Rekordowe zapotrzebowanie na energię. Polska przechodzi test szczytu mocy

Jak podkreślił Miłosz Motyka, minister energii, w programie Gość Poranka, w ostatnich dniach odnotowano historyczne zapotrzebowanie na moc, które przekroczyło 30 GW mocy brutto. Co istotne, w momentach szczytowych Polska nie importowała, lecz eksportowała energię elektryczną — co jeszcze niedawno było wyjątkiem, a nie regułą.

30 GW i zmiana kierunku przepływów

Dotychczas wysokie zapotrzebowanie oznaczało konieczność wsparcia się importem. Dziś — jak zaznaczył minister — system nie tylko radzi sobie z obciążeniem, ale robi to z rezerwą. To efekt kilku równoległych procesów:

• dywersyfikacji źródeł wytwarzania,
• lepszej integracji nowych mocy z siecią,
• wzmacniania dostępności mocy dyspozycyjnych,
• rozbudowy i modernizacji infrastruktury przesyłowej.

Zmiana kierunku przepływów w godzinach szczytu to czytelny sygnał, że bilans mocy w Polsce ulega strukturalnej poprawie.

Miks „na każdą pogodę”

Minister Motyka wyraźnie podkreślił, że bezpieczeństwo systemu nie może zależeć od pogody. OZE są kluczowym elementem transformacji, ale ich zmienność wymaga stabilnego zaplecza. Latem — mimo wysokiej produkcji słonecznej — zdarzają się godziny, gdy nie wieje i nie świeci.

Dlatego fundamentem bezpieczeństwa pozostają moce dyspozycyjne. W tym kontekście rząd stawia na:

• nowe bloki gazowe,
• energetykę jądrową jako stabilne źródło bazowe,
• czasowe przedłużenie wsparcia z rynku mocy dla elektrowni węglowych w okresie przejściowym,
• dynamiczny rozwój magazynów energii, które uzupełniają miks i zwiększają elastyczność systemu.

Jak zapowiedział minister, mapa krajowej energetyki w najbliższych latach będzie się wyraźnie różnicować, a decyzje inwestycyjne już dziś zmieniają strukturę wytwarzania.

Odporność systemu i lekcje z blackoutów

Wątek bezpieczeństwa infrastruktury powrócił również w kontekście zagrożeń hybrydowych. Minister przypomniał, że pod koniec ubiegłego roku doszło do realnego incydentu, który został odparty, ale pokazał skalę ryzyk. Coraz częściej ataki są precyzyjnie wymierzone w pojedyncze źródła, w tym instalacje OZE.

Przykład blackoutu na Półwyspie Iberyjskim unaocznił, że nawet jedno zerwanie komunikacji między źródłem a systemem może wywołać kaskadę zdarzeń. Odpowiedzią ma być:

• wzmocnienie cyberochrony,
• dalsze inwestycje w sieci przesyłowe,
• rozwój możliwości separacji zagrożonych obszarów,
• sprawne interkonektory międzysystemowe,
• oraz przygotowywany pakiet antyblackoutowy — pierwsza kompleksowa ustawa poświęcona temu zagadnieniu.