Magazyny energii bez nowych przepisów. Ubezpieczyciele już stawiają własne wymagania

Nowe warunki techniczne dotyczące magazynów energii miały uporządkować zasady ich lokalizacji i zabezpieczeń przeciwpożarowych. Rozporządzenie nie zostało jednak podpisane, a inwestorzy nadal mogą korzystać z dotychczasowych regulacji. Rynek nie czeka jednak na decyzje administracyjne. Liczba instalacji rośnie, a firmy ubezpieczeniowe już dziś weryfikują ich bezpieczeństwo według szczegółowych kryteriów. Kluczowe znaczenie mają m.in. odległość od zabudowań, odporność ogniowa pomieszczeń, systemy detekcji gazów oraz dokumentacja techniczna.

Regulacje nie nadążają za rozwojem rynku

Planowane na 20 września 2026 r. wejście w życie nowych warunków technicznych dla budynków miało przynieść istotne zmiany dla inwestorów rozwijających instalacje magazynowania energii. Projekt rozporządzenia przewidywał szczegółowe rozwiązania dotyczące lokalizacji bateryjnych magazynów energii oraz ich ochrony przeciwpożarowej.

Ostatecznie minister finansów i gospodarki nie podpisał dokumentu, a Ministerstwo Rozwoju i Technologii zapowiedziało kontynuację prac legislacyjnych. Jednocześnie nowelizacja Prawa budowlanego przewiduje 18-miesięczny okres, w którym inwestorzy mogą nadal projektować obiekty na podstawie dotychczasowych przepisów techniczno-budowlanych z 2002 r.

Brak nowych regulacji nie oznacza jednak wstrzymania inwestycji. Wręcz przeciwnie – sektor magazynowania energii znajduje się w fazie dynamicznego rozwoju.

Według danych Agencji Rynku Energii w połowie 2026 r. w Polsce funkcjonowało 49 magazynów energii o mocy od 50 kW do 10 MW. Rok wcześniej takich instalacji było 23. Jeszcze bardziej widoczny jest wzrost ich łącznej pojemności, która zwiększyła się z niespełna 12 MWh do 165 MWh.

Statystyki te nie uwzględniają jeszcze pierwszych wielkoskalowych bateryjnych magazynów energii uruchamianych w 2026 r. Oznacza to, że wraz z kolejnymi inwestycjami rosnąć będzie również znaczenie odpowiednich standardów bezpieczeństwa, zarówno na etapie projektowania, jak i późniejszej eksploatacji.

Ubezpieczyciele nie czekają na ustawodawcę

W sytuacji, gdy krajowe przepisy nie określają wszystkich szczegółowych wymagań dla magazynów energii, coraz większą rolę odgrywają standardy stosowane przez towarzystwa ubezpieczeniowe.

Dla inwestora oznacza to, że zgodność projektu z obowiązującymi przepisami budowlanymi może nie wystarczyć do uzyskania ochrony ubezpieczeniowej na oczekiwanych warunkach.

Ubezpieczyciele analizują bowiem nie tylko formalne dopuszczenie instalacji do użytkowania, lecz także potencjalne skutki awarii, możliwość rozprzestrzenienia się pożaru oraz skalę strat, jakie zdarzenie może spowodować w sąsiednich obiektach.

Szczególnym zagrożeniem w magazynach wykorzystujących baterie litowo-jonowe jest zjawisko thermal runaway, czyli niekontrolowanego wzrostu temperatury ogniwa. Może ono prowadzić do wydzielania palnych gazów, pożaru, a w określonych warunkach również do wybuchu.

Dodatkowym wyzwaniem jest możliwość ponownego zapłonu ogniw po pozornym opanowaniu sytuacji. Z tego względu zabezpieczenia muszą uwzględniać nie tylko wykrycie awarii, ale także ograniczenie jej skutków i zapewnienie bezpiecznej interwencji służb ratowniczych.

Jak wskazuje Grzegorz Templin, kierownik Zespołu Inżynieryjnej Oceny Ryzyka w SALTUS Ubezpieczenia, szczególne znaczenie ma ocena scenariusza, w którym awaria pojedynczego ogniwa prowadzi do zagrożenia dla całej instalacji, a następnie dla sąsiednich budynków.

W praktyce magazyn energii zlokalizowany bezpośrednio przy hali produkcyjnej może stanowić ryzyko nie tylko dla samego urządzenia, lecz także dla ciągłości działalności przedsiębiorstwa.

Odległość od budynków i odporność ogniowa pod lupą

Przy ocenie ryzyka magazynów energii ubezpieczyciele korzystają z uznanych międzynarodowych standardów, w tym amerykańskiej normy NFPA 855, wytycznych FM Global oraz niemieckich VdS. NFPA 855 określa zasady ograniczania zagrożeń związanych ze stacjonarnymi systemami magazynowania energii.

