Nowa era geotermii? W Bawarii powstaje bezemisyjna elektrownia cieplna oparta na gorących skałach

W miejscowości Geretsried w Bawarii powstaje jeden z najbardziej innowacyjnych projektów energetycznych w Europie. W odróżnieniu od klasycznych instalacji geotermalnych, które bazują na eksploatacji gorących wód podziemnych, Eavor‑Loop™ korzysta wyłącznie z ciepła skał, eliminując konieczność kontaktu z wodami gruntowymi. To pierwsza taka inwestycja w Europie realizowana na skalę komercyjną.

Projekt prowadzi niemiecka spółka Eavor GmbH, należąca do kanadyjskiego koncernu Eavor Technologies Inc. Całość jest na zaawansowanym etapie realizacji i ma dostarczać ciepło dla miejskiej sieci ciepłowniczej już od 2026 roku.

Miliony euro wsparcia dla technologii przyszłości

Inwestycja w Geretsried przyciągnęła uwagę europejskich instytucji finansowych i klimatycznych. Projekt otrzymał 91,6 mln euro z unijnego Innovation Fund, a także 45 mln euro kredytu od Europejskiego Banku Inwestycyjnego w ramach programu InvestEU. To wyraźny sygnał, że Unia Europejska dostrzega potencjał w nowym modelu geotermii — bezemisyjnym, przewidywalnym i nieinwazyjnym.

W marcu 2024 r. podpisano umowę na dostawy ciepła dla miejskiej sieci w Geretsried. Jednocześnie trwa rozbudowa lokalnej infrastruktury ciepłowniczej, która pozwoli na integrację nowego źródła energii z istniejącą siecią.

Jak działa Eavor‑Loop™?

Technologia Eavor‑Loop™ opiera się na zamkniętym obiegu cieplnym, w którym woda krąży w głębokiej strukturze odwiertów bez kontaktu z otoczeniem. System składa się z dwóch pionowych odwiertów połączonych pod ziemią siecią poziomych kanałów. Na głębokości około 4 500 metrów tworzy się podziemny „grzejnik”, który absorbuje ciepło skał.

Za cyrkulację wody odpowiada naturalny efekt termosyfonu – chłodniejsza woda opada w jednym odwiertcie, a podgrzana przez skały unosi się drugim. Co istotne, cały proces odbywa się bez użycia pomp, co dodatkowo obniża zużycie energii i ryzyko awarii.

Dzięki opatentowanej technologii Rock‑Pipe™, przewody wewnątrz odwiertów są szczelnie odizolowane od podłoża, co gwarantuje brak wycieków i pełne bezpieczeństwo geologiczne. To fundamentalna różnica wobec tradycyjnej geotermii, która często wiąże się z emisją siarkowodoru, metanu czy zasoleniem wód gruntowych.

Trzecie podejście — tym razem udane?

To nie pierwsza próba wykorzystania zasobów geotermalnych w Geretsried. Dwie wcześniejsze inwestycje — z 2013 i 2017 roku — oparte na klasycznym modelu hydrotermalnym, zakończyły się niepowodzeniem. Główna przyczyna? Zbyt mały przepływ gorącej wody. Studnie o głębokości 6 kilometrów nie zapewniły wystarczającego zasilania: uzyskane wartości spadały poniżej 10 l/s, co czyniło eksploatację nieopłacalną ekonomicznie.

Obecna koncepcja Eavor‑Loop™ omija ten problem całkowicie. Nie potrzebuje podziemnych zbiorników wodnych, nie zależy od lokalnych warunków hydrogeologicznych, a cały proces produkcji ciepła opiera się na stałym przewodnictwie cieplnym skał.

Ciepło bez kompromisów środowiskowych

Technologia Eavor‑Loop™ może odmienić postrzeganie geotermii jako źródła energii. System jest całkowicie bezemisyjny w fazie eksploatacji, nie emituje gazów cieplarnianych, nie wprowadza do obiegu substancji chemicznych, nie ingeruje w ciśnienia podziemne i nie generuje wstrząsów sejsmicznych.

To czyni go idealnym kandydatem dla regionów, w których klasyczna geotermia wiąże się z dużym ryzykiem środowiskowym. Dodatkowo, dzięki zamkniętemu obiegowi i brakowi konieczności pompowania wód, technologia ta może być skalowalna i przewidywalna pod względem kosztów eksploatacyjnych.

Co dalej?

Wraz z sukcesem projektu w Geretsried, Eavor Technologies zyskuje silną pozycję na europejskim rynku energii odnawialnej. Bawarski projekt może być pierwszym krokiem do szerokiego wdrożenia technologii Eavor‑Loop™ w innych częściach Europy – zwłaszcza tam, gdzie geologia sprzyja instalacjom głębinowym, ale warunki hydrotermalne są niekorzystne.

W dobie rosnącego zapotrzebowania na lokalne, niezależne źródła energii cieplnej — zwłaszcza w kontekście transformacji energetycznej — projekt z Geretsried może odegrać kluczową rolę. Dla mieszkańców oznacza to czyste ciepło bez emisji, dla samorządów — niezależność energetyczną, a dla klimatu — realną redukcję emisji.

Źródło: eavor.com