Owoc, który czekał na prąd dekadę. Historia acai z Amazonii

Mikrosieć fotowoltaiczna o mocy 50 kWp z magazynem energii 165 kWh zastąpiła zawodne generatory diesla w brazylijskim stanie Amazonas, umożliwiając lokalnej społeczności przetwarzanie do 36 tysięcy litrów acai rocznie.

Projekt czekał prawie dekadę

System słoneczno-bateryjny pozwolił odległej społeczności w stanie Amazonas uruchomić zakład przetwórstwa acai, który planowano tam od blisko dziesięciu lat.

Instalację uruchomiono w społeczności Bela Conquista, w rezerwacie eksploatacyjnym Catuá-Ipixuna w regionie Tefé. System obejmuje 50 kWp mocy fotowoltaicznej oraz 165 kWh magazynu energii.

Inicjatywa jest częścią projektu Luz na Floresta, realizowanego przez Fundację Zrównoważonej Amazonii, Global Energy Alliance for People and Planet oraz brazylijskie Ministerstwo Górnictwa i Energii. Projekt ma pokazać, jak niezawodny dostęp do energii elektrycznej może wspierać działalność gospodarczą w izolowanych społecznościach Amazonii.

Zawodny prąd z diesla

Przed instalacją mikrosieci, zakład przetwórczy zasilany był generatorami diesla, które dostarczały energię niewystarczająco i w sposób nieregularny. Ograniczenia w dostawach prądu przyczyniały się do strat produkcyjnych i ograniczały ilość owoców, jaką można było przetworzyć lokalnie. Nowa infrastruktura ma umożliwić przetwarzanie do 36 tysięcy litrów acai rocznie, pozwalając społeczności na zwiększenie wartości lokalnej produkcji oraz dochodów gospodarstw domowych.

Daniel Gama, mieszkaniec Bela Conquista i prezes projektu zakładu przetwórczego, powiedział, że zawodna elektryczność była głównym powodem, dla którego zakład nie mógł wcześniej ruszyć. Problemy z istniejącą linią przesyłową sprawiały, że obiekt nie otrzymywał wystarczającej ilości energii, by uruchomić wszystkie maszyny.

Luciana Sena, mieszkanka społeczności i zastępca sekretarza zakładu przetwórstwa acai, powiedziała, że niezawodna elektryczność zmniejszy straty produkcyjne i pozwoli zakładowi kupować oraz przetwarzać więcej lokalnie produkowanych owoców, zwiększając dochody rodzin.

Więcej niż zakład przetwórczy

Oprócz zakładu przetwórczego, mikrosieć zasila też kluczową infrastrukturę społeczności: szkołę, centrum społeczne, wspólną kuchnię oraz studnię wodną. Projekt łączy elektryfikację z produktywnym wykorzystaniem energii – model, który może mieć znaczenie w miejscach, gdzie konwencjonalna rozbudowa sieci elektroenergetycznej napotyka wyzwania logistyczne i ekonomiczne.

Projekt obejmuje też szkolenie mieszkańców w zarządzaniu, obsłudze i utrzymaniu systemów – odpowiedzialność za zainstalowane aktywa ma zostać przekazana samym społecznościom.

Thiago Carvalho, liderujący projektom odnawialnym w FAS, powiedział, że mieszkańcy przejdą szkolenia obejmujące zarządzanie, obsługę i utrzymanie systemów i będą odpowiadać za te działania. Luisa Valentim, dyrektorka Global Energy Alliance w Brazylii, powiedziała, że celem inicjatywy jest wykorzystanie energii do stworzenia warunków, które pozwolą społecznościom pozostać na swoich terytoriach, generować dochody i jednocześnie wspierać ochronę lasu amazońskiego.

Plany na kolejne piloty

Bela Conquista jest pierwszą praktyczną demonstracją modelu, który organizacje planują powielić w ramach do 20 pilotażowych projektów w ciągu najbliższych dwóch do trzech lat, docierając do nawet 25 społeczności w brazylijskiej Amazonii.

Planowane zastosowania obejmują działania z zakresu bioekonomii, takie jak produkcja i przetwórstwo acai, rybołówstwo, rolnictwo oraz przetwórstwo owoców.

Program szacuje, że systemy słoneczno-bateryjne mogą generować do 1 GWh energii słonecznej rocznie, unikając zużycia około 255 tysięcy litrów oleju napędowego oraz emisji 680 ton CO2.

Inicjatywa ma przynieść korzyści ponad 600 rodzinom, generując jednocześnie dane i doświadczenie, które mogą wpłynąć na politykę publiczną dotyczącą elektryfikacji i produktywnego wykorzystania energii na obszarach oddalonych.

Które społeczności są objęte programem?

Wśród społeczności uczestniczących w programie znajdują się:

• Terytorium Indiańskie Serra da Moça w Boa Vista, Roraima,
• Nossa Senhora do Livramento (Uixi) w Rezerwacie Rozwoju Zrównoważonego Piagaçu-Purus, Beruri, Amazonas,
• Bela Conquista w Tefé,
• społeczność Tamaniquá w regionie Środkowego Solimões,
• Santa Maria do Boiaçu, Cachoeirinha oraz Caicubi w regionie Dolnego Rio Branco, Roraima.

W objętych programem społecznościach celem jest osiągnięcie 80% dostępności energii oraz ponad trzykrotny wzrost przychodów z produkcji acai.