Fotowoltaika zaczyna stabilizować sieć. Respect Energy pierwszym DUB dla OZE w Polsce
Największa farma fotowoltaiczna w Polsce, zlokalizowana w pomorskim Zwartowie, rozpoczęła świadczenie usług bilansujących na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych. To precedens na krajowym rynku OZE, który do tej pory opierał się na usługach systemowych świadczonych niemal wyłącznie przez jednostki konwencjonalne.
Instalacja o mocy 204 MWp, należąca do Goldbeck Solar, po 14 miesiącach rygorystycznych testów i przygotowań, stała się pierwszą wielkoskalową farmą PV w Polsce dopuszczoną do rynku usług bilansujących. Istotną rolę w procesie odegrała warszawska firma Respect Energy, która pełni funkcję pierwszego w Polsce Dostawcy Usług Bilansujących (DUB) dla jednostki odnawialnej.
Koniec z bierną rolą OZE
Wejście Zwartowa na rynek bilansujący oznacza fundamentalną zmianę w modelu biznesowym dużych źródeł odnawialnych. Dotychczas fotowoltaika była biernym biorcą ceny, narażonym na nierynkowe redysponowanie. Dzięki kwalifikacji do usług systemowych, farma w Zwartowie:
- Może redukować moc na polecenie operatora w ramach mechanizmów rynkowych (za wynagrodzeniem).
- Zwiększa przychody – szacuje się, że w początkowym okresie wpływy z elektrowni wzrosną o ok. 10%, a w długim terminie ustabilizują się na poziomie 4% powyżej standardowej sprzedaży energii.
- Minimalizuje straty – udział w bilansowaniu ogranicza ryzyko przymusowych wyłączeń do absolutnego minimum.
Portfel usług
Zgodnie z harmonogramem, 21 kwietnia br. farma rozpoczęła świadczenie usługi aFRR (Automatyczna Rezerwa Odbudowy Częstotliwości). Jest to najbardziej wymagający technicznie produkt, zakładający pełną aktywację mocy w czasie do 5 minut w celu przywrócenia częstotliwości sieci do poziomu 50 Hz.
Docelowo jednostka jest przygotowana do świadczenia szerszego spektrum usług:
- mFRR – Ręczna Rezerwa Odbudowy Częstotliwości (aktywowana na polecenie operatora),
- RR – Rezerwa Zastępcza (ważna przy odbudowie systemu po dużych awariach).
Bariery technologiczne i local content
Proces kwalifikacji obnażył stopień skomplikowania integracji OZE z systemem przesyłowym. Rynek bilansujący nie był projektowany pod źródła pogodozależne, co wymusiło zastosowanie zaawansowanych systemów sterowania.
W projekcie wykorzystano zdalny węzeł LFC dostarczony przez firmę Emerson. Za model estymacji produkcji odpowiadał zespół in-house Respect Energy, a techniczne testy zgodności przeprowadził gliwicki Energopomiar. „Kwalifikacja wymaga precyzyjnej sterowalności i bardzo wysokiej jakości danych. Usługi te pozwalają źródłom odnawialnym wyjść poza rolę biernych uczestników rynku, stabilizując przepływy pieniężne” – komentuje Affan Ahsan, Head of Asset Management w Goldbeck Solar.