Sztuczna inteligencja napędza boom na centra danych. Polska może skorzystać na energetycznych ograniczeniach Europy
Rozwój sztucznej inteligencji zmienia europejski rynek centrów danych. Coraz większe zapotrzebowanie na energię, ograniczona przepustowość sieci elektroenergetycznych i wieloletni czas oczekiwania na przyłączenia sprawiają, że inwestorzy zaczynają szukać alternatyw dla największych zachodnioeuropejskich ośrodków technologicznych. Wśród potencjalnych beneficjentów tych zmian znajduje się Polska. Jak wynika z raportu EY, moc krajowych centrów danych może wzrosnąć do 1,2 GW w 2034 roku. Warunkiem wykorzystania tej szansy będzie jednak modernizacja infrastruktury energetycznej i zwiększenie dostępności konkurencyjnej cenowo, niskoemisyjnej energii.
AI zmienia zasady gry na rynku centrów danych
Dynamiczny rozwój generatywnej sztucznej inteligencji sprawia, że centra danych przestają być postrzegane wyłącznie jako zaplecze usług cyfrowych. Stają się infrastrukturą o strategicznym znaczeniu dla gospodarki, której rozwój jest coraz silniej powiązany z możliwościami systemów elektroenergetycznych.
Skalę zachodzących zmian pokazują dane przytoczone w raporcie EY „Sztuczna inteligencja a energetyka: wzajemna zależność”. W ciągu zaledwie pięciu lat globalna zainstalowana moc centrów danych zwiększyła się z 60 GW w 2020 roku do 114 GW w 2025 roku. Według bazowego scenariusza Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) do 2030 roku może osiągnąć 226 GW.
Rosną również nakłady finansowe. Szacowana wartość globalnych inwestycji w infrastrukturę centrów danych w latach 2025–2030 może sięgnąć nawet 7 bilionów dolarów.
Jednocześnie zmienia się charakter zapotrzebowania na energię. Tradycyjne szafy serwerowe pobierają zazwyczaj od 5 do 15 kW mocy. W przypadku infrastruktury przeznaczonej do obsługi sztucznej inteligencji wartości te wzrastają do 40–60 kW, a w najbardziej zaawansowanych instalacjach mogą przekraczać 100 kW na pojedynczą szafę.
Tak wysoka koncentracja mocy wymaga nie tylko odpowiedniego zasilania, ale również wydajniejszych systemów chłodzenia, zaawansowanego zarządzania energią i infrastruktury zapewniającej ciągłość działania.
W praktyce oznacza to, że o możliwościach rozwoju rynku AI coraz częściej decydują nie tylko procesory, oprogramowanie i dostępność kapitału, lecz także infrastruktura energetyczna.
SPRAWDŹ RÓWNIEŻ: Centra danych pod coraz większą presją. Raport Ember pokazuje, co naprawdę odciąży sieci energetyczne – e-magazyny.pl
Zużycie energii przez centra danych może niemal się podwoić
Według danych przywoływanych przez EY centra danych odpowiadają obecnie za około 1,5% światowego zużycia energii elektrycznej. Do końca dekady ich udział może wzrosnąć do 2,5–3%, w zależności od przyjętego scenariusza.
W ujęciu bezwzględnym globalne zapotrzebowanie tej infrastruktury na energię elektryczną może zbliżyć się do 1000 TWh rocznie.
Dla zobrazowania skali wystarczy porównać zapotrzebowanie pojedynczych obiektów. Typowe centrum danych obsługujące rozwiązania AI może zużywać energię porównywalną z potrzebami około 100 tys. gospodarstw domowych. Największe projektowane kampusy mogą potrzebować nawet dwudziestokrotnie więcej.
Tak duże i stabilne zapotrzebowanie stawia nowe wymagania przed operatorami systemów energetycznych. Centra danych potrzebują bowiem nie tylko znacznych ilości energii, ale również jej nieprzerwanej dostępności.
Wzrost liczby tego typu inwestycji będzie zatem wymagał równoległego rozwoju źródeł wytwórczych, sieci przesyłowych i dystrybucyjnych oraz technologii umożliwiających elastyczne zarządzanie obciążeniem.
Istotnym wyzwaniem staje się także efektywność energetyczna samej infrastruktury. Znaczenia nabierają systemy chłodzenia cieczą, odzysk ciepła odpadowego oraz rozwiązania ograniczające energochłonność procesów obliczeniowych.
