Czy haker może przejąć kontrolę nad magazynem energii? Zagrożenia dla BESS

Prawidłowe działanie magazynu energii BESS (Battery Energy Storage System) zależy od baterii (ogniw) oraz  systemów pomiarowych, sterujących, komunikacyjnych i informatycznych. BESS może współpracować z instalacją OZE, kogeneracją, siecią elektroenergetyczną, agregatorem, systemem SCADA oraz zdalnym serwisem producenta lub integratora. Wymiana danych pomiędzy BESS a systemami zewnętrznymi wymaga odpowiedniego zabezpieczenia komunikacji oraz kontroli dostępu.

Cyberbezpieczeństwo jest istotnym elementem projektowania i eksploatacji BESS. Jego zadaniem jest ochrona urządzeń, oprogramowania i przesyłanych danych przed nieautoryzowanym dostępem, manipulacją oraz zakłóceniami, które mogą wpłynąć na sterowanie magazynem lub współpracę z pozostałą infrastrukturą energetyczną.

BESS jako cybersystem

Współczesny magazyn energii BESS stanowi zintegrowany układ, w którym ogniwa, moduły i szafy bateryjne współpracują z przekształtnikami mocy oraz aparaturą zabezpieczeniową. Ich prawidłowe działanie zapewniają systemy pomiarowe, komunikacyjne i sterujące, odpowiedzialne za monitorowanie parametrów, nadzór nad pracą urządzeń oraz kierunek przepływu energii.

Do podstawowych elementów BESS należą:

• BMS (ang. Battery Management System, system zarządzania baterią),
• PCS (ang. Power Conversion System, system przekształcania energii) – odpowiada za przekształcanie energii elektrycznej i realizację zadanej wymiany mocy pomiędzy baterią a siecią lub instalacją;
• EMS (ang. Energy Management System, system zarządzania energią),
• SCADA/HMI –nadzorowanie parametrów, alarmów i pracy instalacji oraz sterowanie urządzeniami,
• urządzenia i sieci komunikacyjne – wymiana danych między urządzeniami,
• systemy zdalnego dostępu.

Architektura BESS a cyberzagrożenia

Element BESS	Funkcja	Zagrożenia	Skutki
BMS	monitoring i ochrona baterii	manipulacja danymi, konfiguracją lub oprogramowaniem	błędna ocena stanu baterii, ograniczenie dostępności
EMS	strategia i harmonogram pracy	fałszywe dane, przejęcie konta, zmiana ustawień	niewłaściwe ładowanie lub rozładowanie
PCS	realizacja zadanej mocy	zmiana konfiguracji lub polecenia	nieprawidłowa realizacja wymiany mocy
SCADA/HMI	monitoring i sterowanie	przejęcie konta, wprowadzenie złośliwego oprogramowania	utrata widoczności procesu lub możliwość ingerencji
VPN / chmura / serwis	Zdalny dostęp i utrzymanie systemu	Przejęcie konta, wykorzystanie podatności usługi zdalnej lub nieautoryzowany dostęp	Możliwość ingerencji w konfigurację, sterowanie lub aktualizacje
Sieć komunikacyjna	Wymiana danych pomiędzy elementami BESS	Zakłócenie, przechwycenie lub manipulacja komunikacją	Utrata łączności, opóźnienie transmisji albo przekazanie nieprawidłowych danych i poleceń

Zdalny dostęp – kto rzeczywiście może sterować BESS?

Zdalny dostęp do BESS umożliwia połączenie z systemami magazynu energii spoza obiektu za pośrednictwem sieci komunikacyjnej. Wykorzystuje się go do monitorowania parametrów pracy, diagnostyki, zmiany ustawień, aktualizacji oprogramowania oraz zdalnego sterowania instalacją. Zakres dostępnych funkcji zależy od architektury systemu i uprawnień nadanych użytkownikowi.

Warto rozróżnić trzy poziomy dostępu:

• monitorowanie – możliwość odczytywania danych, alarmów i parametrów bez prawa ich modyfikacji,
• konfiguracja – możliwość zmiany określonych parametrów i ustawień urządzeń,
• sterowanie – możliwość wpływania na tryb pracy, harmonogram lub zadawaną moc.

W większych instalacjach dostęp mogą posiadać różne podmioty: właściciel, operator instalacji, integrator, producent BMS lub PCS, dostawca EMS, firma serwisowa, operator chmury czy agregator. Z tego względu istotnym elementem odbioru technicznego powinno być ustalenie kto zachowuje dostęp do instalacji po jej uruchomieniu, do jakich funkcji oraz na jak długo.

