Komisja Europejska proponuje zmiany w ETS. Fundusz Modernizacyjny do 2040 r., ale ostrzejsze zasady dla firm

Komisja Europejska przedstawiła projekt reformy unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Zakłada on przedłużenie funkcjonowania Funduszu Modernizacyjnego do 2040 r., co jest korzystnym rozwiązaniem dla Polski i pozostałych 11 państw korzystających z mechanizmu solidarności. Jednocześnie Bruksela proponuje zmiany w zasadach przyznawania bezpłatnych uprawnień do emisji oraz modyfikację tempa zaostrzania systemu.

Spółki będą rozliczane z inwestycji

Zgodnie z propozycją przedsiębiorstwa będą musiały przedstawić plany dekarbonizacji, aby uzyskać 80 proc. bezpłatnych uprawnień do emisji. Pozostałe 20 proc. zostanie przyznane dopiero po zrealizowaniu zaplanowanych inwestycji i potwierdzeniu ograniczenia emisji. Oznacza to większą presję na koncerny energetyczne i przemysłowe, w tym m.in. PGE i Orlen.

Komisja proponuje również utrzymanie Funduszu Modernizacyjnego z pulą 280 mln uprawnień przeznaczonych dla 12 państw UE oraz wzmocnienie mechanizmów solidarności. Środki z funduszu będą mogły być wykorzystywane na modernizację sektora energetycznego, jednak nie będą mogły finansować inwestycji związanych z paliwami kopalnymi.

Jednocześnie Bruksela proponuje spowolnienie tempa zaostrzania limitu emisji w systemie ETS. Zgodnie z projektem roczny wskaźnik redukcji puli uprawnień do emisji miałby zostać obniżony z obecnych 4,3 proc. do 3,1 proc. od 2031 r., a następnie do 1,7 proc. od 2036 r. Oznaczałoby to wolniejsze tempo zmniejszania liczby dostępnych uprawnień do emisji. Komisja zapowiada także wzmocnienie zachęt dla przedsiębiorstw ograniczających emisje poprzez dodatkowe mechanizmy premiujące inwestycje dekarbonizacyjne.

30 mld euro dla przemysłu

Projekt przewiduje również utworzenie Banku Dekarbonizacji Przemysłowej, który do 2030 r. ma uruchomić około 30 mld euro na inwestycje wspierające ograniczanie emisji.

Przedstawione propozycje będą teraz przedmiotem negocjacji między Parlamentem Europejskim a państwami członkowskimi UE. Aby nowe przepisy weszły w życie, muszą zostać zatwierdzone przez Parlament Europejski oraz Radę UE. Komisja Europejska liczy na zakończenie prac legislacyjnych w pierwszym kwartale 2027 r.