Europejskie centra technologiczne zderzają się z barierą energetyczną
Rosnące zapotrzebowanie na moc zaczyna zmieniać geografię europejskiego rynku centrów danych. Dotychczas dominującą rolę odgrywało pięć największych lokalizacji, określanych w branży skrótem FLAPD: Frankfurt, Londyn, Amsterdam, Paryż i Dublin. Na początku 2025 roku ośrodki te skupiały ponad 60% europejskiej mocy centrów danych.
Dalszy rozwój tych rynków napotyka jednak coraz poważniejsze ograniczenia. Najważniejszym z nich staje się dostęp do infrastruktury elektroenergetycznej.
Jak wskazuje EY, czas oczekiwania na przyłączenie nowych obiektów może wynosić nawet siedem lat w Niemczech oraz dziesięć lat w Wielkiej Brytanii i Holandii.
To szczególnie istotne w kontekście cyklu realizacji inwestycji. Duży kampus centrów danych można zwykle zaprojektować i wybudować w około cztery lata, podczas gdy rozbudowa infrastruktury przesyłowej potrzebnej do jego zasilania może zająć nawet dekadę.
Rozbieżność między tempem budowy infrastruktury cyfrowej a rozwojem sieci energetycznych staje się jednym z najważniejszych hamulców inwestycyjnych.
Według szacunków przedstawionych w raporcie ograniczenia sieciowe mogą opóźnić około 20% globalnej mocy centrów danych planowanej do uruchomienia do 2030 roku. Jednocześnie nakłady na rozwój sieci związane z rosnącym zapotrzebowaniem napędzanym przez AI mogą sięgnąć 720 mld dolarów.
W rezultacie inwestorzy coraz uważniej analizują lokalizacje poza tradycyjnymi europejskimi hubami technologicznymi. Kluczowym kryterium wyboru staje się możliwość zapewnienia odpowiedniej mocy przyłączeniowej w przewidywalnym terminie.
Polska na radarze inwestorów. Potencjał sięga 1,2 GW
Zmiany na europejskim rynku mogą otworzyć nowe możliwości przed państwami Europy Środkowo-Wschodniej, w tym Polską.
W porównaniu z najbardziej rozwiniętymi ośrodkami zachodnioeuropejskimi krajowy rynek centrów danych pozostaje relatywnie młody, co stwarza przestrzeń do realizacji nowych projektów.
Z danych przytoczonych przez EY wynika, że moc centrów danych w Polsce może osiągnąć około 500 MW w 2030 roku, a cztery lata później wzrosnąć do 1,2 GW.
Z perspektywy inwestorów istotne znaczenie mają dostępność terenów, położenie geograficzne oraz możliwość rozwijania infrastruktury energetycznej i telekomunikacyjnej.
Atutem Polski mogą być również warunki klimatyczne sprzyjające ograniczaniu zapotrzebowania na chłodzenie. Średnia roczna temperatura w Warszawie wynosi około 10°C, a więc jest zbliżona do warunków panujących w innych europejskich lokalizacjach centrów danych.
Nie oznacza to jednak, że Polska automatycznie przejmie część inwestycji kierowanych dotąd do Niemiec, Holandii czy Wielkiej Brytanii.
O konkurencyjności krajowego rynku w coraz większym stopniu będą decydować ceny energii elektrycznej, dostępność mocy przyłączeniowych oraz udział źródeł niskoemisyjnych w miksie energetycznym.
To właśnie te czynniki mogą przesądzić, czy prognozowany wzrost mocy centrów danych przełoży się na rzeczywiste projekty inwestycyjne.
Energetyka może zdecydować o konkurencyjności Polski
Jednym z najważniejszych wyzwań dla Polski pozostaje transformacja krajowego sektora elektroenergetycznego.
Duzi operatorzy centrów danych coraz częściej uwzględniają w swoich strategiach dostęp do energii ze źródeł odnawialnych i innych technologii niskoemisyjnych. Znaczenie ma zarówno możliwość ograniczania śladu węglowego, jak i długoterminowa przewidywalność kosztów.
Pod tym względem Polska nadal mierzy się z ograniczeniami wynikającymi z wysokiego udziału paliw kopalnych w produkcji energii elektrycznej.
Raport EY wskazuje, że w szeroko rozumianym regionie obejmującym między innymi państwa nordyckie, Europę Środkowo-Wschodnią i Turcję około 65% energii elektrycznej pochodziło ze źródeł niskoemisyjnych. Polska wypada pod tym względem mniej korzystnie niż część konkurencyjnych lokalizacji.
