Bezodpadowy recykling urządzeń OZE. Polska firma otworzy zakład w Łodzi

Polska firma 2loop Tech SA we współpracy z naukowcami z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie opracowała pierwszą w Europie technologię pełnego, bezodpadowego recyklingu urządzeń wykorzystywanych w odnawialnych źródłach energii. W Łodzi rusza właśnie budowa zakładu, który pozwoli na kompleksowe przetwarzanie zużytych paneli fotowoltaicznych oraz – w przyszłości – turbin wiatrowych. Ambicje są duże: już w pierwszym etapie zakład ma przetwarzać 2 tys. ton paneli rocznie, z możliwością czterokrotnego zwiększenia skali działania.

Cyrkularność w praktyce – zero odpadów, pełen odzysk

Jak zaznacza Tomasz Matuszak z 2loop Tech, bez zamknięcia cyklu życia urządzeń OZE nie sposób mówić o realnej transformacji energetycznej. „Zielony Ład nie może kończyć się na montażu paneli czy wiatraków. Potrzebujemy pełnej gospodarki obiegu zamkniętego, która uwzględni również ich koniec życia. Recykling to nie koszt, to inwestycja w bezpieczeństwo surowcowe Europy”.

Opracowana technologia pozwala na odzysk niemal 100% surowców zawartych w panelach PV, w tym szkła, aluminium, krzemu czy srebra. Wszystkie procesy mają przebiegać w sposób zautomatyzowany i kontrolowany cyfrowo. W obiekcie zastosowany zostanie system AIoT (Artificial Intelligence of Things), który umożliwi identyfikację typów paneli, optymalizację procesu przetwarzania oraz minimalizację strat materiałowych.

Cyfrowe zarządzanie recyklingiem – Łódź liderem innowacji

Łódzki zakład stanie się nie tylko centrum odzysku, ale także demonstratorem najnowszych technologii w zakresie cyfrowego zarządzania recyklingiem. System AIoT będzie stale monitorował wydajność linii technologicznej i pozwoli na zdalne sterowanie całym procesem. To rozwiązanie umożliwi analizę danych w czasie rzeczywistym oraz dynamiczne dostosowywanie parametrów operacyjnych – wszystko w celu osiągnięcia maksymalnej efektywności przy minimalnym wpływie na środowisko.

W pierwszym roku działalności zakład ma osiągnąć zdolność przerobową 2 tys. ton rocznie, co może przynieść przychody na poziomie 7 mln zł. W kolejnym etapie – po rozbudowie – moce wzrosną do 8 tys. ton, a przychody mogą sięgnąć 28 mln zł.

Łódź jako hub recyklingu OZE – plany wykraczają poza granice kraju

2loop Tech planuje nie tylko przetwarzanie paneli pochodzących z polskich instalacji, ale również import zużytych modułów z Niemiec, Czech i innych krajów UE. Dzięki temu Łódź ma szansę stać się istotnym punktem na europejskiej mapie recyklingu urządzeń OZE.

Inwestycja ta ma strategiczne znaczenie – zarówno w kontekście rozwoju polskiego przemysłu recyklingowego, jak i realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu. Jak podkreśla prof. Barbara Tora z AGH: „Nie da się mówić poważnie o Zielonym Ładzie bez jednoczesnego rozwiązania problemu recyklingu. To, co dziś jest symbolem zielonej przyszłości, za 15–20 lat stanie się ogromnym źródłem odpadów, jeśli nie zadbamy o systemową odpowiedź już teraz”.

Nadciągająca fala odpadów – problem systemowy, nie jednostkowy

Z danych Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej (JRC) wynika, że do 2050 roku na terenie UE-27 może powstać od 21 do nawet 35 milionów ton odpadów z paneli PV. To niemal dwukrotnie więcej niż zakładały wcześniejsze szacunki. Dziś większość zużytych modułów trafia na składowiska lub poddawana jest jedynie częściowemu przetworzeniu. 2loop Tech ostrzega, że brak odpowiednich systemów recyklingu może sprawić, że transformacja energetyczna przyniesie więcej szkód niż korzyści.

Jednocześnie spółka zwraca uwagę, że także inne źródła energii – jak węgiel czy atom – generują odpady. W przypadku energetyki jądrowej szczególnym wyzwaniem jest bezpieczne składowanie materiałów promieniotwórczych. „Zielona energia musi być czysta nie tylko na wejściu, ale i na wyjściu” – podkreślają przedstawiciele firmy.

Zmiany legislacyjne w toku – nowe obowiązki dla użytkowników paneli

Polski rząd pracuje obecnie nad zmianami w ustawie o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Projektowane przepisy przewidują nałożenie obowiązku sfinansowania zagospodarowania zużytych paneli PV na użytkowników innych niż gospodarstwa domowe – w odniesieniu do sprzętu wprowadzonego do obrotu między 13 sierpnia 2005 r. a końcem 2015 r.

Projekt ustawy przewiduje obowiązek osiągania minimalnych poziomów zbierania i odzysku odpadów dla producentów i importerów sprzętu elektrycznego. To kolejny impuls dla rozwoju infrastruktury recyklingowej, w tym projektów takich jak zakład 2loop Tech w Łodzi.