany obejmą sprzedaż rezerwową gazu

Drugim istotnym obszarem jest sprzedaż rezerwowa paliw gazowych. Projekt rozszerza regulacje dotyczące umów sprzedaży rezerwowej oraz umów kompleksowych zawierających jej postanowienia. Nowe przepisy mają określać m.in. sposób ustalania mocy umownej i zasady rozliczeń z odbiorcami korzystającymi ze sprzedaży rezerwowej.

Regulacje obejmą także bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi. Według uzasadnienia odbiorcy korzystający ze sprzedaży rezerwowej mają otrzymać poziom ochrony nie niższy niż klienci korzystający ze standardowych umów.

Opłaty za przyłączenie bez rewolucji

Resort nie planuje zasadniczej zmiany modelu ustalania opłat za przyłączenie do sieci gazowej. Zachowane mają zostać obecne zasady różnicowania opłat w zależności od grup przyłączeniowych, a także sposób kalkulacji kosztów dla poszczególnych kategorii odbiorców.

Projekt nie wprowadza jednej nowej ceny gazu ani odgórnej podwyżki czy obniżki rachunków. Określa przede wszystkim mechanizmy, według których przedsiębiorstwa energetyczne mają kalkulować taryfy, ceny i stawki opłat.

Nowe zasady także dla trwających postępowań taryfowych

Do postępowań w sprawie zatwierdzenia taryf, które zostały wszczęte, ale nie zakończyły się przed wejściem nowego rozporządzenia w życie, mają być już stosowane nowe przepisy. Jednocześnie zachowana ma zostać ciągłość mechanizmu kont regulacyjnych dla działalności związanej m.in. z dystrybucją, magazynowaniem, skraplaniem i regazyfikacją gazu.

Rozporządzenie ma wejść w życie niemal natychmiast

Rozporządzenie ma wejść w życie dzień po jego ogłoszeniu. Ministerstwo uzasadnia rezygnację ze standardowego 14-dniowego vacatio legis koniecznością jak najszybszego usunięcia luki regulacyjnej dotyczącej kalkulowania taryf i rozliczeń na rynku gazu.

Dotychczasowe rozporządzenie z 2018 r. utraciło moc 8 września 2026 r. Nowy projekt ma więc przede wszystkim przywrócić ciągłość szczegółowych regulacji taryfowych, a jednocześnie wprowadzić mechanizm wiążący realizację inwestycji priorytetowych z poziomem zwrotu z zaangażowanego kapitału.