W przypadku instalacji litowo-jonowych o pojemności przekraczającej 20 kWh szczegółowej analizie podlegają zarówno lokalizacja obiektu, jak i zastosowane rozwiązania techniczne.

Wśród dobrych praktyk wskazywanych przez SALTUS znajdują się:

• Bezpieczna lokalizacja – magazyn nie powinien powstawać na terenach zagrożonych powodzią, osuwiskami czy podtopieniami.
• Odpowiednia odległość od zabudowy – dla instalacji zewnętrznych rekomendowane jest zachowanie minimum 10 metrów od innych budynków. Przy mniejszej odległości oczekiwane mogą być przegrody o odporności ogniowej REI 120.
• Wydzielenie przeciwpożarowe – magazyny instalowane wewnątrz obiektów powinny znajdować się w osobnych pomieszczeniach, dla których ubezpieczyciel może wymagać przegród o klasie REI 240.
• Monitoring zagrożeń – czujniki wodoru powinny uruchamiać alarm oraz wentylację awaryjną po osiągnięciu 10 proc. dolnej granicy wybuchowości.
• Kontrola parametrów baterii – system BMS musi nadzorować m.in. temperaturę oraz stan naładowania poszczególnych modułów.
• Regularne przeglądy – weryfikacja instalacji, w tym badania termowizyjne, powinna odbywać się przynajmniej raz w roku.

Istotne są również automatyczne systemy gaśnicze, procedury reagowania na awarie, przeszkolenie personelu oraz zabezpieczenia przed przedostawaniem się zanieczyszczonej wody gaśniczej do środowiska.

W przypadku większych przedsięwzięć znaczenie ma także podział instalacji na mniejsze, odpowiednio odseparowane zespoły. Wśród wytycznych stosowanych przez SALTUS pojawia się rekomendacja wydzielania kompleksów o powierzchni nieprzekraczającej 500 m², z zachowaniem co najmniej 10-metrowych odstępów.

Nie są to jednak jednolite, powszechnie obowiązujące wymagania ustawowe. Stanowią kryteria oceny ryzyka, które mogą być dostosowywane do konkretnej technologii, konstrukcji magazynu i jego otoczenia.

Magazyn energii wewnątrz hali to szczególne wyzwanie

Jedną z najbardziej wymagających sytuacji jest instalowanie magazynów energii w istniejących budynkach przemysłowych i logistycznych.

W takim przypadku potencjalny pożar baterii może zagrozić nie tylko urządzeniom magazynującym energię, lecz także liniom produkcyjnym, składowanym towarom czy infrastrukturze technicznej całego obiektu.

Dlatego ubezpieczyciele zwracają szczególną uwagę na wydzielenie pomieszczenia magazynu, skuteczność wentylacji, możliwość odprowadzania gazów oraz zapewnienie dostępu dla jednostek straży pożarnej.

Projekt nowych warunków technicznych również przewiduje ograniczenia dotyczące instalacji wewnętrznych. Jednym z proponowanych rozwiązań jest limit 600 kWh łącznej pojemności magazynów energii w jednej strefie pożarowej budynku, którego podstawowym przeznaczeniem nie jest magazynowanie energii.

Trzeba jednak podkreślić, że są to rozwiązania projektowane, a nie obowiązujące przepisy. Ministerstwo potwierdziło kontynuowanie prac nad rozporządzeniem, a możliwość stosowania wcześniejszych warunków technicznych wynika z przepisów przejściowych Prawa budowlanego i dotyczy określonych w ustawie przypadków.

Do dyskusji o przyszłych regulacjach włącza się również branża. Polskie Stowarzyszenie Magazynowania Energii powołało Komisję Ekspertów ds. Wymagań Ochrony Przeciwpożarowej Magazynów Energii. Jej działalność ma znaczenie w kontekście dostosowania wymagań bezpieczeństwa do rzeczywistych właściwości technologii bateryjnych.

Ubezpieczenie magazynu energii. Nie tylko wielkość instalacji ma znaczenie

Wraz ze wzrostem liczby instalacji rozwija się również rynek ich ubezpieczeń. Zakres dostępnej ochrony zależy jednak od parametrów magazynu, sposobu jego wykorzystania oraz wyników indywidualnej oceny ryzyka.

Według informacji SALTUS Ubezpieczenia magazyny o pojemności do 250 kWh, będące częścią instalacji fotowoltaicznej, mogą zostać objęte ochroną w ramach ubezpieczenia instalacji PV od uszkodzeń.

Większe obiekty wymagają zazwyczaj odrębnej analizy technicznej. Ubezpieczyciel ocenia wówczas m.in. zastosowaną technologię, zabezpieczenia, lokalizację i możliwą skalę szkody.

Przy przedsięwzięciach o wysokiej wartości możliwa jest również koasekuracja, czyli podział odpowiedzialności pomiędzy kilku ubezpieczycieli. Pozwala to rozłożyć ryzyko związane z dużą instalacją, zamiast przenosić je w całości na jeden podmiot.