Rodzaje cyberzagrożeń w systemach BESS

Cyberzagrożenia dotyczące magazynów energii obejmują zarówno bezpośrednią ingerencję w systemy sterowania, jak i zakłócenia komunikacji, błędną konfigurację czy podatności pochodzące od zewnętrznych dostawców. Ich skutki zależą przede wszystkim od tego, który element BESS zostanie zaatakowany, jakie uprawnienia uzyska haker oraz czy system posiada odpowiednie zabezpieczenia. Najważniejsze grupy zagrożeń zestawiono w tabeli.

Cyberzagrożenie	Na czym polega?	Skutek dla BESS
Nieautoryzowany dostęp zdalny	Przejęcie konta operatora, administratora lub serwisanta, np. wskutek słabego hasła lub niewłaściwej konfiguracji dostępu zdalnego.	Kradzież danych lub zmiana ustawień.
Fałszowanie danych	Celowe wprowadzenie fałszywych danych pomiarowych, np. dotyczących SoC, napięcia, temperatury lub mocy.	Błędna ocena stanu magazynu, niewłaściwy harmonogram pracy, utrata zdolności do wykonania zaplanowanej usługi.
DoS / DDoS	Zakłócenie lub przeciążenie kanałów komunikacyjnych i usług sieciowych.	Utrata łączności z EMS, SCADA lub operatorem, brak możliwości wprowadzania nowych poleceń, ograniczenie części funkcji BESS.
Man-in-the-Middle (MitM)	Przechwycenie i potencjalna modyfikacja komunikacji pomiędzy urządzeniami lub systemami.	Zmiana danych pomiarowych lub poleceń sterujących, błędne decyzje systemu nadrzędnego.
Słabe zabezpieczenia	Wykorzystanie słabości zabezpieczeń, które nie zapewniają wbudowanego szyfrowania lub uwierzytelniania.	Podszywanie się pod urządzenia, przechwytywanie danych, nieautoryzowana komunikacja.
Złośliwe oprogramowania	Wprowadzenie złośliwego oprogramowania do urządzeń lub systemów IT/OT współpracujących z BESS.	Utrata dostępu do systemu, uszkodzenie konfiguracji, przerwanie pracy, konieczność odtworzenia systemu.
Nieautoryzowana modyfikacja oprogramowania i aktualizacji	Wgranie zmodyfikowanego lub niezaufanego oprogramowania albo wykorzystanie podatności procesu aktualizacji.	Zmiana logiki działania urządzenia, utrata funkcjonalności lub konieczność ponownego uruchomienia i konfiguracji.
Błędy konfiguracyjne i zarządzania dostępem	Pozostawienie kont domyślnych, zbyt szerokich uprawnień, nieużywanych usług lub nieprawidłowych reguł sieciowych.	Ułatwienie nieautoryzowanego dostępu oraz zwiększenie ryzyka rozprzestrzenienia się ataku na kolejne elementy instalacji.
Ryzyko łańcucha dostaw	Podatności w komponentach, oprogramowaniu, chmurze, usługach serwisowych lub aktualizacjach dostarczanych przez strony trzecie.	Wprowadzenie podatności jeszcze przed uruchomieniem BESS lub jednoczesne zagrożenie wielu instalacji korzystających z tego samego rozwiązania.

Cyberzagrożenia rzadko ograniczają się do jednego elementu instalacji. Przejęcie konta serwisowego może być początkiem łańcucha zdarzeń prowadzącego do uzyskania dostępu do systemu zarządzania, zmiany konfiguracji lub fałszowania danych przekazywanych do EMS. Z tego względu ocena ryzyka powinna uwzględniać nie tylko pojedyncze podatności, a powiązania między komponentami oraz możliwe ścieżki rozprzestrzeniania się ataku w architekturze BESS.

Jak cyberatak może wpłynąć na pracę BESS?

Cyberatak może wpływać na dostępność magazynu, poprawność jego sterowania oraz realizację funkcji energetycznych. Skala konsekwencji zależy od rodzaju naruszenia, zakresu uzyskanych uprawnień i zastosowanych zabezpieczeń. Poniższa tabela przedstawia przykładowe zależności między zdarzeniem cybernetycznym, jego bezpośrednim skutkiem a możliwymi konsekwencjami dla pracy BESS.

