Ujemne ceny energii na TGE a wsparcie dla kogeneracji. Co muszą uwzględnić wytwórcy w sprawozdaniu CHP za 2025 r.?
Wytwórcy energii elektrycznej i ciepła w kogeneracji korzystający z systemów wsparcia powinni szczególnie uważnie przygotować roczne sprawozdanie CHP za 2025 r. Powodem są okresy występowania ujemnych cen energii elektrycznej na Towarowej Giełdzie Energii (TGE), które w ubiegłym roku pojawiły się kilkukrotnie i wpływają na zakres przysługującego wsparcia.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, energia elektryczna wytworzona w godzinach występowania ujemnych cen nie jest objęta systemem premii kogeneracyjnej. Oznacza to konieczność jej wyodrębnienia w rocznym sprawozdaniu składanym do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.
Ujemne ceny energii w 2025 roku
W 2025 r. na rynku dnia następnego TGE wystąpiły okresy, w których średnie ważone wolumenem transakcji ceny energii elektrycznej były niższe niż zero złotych za MWh przez co najmniej sześć kolejnych godzin. Taka sytuacja miała miejsce w miesiącach:
- styczniu
- marcu
- kwietniu
- maju
- czerwcu
- sierpniu
Łącznie w 2025 r. zidentyfikowano 16 takich zdarzeń.
Ma to bezpośrednie znaczenie dla instalacji korzystających z systemu wsparcia kogeneracji. Zgodnie z ustawą o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, wsparcie w postaci premii nie przysługuje dla energii elektrycznej wytworzonej w godzinach, w których przez co najmniej sześć kolejnych godzin ceny na rynku dnia następnego były ujemne.
Jak ustalić ilość energii nieobjętej wsparciem?
W formularzu rocznego sprawozdania CHP za 2025 r., opublikowanym przez URE, wytwórcy muszą wykazać ilość energii elektrycznej wyprodukowanej w godzinach objętych ujemnymi cenami.
Sposób jej ustalenia zależy od sposobu opomiarowania jednostki kogeneracji.
1. Jednostki z pomiarami godzinowymi
Jeżeli instalacja jest wyposażona w układ pomiarowo-rozliczeniowy umożliwiający ustalenie produkcji w konkretnych godzinach, podstawą rozliczenia są bezpośrednie wskazania urządzeń pomiarowych.
2. Jednostki bez szczegółowego opomiarowania
W przypadku instalacji, które nie posiadają pomiarów pozwalających określić produkcję w danych godzinach, należy zastosować podejście szacunkowe. Ilość energii nieobjętej wsparciem ustala się przy założeniu, że jednostka pracowała w czasie występowania cen ujemnych z mocą zainstalowaną elektryczną.
Na tej podstawie określa się wolumen energii, który nie kwalifikuje się do uzyskania premii kogeneracyjnej.
Termin złożenia sprawozdania
Sprawozdanie roczne CHP za 2025 r. wraz z wymaganymi załącznikami należy złożyć do 15 marca. Dokument przekazywany jest do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w ramach obowiązków sprawozdawczych wynikających z ustawy o promowaniu energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji.
Dla wytwórców korzystających z systemów wsparcia oznacza to konieczność wcześniejszego przeanalizowania danych produkcyjnych oraz okresów występowania ujemnych cen na rynku dnia następnego, aby prawidłowo ustalić wolumen energii nieobjętej premią.
Rosnące znaczenie ujemnych cen na rynku energii
Coraz częstsze pojawianie się ujemnych cen energii elektrycznej jest efektem rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii oraz zmieniającej się struktury podaży i popytu na rynku energii. Zjawisko to staje się istotnym elementem funkcjonowania systemów wsparcia i wymaga od wytwórców coraz bardziej precyzyjnego raportowania produkcji energii.
W praktyce oznacza to, że analiza godzin pracy instalacji i warunków rynkowych będzie miała coraz większe znaczenie zarówno dla rozliczeń wsparcia, jak i dla strategii operacyjnej wytwórców energii.