Warto zauważyć, że bezpieczeństwo magazynu energii może wpływać nie tylko na możliwość uzyskania polisy, lecz także na zakres ochrony, wysokość składki, udział własny w szkodzie czy dodatkowe warunki stawiane przedsiębiorcy.

Dla właścicieli zakładów przemysłowych istotna pozostaje również kwestia ewentualnych przestojów produkcyjnych. Awaria magazynu energii, która doprowadzi do uszkodzenia sąsiedniej infrastruktury, może bowiem generować straty znacznie przewyższające wartość samych baterii.

Dokumentacja techniczna może zadecydować o ubezpieczeniu

Nawet magazyn wyposażony w nowoczesne systemy zabezpieczeń może napotkać trudności podczas procedury ubezpieczeniowej, jeżeli inwestor nie dysponuje kompletną dokumentacją.

Podstawą oceny są m.in. certyfikaty ogniw i całego systemu magazynowania energii, dokumentacja urządzeń gaśniczych, opis działania instalacji detekcji oraz sposób współpracy poszczególnych zabezpieczeń.

Ważne jest nie tylko potwierdzenie, że dane urządzenie zostało zamontowane, lecz także wykazanie, w jakich okolicznościach zostanie uruchomione i jakie funkcje będzie pełnić podczas awarii.

Dotyczy to chociażby aerozolowych urządzeń gaśniczych. W zależności od konfiguracji i dokumentacji mogą one zostać ocenione jako rozwiązania autonomiczne albo element zintegrowanego systemu detekcji i gaszenia. Ta różnica ma znaczenie przy analizie skuteczności zabezpieczeń.

Braki w dokumentacji utrudniają oszacowanie zagrożeń. W konsekwencji mogą prowadzić do dodatkowych wymagań technicznych, wydłużenia uzgodnień lub ograniczenia dostępnej ochrony.

Z doświadczeń przedstawicieli SALTUS wynika, że to właśnie niekompletne dokumenty, a nie sama technologia bateryjna, często stanowią jedną z głównych przeszkód w sprawnym przeprowadzeniu oceny ryzyka.

Bezpieczeństwo warto uwzględnić już na etapie projektu

Odkładanie rozmowy z ubezpieczycielem do momentu zakończenia inwestycji może okazać się kosztownym rozwiązaniem. Jeśli dopiero po montażu urządzeń okaże się, że magazyn znajduje się zbyt blisko sąsiedniego obiektu, pomieszczenie nie spełnia oczekiwanej klasy odporności ogniowej albo system detekcji wymaga rozbudowy, konieczne mogą być dodatkowe prace budowlane i instalacyjne.

Dlatego coraz większego znaczenia nabiera włączenie inżynierów oceny ryzyka, brokerów ubezpieczeniowych i specjalistów ochrony przeciwpożarowej do procesu przygotowania inwestycji.

Pozwala to wcześniej zidentyfikować potencjalne problemy, dobrać odpowiednie zabezpieczenia oraz uniknąć rozbieżności między projektem technicznym a wymaganiami dotyczącymi ubezpieczenia.

Z perspektywy przedsiębiorcy jest to również kwestia ekonomiczna. Koszt dodatkowych analiz na etapie projektowania może być niewielki w porównaniu z wydatkami na późniejszą przebudowę pomieszczeń, zmianę lokalizacji kontenerów bateryjnych czy modernizację systemów przeciwpożarowych.

Rynek magazynowania energii potrzebuje przewidywalnych zasad

Opóźnienie nowych warunków technicznych pokazuje, jak dużym wyzwaniem dla ustawodawcy pozostaje nadążanie za rozwojem technologii magazynowania energii.

Z jednej strony konieczne jest stworzenie jednolitych wymagań ograniczających zagrożenia pożarowe. Z drugiej – przepisy powinny uwzględniać różnorodność dostępnych rozwiązań, skalę inwestycji oraz postęp technologiczny.

Do czasu przyjęcia nowych regulacji istotną rolę będą odgrywać międzynarodowe standardy techniczne, wiedza projektantów, opinie rzeczoznawców przeciwpożarowych oraz procedury oceny ryzyka stosowane przez ubezpieczycieli.

Dla inwestorów wniosek jest istotny: odroczenie nowych przepisów nie oznacza odroczenia wymagań bezpieczeństwa. Magazyny energii powstają już dziś, a ich właściciele muszą liczyć się z koniecznością wykazania, że instalacja została zaprojektowana w sposób ograniczający ryzyko awarii i jej skutków.

W praktyce to właśnie jakość projektu, kompletność dokumentacji i zastosowane zabezpieczenia mogą decydować zarówno o sprawności procesu inwestycyjnego, jak i o możliwości uzyskania odpowiedniego ubezpieczenia.