Obszar wpływu	Konsekwencje dla BESS
Dostępność i ciągłość pracy instalacji	Ograniczenie dostępnej mocy, czasowa niedostępność magazynu lub konieczność wyłączenia części systemu do czasu przywrócenia prawidłowego działania.
Realizacja funkcji energetycznych	Niewykonanie zaplanowanego peak shavingu, arbitrażu cenowego, zwiększania autokonsumpcji, zapewnienia rezerwy energii lub usług świadczonych na rzecz systemu elektroenergetycznego.
Współpraca z infrastrukturą energetyczną	Zaburzenie współpracy BESS z instalacją PV, kogeneracją, odbiorami zakładu lub siecią, prowadzące do nieoptymalnego wykorzystania źródeł energii i magazynu.
Stan techniczny i trwałość urządzeń	Źle skonfigurowane profile ładowania i rozładowania, zwiększona liczba cykli lub praca poza optymalnym zakresem parametrów, które w określonych warunkach mogą przyspieszać degradację baterii i zużycie komponentów.
Bezpieczeństwo techniczne	Ryzyko nieprawidłowej pracy urządzeń w przypadku naruszenia funkcji sterowania lub zabezpieczeń oraz możliwe uszkodzenia komponentów.
Skutki ekonomiczne	Utrata przychodów lub planowanych oszczędności, dodatkowe koszty zakupu energii, koszty przestoju oraz ewentualne konsekwencje niewykonania zobowiązań umownych.
Przywrócenie i dalsza eksploatacja	Konieczność odtworzenia konfiguracji, sprawdzenia integralności oprogramowania, przeprowadzenia testów i ponownego uruchomienia systemu, a w poważniejszych przypadkach wymiany urządzeń, których bezpieczeństwo zostało naruszone lub które uległy uszkodzeniu.

Krótkie przykłady rzeczywistych cyberataków

Opisane poniżej przypadki nie były bezpośrednimi atakami na BESS, ale pokazują mechanizmy charakterystyczne dla infrastruktury energetycznej i przemysłowej, które mogą mieć zastosowanie również wobec magazynów energii.

Polska – sektor OZE. W skoordynowanym cyberataku na instalacje wiatrowe i fotowoltaiczne doszło m.in. do zerwania części komunikacji z operatorami oraz destrukcyjnej ingerencji w wybrane urządzenia. W analizowanych instalacjach występowały m.in. problemy związane ze zdalnym dostępem, brakiem MFA i konfiguracją urządzeń. Zdarzenie nie doprowadziło do destabilizacji KSE, ale pokazało praktyczne znaczenie ochrony urządzeń brzegowych i zdalnego serwisu.

Ukraina. Cyberatak na sektor elektroenergetyczny doprowadził do rzeczywistych przerw w dostawie energii. Napastnicy uzyskali dostęp do systemów sterowania i jednocześnie utrudniali działania operatorów zmierzające do przywrócenia normalnej pracy.

Stuxnet. Złośliwe oprogramowanie ingerowało w system sterowania urządzeniami przemysłowymi, pokazując, że cyberatak na automatykę może mieć fizyczne konsekwencje dla procesu technologicznego.

Przykłady te pokazują przede wszystkim, że cyberatak na infrastrukturę energetyczną nie musi kończyć się na kradzieży danych. Może oddziaływać na komunikację, sterowanie i dostępność rzeczywistych urządzeń.

Jak ograniczyć ryzyko?

Skuteczna ochrona BESS wymaga zastosowania kilku niezależnych warstw zabezpieczeń, które ograniczają możliwość uzyskania dostępu przez osoby nieuprawnione, ingerencji w sterowanie oraz przeniesienia ataku na kolejne elementy systemu. Istotne znaczenie mają zarówno rozwiązania techniczne, jak i zasady zarządzania dostępem, aktualizacjami oraz reagowania na incydenty, a także wymagania określone na etapie wyboru producenta i dostawcy systemu. Najważniejsze działania przedstawiono w poniższej tabeli.

