„Czyste Powietrze” pod lupą. Ministra Hennig-Kloska zapowiada rozliczenia i reformy
Program „Czyste Powietrze” – największy instrument wsparcia termomodernizacji budynków w Polsce – przechodzi gruntowną reformę. Ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska przedstawiła dziś na posiedzeniu sejmowej Komisji Ochrony Środowiska skalę nieprawidłowości, jakie ujawniono w ramach programu oraz działania naprawcze, które mają przywrócić zaufanie obywateli i efektywność inwestycji.
Sygnał alarmowy: brak nadzoru i skala nadużyć
Ministra Hennig-Kloska stwierdziła wprost – poprzedni model zarządzania programem charakteryzował się poważnymi zaniedbaniami. Brak spójnego nadzoru, niedostateczna kontrola jakości inwestycji, nieregularne finansowanie i niewystarczające zasoby kadrowe w WFOŚiGW to tylko wierzchołek góry lodowej.
Wśród przykładów nadużyć, które ujrzały światło dzienne, znalazły się m.in. przypadki zawyżania cen urządzeń nawet o kilkanaście razy, instalowanie systemów wentylacyjnych w pomieszczeniach bez dostępu do zasilania czy wypłaty zaliczek za inwestycje nieprzynoszące żadnych korzyści środowiskowych. W jednym z przypadków pompy ciepła, które miały ogrzewać domy, kończyły… w stodołach.
Nowy rozdział: systemowa reforma i transparentność
Ministerstwo zareagowało zdecydowanie – rozpoczęto proces reformy, który zakłada m.in.:
- Uszczelnienie zasad przyznawania dotacji oraz powrót do szczegółowej weryfikacji kosztów inwestycyjnych,
- Zgłoszenie 103 przypadków podejrzenia nadużyć do prokuratury,
- Zwiększenie zasobów kadrowych WFOŚiGW – w niektórych regionach nawet dwukrotnie,
- Wprowadzenie Operatorów Programu, którzy wspierają beneficjentów na etapie planowania i realizacji inwestycji.
Najważniejsze jednak: zapewniono stabilne źródła finansowania na kolejne lata. Na program przeznaczono łącznie ponad 30 miliardów złotych – z KPO, FEnIKS oraz Funduszu Modernizacyjnego. Dzięki temu „Czyste Powietrze” może działać z większym rozmachem, ale też w sposób bardziej odpowiedzialny i przejrzysty.
Społeczny i ekologiczny potencjał programu
Pomimo licznych zastrzeżeń do poprzedniego sposobu realizacji, program wciąż cieszy się dużym zainteresowaniem – tylko w 2024 roku złożono rekordowe 278 tysięcy wniosków. Minister Hennig-Kloska podkreślała, że dobrze realizowane inwestycje realnie poprawiają komfort życia Polaków i pomagają w walce z ubóstwem energetycznym.
Wnioski z dzisiejszego wystąpienia są jasne: „Czyste Powietrze” ma ogromny potencjał – pod warunkiem, że będzie zarządzany profesjonalnie, a środki będą trafiać do tych, którzy rzeczywiście ich potrzebują. Zmiana filozofii wdrażania programu z ilościowej na jakościową może okazać się kluczowym krokiem w stronę czystszego, zdrowszego powietrza w Polsce.
Źródło: gov.pl