Fotowoltaika 5 kWp. Ile prądu może wyprodukować w rok i na co wystarczy?

Instalacja fotowoltaiczna o mocy 5 kWp może w domowych warunkach wyprodukować w ciągu roku ok. 5 tys. kWh energii. Ale to wcale nie znaczy, że każdy właściciel uzyska taki sam wynik. W grę wchodzi cała masa niuansów, np. lokalizacja, ustawienie paneli, zacienienie i zmienne warunki pogodowe. Można jednak na prostym, hipotetycznym przykładzie sprawdzić, ile realnie może wyprodukować PV i a na co tej energii tak naprawdę starczy – co sprawdzamy w dzisiejszym poradniku.

Co znaczy, że instalacja ma 5 kWp?

Na początek warto rozróżnić dwie jednostki, bo można je łatwo pomylić:

• kWp – kilowatopik, określa moc znamionową instalacji fotowoltaicznej w określonych warunkach testowych, natomiast nie mówi, ile energii wyprodukuje przez godzinę, dzień czy rok,
• kWh – kilowatogodzina, jednostka, w której mierzymy produkcję energii.

Instalacja 5 kWp może więc w jednej godzinie wyprodukować więcej lub mniej energii w zależności od nasłonecznienia i innych warunków. W nocy produkcja wyniesie 0, a w pochmurny dzień będzie znacznie mniejsza niż w letni, upalny i bezchmurny.

Ile może wyprodukować fotowoltaika 5 kWp w ciągu roku?

Zanim przystąpimy do obliczeń, potrzebujemy punktu odniesienia. W materialne przygotowanym przez Krajową Agencję Poszanowania Energii dla Ministerstwa Klimatu i Środowiska przyjęto dla uproszczonych kalkulacji, że 1 kW zainstalowanej mocy fotowoltaicznej może w ciągu roku wyprodukować ok. 1000 kWh energii.

Wg tej zasady dla instalacji 5 kWp otrzymujemy:

5 kWp x 1000 kWh/kWp = 5000 kWh

Czyli wychodzi 5 MWh energii elektrycznej w roku. Oczywiście w przybliżeniu.

Trzeba w tym miejscu od razu zaznaczyć, że 5 tys. kWh jest wartością, którą przyjmujemy dla naszego przykładu, nie natomiast zagwarantowaną produkcją każdej instalacji 5 kWp.

System PVGIS Komisji Europejskiej służący do szacowania produkcji fotowoltaiki uwzględnia m.in. promieniowanie słoneczne, temperaturę, rodzaj modułów, sposób montażu, kąt nachylenia i orientację instalacji. Wynik zależy także od konkretnej lokalizacji.

Na ile wystarczy 5000 kWh? Liczymy na konkretnym przykładzie

Załóżmy hipotetycznie, że gospodarstwo domowe zużyje 3500 kWh energii elektrycznej rocznie. Nie twierdzimy przy tym, że jest to przeciętne zużycie polskiego domu. To wyłącznie wartość przyjęta z wypadkowej wartości zużycia podanych na prawdziwych fakturach – przyjęliśmy ją jako jedno z założeń do obliczeń. Natomiast Ty możesz wziąć nasze wzory i podstawić tam dane, które będą odpowiadały Twojemu, indywidualnemu, rocznemu zużyciu.

Wzór zastosowany do obliczeń:

roczna produkcja fotowoltaiki ÷ roczne zużycie gospodarstwa domowego = udział w zapotrzebowaniu

Podstawiając dane, które już wymieniliśmy, otrzymujemy:

5000 kWh ÷ 3500 kWh ≈ 1,4286

W naszym przykładzie wynik to 1,4286 udziału w zapotrzebowaniu, co odpowiada 142,86 proc. rocznego zużycia tego domu.

Pozostała różnica to 1500 kWh. Na pierwszy rzut oka wygląda na to, że właściciel bardzo się ucieszy, bo nie dość, że wyprodukował energii, która starczy ma na rok, to ma jednak nadwyżkę. Czy to znaczy, że przez najbliższe 12 miesięcy w ogóle nie będzie musiał kupować energii z sieci? Nic bardziej mylnego.

Roczna produkcja i roczne zużycie to nie to samo co samowystarczalność!

Fotowoltaika produkuje energię wtedy, kiedy świeci słońce. Gospodarstwo domowe zużywa ją natomiast przez całą dobę, cały rok. Może więc się zdarzyć, że w słoneczne popołudnie instalacja wytwarza więcej energii niż dom w danym momencie potrzebuje. Wieczorem, gdy domownicy spędzają czas w kuchni, oglądają telewizję, grają w gry komputerowe lub korzystają z innych urządzeń elektrycznych, produkcja PV może być już zerowa.

Dlatego 5000 kWh wyprodukowane przez rok nie jest równoznacznie z 5000 kWh, o których właściciel być może pomyślał, że nie musi ich kupić z sieci. Jak to należycie zrozumieć?

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podaje, że autokonsumpcja oznacza zużycie wyprodukowanej energii na własne potrzeby, a zwiększyć ją można m.in. poprzez odpowiednie zarządzanie pracą urządzeń albo zastosowanie magazynu energii. Nadwyżki niewykorzystane bezpośrednio mogą trafić do sieci i podlegają zasadom rozliczeń prosumenckich.

Co, kiedy dom zużywa więcej albo mniej energii?

Przyjmując nadal 5000 kWh rocznej produkcji, możemy stosunkowo łatwo sprawdzić kilka wariantów. Jeśli gospodarstwo zużywa 3000 kWh rocznie, to:

5000 kWh ÷ 3000 kWh ≈ 1,6667

Nadwyżka wynosi więc ok. 66,67 proc.

Gdyby zaś zużycie wyniosło 6000 kWh, to wtedy:

5000 kWh ÷ 6000 kWh ≈ 0,8333

Wówczas odpowiada to ok. 83,33 proc. całego zapotrzebowania.

Ponownie są to wyłącznie proporcje rocznej produkcji do rocznego zużycia. Nie pokazuje, jaka część energii zostanie zużyta bezpośrednio w domu.

Średnia 13,7 kWh dziennie jest miarodajna czy myląca?

Przy 5000 kWh średnia dzienna produkcja wyniesie ok. 13,7 kWh. Nie można jednak rozumieć tego w ten sposób, że każdego dnia instalacja dostarczy właśnie tyle energii.

Właśnie dlatego PVGIS szacuje produkcję również w ujęciu miesięcznym na podstawie wieloletnich danych dot. promieniowania słonecznego i innych warunków pogodowych.

Warto wiedzieć💡

Nawet jeśli roczna produkcja fotowoltaiki jest większa od rocznego zużycia domu, nie oznacza to energetycznej samowystarczalności. Liczy się także to, kiedy energia jest produkowana i kiedy jest potrzebna.

Sprawdź te cztery rzeczy przed zainstalowaniem PV

Sama moc instalacji nie przesądza o jej efekcie. Przed montażem warto sprawdzić przede wszystkim warunki na dachu, możliwe zacienienie, orientację i kąt nachylenia paneli oraz własny profil zużycia energii. Znaczenie ma też to, czy w najbliższych latach pojawią się nowe odbiorniki, jak np. pompa ciepła, klimatyzacja czy samochód elektryczny.

Dodatkowo 5 kWp nie jest uniwersalną wartością dla każdego domu. Może jednak stać się punktem wyjścia do przeprowadzenia wstępnych obliczeń. Pamiętaj przy tym, że właściwie dobrana instalacja to nie ta największa, lecz ta, której produkcja odpowiada realnym potrzebom gospodarstwa domowego.