Obszar zabezpieczenia	Zalecane działania	Cel
Segmentacja IT i OT	Rozdzielenie sieci biurowej i przemysłowej, wydzielenie stref, ograniczenie komunikacji do niezbędnych połączeń	Ograniczenie możliwości przejścia z przejętego komputera lub systemu IT do BMS, PCS, EMS i innych elementów sterowania
Uwierzytelnianie i rozdzielenie uprawnień	Indywidualne konta, brak kont domyślnych i współdzielonych	Ograniczenie skutków przejęcia konta i dostępu do funkcji
Kontrolowany zdalny serwis	Określenie zakresu dostępu producenta i dostawcy systemu, czasowe aktywowanie dostępu, rejestrowanie sesji i zmian	Zmniejszenie ryzyka wykorzystania uprawnień serwisowych
Monitoring i wykrywanie anomalii	Obserwacja logowań, nowych urządzeń, zmian konfiguracji, nietypowych połączeń, liczby poleceń, zmian zadawanej mocy i niespójności danych	Wczesne wykrywanie prób nieautoryzowanego dostępu, manipulacji danymi i nietypowego zachowania procesu
Zarządzanie aktualizacjami	Inwentaryzacja urządzeń i wersji oprogramowania, monitorowanie podatności, testowanie aktualizacji, stosowanie zabezpieczeń	Ograniczenie ryzyka wynikającego z nieaktualnego oprogramowania i znanych podatności
Kopie zapasowe i ciągłość działania	Kopie zapasowe konfiguracji, nastaw, certyfikatów i plików projektowych oraz określenie trybu pracy po utracie połączenia z chmurą, Internetem lub EMS	Możliwość odtworzenia systemu i utrzymania bezpiecznej pracy po awarii lub cyberataku
Security by design	Uwzględnienie cyberbezpieczeństwa już na etapie projektowania: segmentacja, szyfrowanie, logowanie, aktualizacje, okres wsparcia, dokumentacja komponentów	Ograniczenie podatności zanim system zostanie uruchomiony oraz zmniejszenie kosztów późniejszych modyfikacji

Reagowanie na incydent

Oprócz zabezpieczeń ograniczających ryzyko cyberataku konieczne jest przygotowanie planu reagowania, który określa sposób postępowania w przypadku naruszenia bezpieczeństwa BESS. Plan powinien uwzględniać zarówno ochronę systemów informatycznych i sterujących, jak i utrzymanie bezpieczeństwa technicznego instalacji.

Plan powinien określać:

• zasady izolowania zagrożonej części sieci,
• sposób zabezpieczania dzienników zdarzeń oraz innych danych potrzebnych do analizy incydentu,
• podział odpowiedzialności i zasady współpracy z producentem, dostawcą systemu oraz podmiotami odpowiedzialnymi za jego utrzymanie,
• sposób ograniczenia pracy BESS lub przejścia do bezpiecznego stanu, odpowiednio do rodzaju zagrożenia i architektury instalacji,
• procedurę unieważnienia lub zmiany danych logowania, kluczy i innych środków uwierzytelniania, których bezpieczeństwo zostało naruszon,
• zasady odtwarzania konfiguracji i oprogramowania oraz weryfikacji ich integralności przed przywróceniem pełnej funkcjonalności systemu.

Ponowne uruchomienie BESS powinno być poprzedzone ustaleniem przyczyny incydentu, usunięciem wykrytych podatności oraz sprawdzeniem poprawności działania systemów sterowania i zabezpieczeń. Należy również ocenić, czy analogiczne zagrożenie występuje w innych urządzeniach lub instalacjach korzystających z tych samych rozwiązań.

Co inwestor powinien sprawdzić przed zakupem BESS?

Przed wyborem systemu warto ustalić:

• które urządzenia posiadają połączenie z Internetem lub chmurą,
• kto może zdalnie monitorować, konfigurować i sterować magazynem,
• czy stosowane jest MFA (uwierzytelnianie dwuetapowe),
• czy sieć BESS jest połączone z siecią IT przedsiębiorstwa,
• czy działania użytkowników są rejestrowane,
• jak wygląda proces aktualizacji BMS, PCS i EMS,
• czy aktualizacje można zweryfikować przed instalacją,
• kto odpowiada za uruchomienie,
• jaki jest deklarowany okres wsparcia producenta,
• czy firma serwisowa posiada stały dostęp do instalacji,
• czy istnieje SBOM  (wykaz komponentów oprogramowania) dla oprogramowania,
• jak BESS zachowuje się po utracie komunikacji,
• jakie dane i konfiguracje podlegają backupowi (zapisu kopii),
• czy umowa określa odpowiedzialność producenta i dostawcy magazynu za cyberbezpieczeństwo.

