Czy Polska powinna brać przykład z Rumunii?
Rumunia była do niedawna postrzegana głównie jako producent energii z węgla i hydroelektrowni. Ten trend powoli się odwraca. W tej chwili wiele innych europejskich krajów może zazdrościć zaawansowania we wdrażaniu polityki magazynowania energii. Najnowsza inicjatywa spółki Electrica SA obejmuje budowę 15 systemów magazynowania energii o łącznej pojemności ok. 1 GWh.
1 GWh magazynów w ramach strategii Electrica 2030
Spółka Electrica to jeden z największych dystrybutorów i dostawców energii w Rumunii. W ubiegłym tygodniu rozpoczęła proces uzyskiwania pozwoleń na budowę 15 parków bateryjnych rozlokowanych w różnych regionach kraju. Projekty te wpisują się w strategię „Electrica 2030”, która zakłada transformację grupy w lidera transformacji energetycznej Europy Środkowo-Wschodniej.
Jak podkreśla Alexandru Chirița, prezes Electrica SA, rozwój infrastruktury magazynowania energii to nie tylko inwestycja technologiczna, ale też geostrategiczna: „Budowa systemów o łącznej pojemności 1 GWh to kluczowy filar naszej strategii. Dzięki dywersyfikacji projektów w 15 lokalizacjach zapewnimy odporność operacyjną i zdolność do elastycznego reagowania na wahania produkcji i zużycia energii w krajowym systemie”.
Rozproszone rozmieszczenie BESS ma zapewnić redukcję ryzyka operacyjnego, a jednocześnie umożliwić koordynowane zarządzanie flotą magazynów w czasie rzeczywistym. Każdy z projektów ma być połączony w jednolity system sterowania SCADA, który zoptymalizuje procesy ładowania i rozładowania. W ten sposób spółka chce zapewnić równowagę między usługami bilansowania, arbitrażem energetycznym i utrzymaniem rezerwy mocy przed szczytami wieczornymi.
Nowa rola magazynów energii: stabilność, elastyczność i bezpieczeństwo
Zwiększanie mocy odnawialnych źródeł energii w Rumunii (głównie fotowoltaiki i wiatru) powoduje coraz częstsze nadwyżki produkcji w ciągu dnia i deficyty w godzinach szczytowych. Systemy bateryjne o dużej pojemności staną się zatem „tkanką łączną” transformującej się sieci.
Technicznie projekty Electrica będą wykorzystywać modułowe systemy litowo-jonowe, wyposażone w inwertery grid-forming zdolne do dostarczania syntetycznej bezwładności, szybkiej odpowiedzi częstotliwościowej i regulacji napięcia. Takie rozwiązania nie tylko podnoszą bezpieczeństwo energetyczne, lecz także zmniejszają potrzebę modernizacji sieci przesyłowych, odciążając lokalne stacje transformatorowe i ograniczając koszty infrastrukturalne.
Komplementarne inicjatywy: dynamiczny rozwój sektora BESS w Rumunii
Electrica nie jest jedynym podmiotem inwestującym w magazyny energii. Równolegle Hidroelectrica, największy producent energii w kraju, planuje instalację magazynów przy wszystkich elektrowniach przepływowych, aby magazynować energię w godzinach dziennych i oddawać ją wieczorem.
Spółka zainwestowała już 16 mln EUR w magazyn o mocy 36 MW i pojemności 72 MWh w farmie wiatrowej Crucea Nord, a w planach ma kolejny system 64 MW / 256 MWh przy elektrowni wodnej Porțile de Fier II na Dunaju. Szerzej piszemy o tym w naszym artykule.
Silne wsparcie państwa: fundusze europejskie i reformy regulacyjne
Transformacja energetyczna Rumunii nie byłaby możliwa bez szerokiego wsparcia finansowego i legislacyjnego.
- 80 mln EUR z krajowego planu odbudowy (PNRR) przeznaczono na projekty magazynowania. Celem jest 1,8 GW nowych instalacji.
- 30 mln EUR bezzwrotnych dotacji przyznano w listopadzie 2024 roku dla pięciu projektów o łącznej pojemności 791 MWh (ok. 20% krajowego zapotrzebowania na magazyny energii).
- Dodatkowe 300 mln EUR (po 150 mln w latach 2025–2026) pochodzi z Funduszu Modernizacyjnego.
Fundamentalne znaczenie ma również reforma regulacyjna z lipca 2025 roku, kiedy to zniesiono podwójne opodatkowanie energii magazynowanej. Wcześniej energia wprowadzana do sieci po zmagazynowaniu była obciążana wieloma taryfami – przesyłową, dystrybucyjną i certyfikatów zielonych. Nowe przepisy eliminują ten problem, znacząco zwiększając atrakcyjność inwestycyjną projektów BESS.