Rumuńskie kawerny solne jako magazyny energii. Nowy projekt CAES za 55 mln euro
Dwie spółki notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Tel Awiwie – Airengy oraz Hagag Europe – zainwestują około 55 milionów euro (około 63,6 miliona dolarów) w budowę elektrowni na sprężone powietrze w Rumunii. Projekt wykorzysta autorską technologię długoterminowego magazynowania energii „AirBattery” opracowaną przez Airengy, która opiera się na przechowywaniu sprężonego powietrza w podziemnych kawernach solnych. Docelowo instalacja ma osiągnąć moc rozładowywania na poziomie 25 MW oraz pojemność do 5 GWh.
Jak działa system AirBattery?
Struktura udziałów w spółce celowej powołanej do realizacji projektu zakłada, że Hagag Europe oraz Airengy obejmą po 40% akcji, natomiast pozostałe 20% trafi do nienazwanego trzeciego podmiotu. Airengy odpowiada za planowanie, projektowanie, budowę oraz późniejszą eksploatację obiektu i systemu AirBattery. Pierwsza faza projektu zakłada udostępnienie pojemności na poziomie około 200 MWh, a koszt jej budowy szacowany jest na 4,5 miliona euro. Prace budowlane mają rozpocząć się w 2027 roku, a komercyjne uruchomienie instalacji planowane jest na początek 2028 roku.
Wykorzystana technologia ta została zaprojektowana jako dopełnienie dla klasycznych systemów litowo-jonowych i była już testowana w mniejszej skali – najpierw w ramach pilotażu o mocy 10 kW w środkowym Izraelu, a obecnie w instalacji o mocy 250 kW na południu tego kraju.
Podczas fazy ładowania nadwyżki energii elektrycznej z sieci są wykorzystywane do sprężania powietrza, które następnie jest tłoczone i przechowywane w podziemnych kawernach solnych. W trakcie rozładowywania sprężone powietrze jest uwalniane z kawerny do dedykowanego układu hydraulicznego. Rozprężające się powietrze wywiera nacisk na wodę, która kierowana jest na turbinę generującą prąd oddawany do sieci. Cały proces wykorzystuje wyłącznie wodę i powietrze, bez użycia materiałów zanieczyszczających środowisko czy metali rzadkich. Według deklaracji Airengy zapewnia to niskie koszty eksploatacji i utrzymania, minimalne zużycie aparatury przez dekady oraz odporność technologii na warunki klimatyczne.
Wybór Rumunii i plany ekspansji w Europie
Joshua Tzvi, wiceprezes ds. rozwoju biznesu technologicznego w Airengy, wskazał, że wybór Rumunii na lokalizację projektu wynikał z tamtejszej struktury kosztów, stopnia dekarbonizacji sieci oraz istniejących ram prawnych. Istotna była także obecność Hagag Europe, firmy działającej dotychczas m.in. w sektorze nieruchomości, która w ramach ekspansji na rumuński rynek infrastruktury energetycznej zabezpieczy prawa do użytkowania podziemnych kawern.
Hagag Europe zidentyfikował w Rumunii liczne niewykorzystane kawerny solne, z których część posiada już istniejące przyłącza do sieci elektroenergetycznej oraz bliskie sąsiedztwo obiektów przemysłowych. Rumunia nie jest jedynym europejskim kierunkiem dla izraelskiej technologii. Airengy rozwija współpracę z firmą Kistos Energy Storage w Wielkiej Brytanii, a w Niemczech współpracuje ze spółką magazynową SEFE w celu przeanalizowania lokalizacji pod wielkoskalowy projekt tego typu.