Wymagania organizacyjne i regulacyjne

Wymagania dotyczące cyberbezpieczeństwa infrastruktury energetycznej obejmują m.in. zarządzanie ryzykiem, kontrolę dostępu, reagowanie na incydenty, ciągłość działania oraz bezpieczeństwo łańcucha dostaw. Zakres obowiązków właściciela lub operatora BESS zależy od statusu prawnego przedsiębiorstwa, skali działalności i roli instalacji w systemie energetycznym.

Ostatecznie o odporności BESS nie decyduje wyłącznie poziom zabezpieczeń poszczególnych urządzeń, a sposób ich integracji i zachowanie całego systemu w sytuacji zakłócenia. Magazyn powinien być projektowany tak, aby utrata komunikacji, błędne dane lub nieuprawnione polecenia nie prowadziły do niekontrolowanej pracy instalacji, a wykryty incydent można było odizolować, przeanalizować i bezpiecznie przywrócić system do eksploatacji.

Autorka: Monika Brożyna

Literatura

[1] R. Trevizan, J. Obert, V. Angelis, T. Nguyen, V. Rao, B. Chalamala. 2018. Cyberphysical Security of Grid Battery Energy Storage Systems. IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems.

[2] N. Kharlamova, C. Traehold, S. Hashemi. 2023. Cyberattack detection methods for battery energy storage systems. Journal of Energy Storage.

[3] F. Öhrström, J. Oscarsson, Z. Afzal, J. Dani, M. Asplund. 2025. From balance to breach: cyber threats to battery energy storage systems. Energy Informations.

[4] P. Gopinath, K. Balasubramanian, R. Raj, A. Pallakonda, R. Yanamala, C. Napoli, C. Randieri. 2025. BESS-Enabled Smart Grid Environments: A Comprehensive Framework for Cyber Threat Classification, Cybersecurity, and Operational Resilience. Technologies.

[5] D. Gamage, C. Wanigasekara, A. Ukil, A. Swain. 2024. Distributed consensus controlled multi-battery-energy-storage-system under denial-of-service attacks. Journal of Energy Storage.

[6] H. Wei, M. Zhu, L. Guan, T. Yuan. 2025. Generative Adversarial Network-Based Detection and Defence of FDIAs: State Estimation for Battery Energy Storage Systems in DC Microgrids. Processes.

[7] P. Fox-Penner, P. Tonkin, J. Pascale, N. Rauschkolb, P. Lohiya. 2025. Securing Battery Energy Storage Systems from Cyberthreats. Brattle.

[8] Battery Energy Storage System Raport. Cybersecurity, Energy Security and Emergency. 2024. U.S. Department of Energy.

[9] N. Kharlamova. 2023. Cyber-Secure Operation of Battery Energy Storage Systems Providing Grid Services. DTU Library.

[10] M. Rashid, Z. Mosarat, A. Habib, A. Ghosh, K. Rahman, S. Sultan, C. Tso, T. Shan, A. Islam, M. Rokonuzzaman. 2026. A comprehensive review of cybersecurity challenges and resilience strategies in renewable energy integration with battery storage for sustainable smart grids. Results in Engineering.

[11] Ustawa z dnia 25 czerwca 2025 r. o krajowym systemie certyfikacji cyberbezpieczeństwa.

[www1] https://globenergia.pl/magazyn-energii-stoi-w-polsce-ale-kto-naprawde-moze-nim-sterowac/ (data dostępu: 5.09.2026)

[www2] https://globenergia.pl/kto-odpowiada-za-bezpieczenstwo-magazynow-energii-i-jak-wyglada-nadzor-24-7/ (data dostępu: 5.09.2026)

[www3] https://globenergia.pl/czy-magazyny-energii-sa-bezpieczne-branza-wyciagnela-wnioski-z-globalnych-doswiadczen/ (data dostępu: 5.09.2026)

[www4] https://globenergia.pl/magazyny-energii-na-celowniku-cyberatakow-jak-dziala-monitoring-zagrozen/ (data dostępu: 5.09.2026)

[www5] https://www.gramwzielone.pl/trendy/20353987/energia-pod-kontrola-hakerow-cyberzagrozenia-w-sektorze-oze-i-magazynow-energii (data dostępu: 5.09.2026)

[www6] https://blog.fluenceenergy.com/cybersecurity-battery-energy-storage-mitigating-risks-changing-policy-landscape (data dostępu: 5.09.2026)