Dla inwestorów planujących wielkoskalowe kampusy AI oznacza to konieczność dokładnej analizy kosztów zasilania, możliwości kontraktowania energii oraz perspektyw rozwoju infrastruktury sieciowej.
Równie ważna jest synchronizacja inwestycji w centra danych z modernizacją systemu elektroenergetycznego.
Choć krajowe plany rozwoju sieci wysokiego napięcia przewidują możliwość obsługi rosnącej mocy centrów danych do 2034 roku, realizacja tych założeń będzie zależeć od terminowego wykonania inwestycji infrastrukturalnych.
Potencjalną przewagę konkurencyjną mogą zyskać lokalizacje oferujące jednocześnie odpowiednie przyłączenie, dostęp do niskoemisyjnej energii i możliwość zagospodarowania ciepła odpadowego.
Centra danych to również wyzwanie dla samorządów
Wraz z rozwojem wielkoskalowych inwestycji cyfrowych rośnie znaczenie ich wpływu na lokalne otoczenie. Nowe centra danych mogą generować wpływy podatkowe, przyciągać kapitał zagraniczny oraz wspierać rozwój usług technologicznych. Jednocześnie ich oddziaływanie na gospodarkę lokalną różni się od tradycyjnych zakładów przemysłowych.
Ze względu na wysoki poziom automatyzacji liczba stałych miejsc pracy może być stosunkowo niewielka w porównaniu ze skalą inwestycji i zapotrzebowaniem obiektu na energię.
Istotne są także kwestie środowiskowe, w tym zużycie wody przez instalacje chłodnicze, emisja hałasu, wykorzystanie agregatów awaryjnych i wpływ nowych obciążeń na lokalną infrastrukturę elektroenergetyczną.
Z tego względu samorządy będą musiały coraz dokładniej analizować bilans korzyści i kosztów wynikających z lokalizacji dużych centrów danych.
Jednym z możliwych kierunków jest rozwijanie projektów umożliwiających wykorzystanie ciepła odpadowego w miejskich systemach ciepłowniczych. Odpowiednio zaprojektowana współpraca operatorów centrów danych z przedsiębiorstwami energetycznymi może zwiększać efektywność wykorzystania energii i ograniczać część kosztów środowiskowych.
Znaczenia nabiera również kwestia współfinansowania infrastruktury przez inwestorów. Przy dużej skali zapotrzebowania na moc konieczne staje się wypracowanie modeli, które nie przenoszą nieproporcjonalnej części kosztów rozbudowy sieci na pozostałych odbiorców energii.
Nie tylko serwerownie. Stawką jest miejsce Polski w gospodarce AI
Rozwój centrów danych może być dla Polski szansą wykraczającą poza samą budowę infrastruktury technicznej. Rosnące inwestycje w zaplecze obliczeniowe mogą sprzyjać rozwojowi krajowego ekosystemu technologicznego, obejmującego firmy informatyczne, dostawców infrastruktury, przedsiębiorstwa energetyczne oraz ośrodki naukowo-badawcze.
Warunkiem będzie jednak rozwijanie kompetencji związanych zarówno z technologiami AI, jak i projektowaniem, utrzymaniem oraz optymalizacją infrastruktury obliczeniowej.
Bez tego Polska może pozostać przede wszystkim miejscem lokalizacji energochłonnych obiektów, podczas gdy większa część wartości dodanej związanej z rozwojem sztucznej inteligencji będzie powstawać poza krajem.
W dłuższej perspektywie znaczenie będzie miała więc nie tylko liczba nowych centrów danych, ale także stopień ich powiązania z polskimi przedsiębiorstwami, uczelniami i sektorem innowacji.
Najbliższe lata mogą okazać się decydujące dla pozycji Polski na europejskiej mapie infrastruktury AI. Rosnące ograniczenia energetyczne tradycyjnych zachodnioeuropejskich lokalizacji tworzą przestrzeń dla nowych rynków, jednak samo zainteresowanie inwestorów nie gwarantuje sukcesu.
O tym, czy Polska wykorzysta tę szansę, przesądzi przede wszystkim zdolność do zapewnienia odpowiedniej mocy przyłączeniowej, konkurencyjnych cen energii i stabilnych warunków prowadzenia inwestycji.
W wyścigu o centra danych nowym czynnikiem przewagi konkurencyjnej staje się zatem nie tylko dostęp do technologii, lecz przede wszystkim dostęp do energii.
Źródło: Raport EY „Sztuczna inteligencja a energetyka: wzajemna zależność”, dane i prognozy przytoczone w informacji prasowej EY Polska, listopad 2026 r.
Dodaj komentarz