Turcja potraja inwestycje w OZE

Turcja dynamicznie rozwija sektor odnawialnych źródeł energii. Do końca maja 2025 roku zainstalowana moc z OZE osiągnęła 72 492 MW. To aż 4,5 razy więcej niż 20 lat temu. Głównym motorem wzrostu są energetyka wiatrowa i słoneczna. Ich udział w miksie energetycznym kraju wzrósł z niemal zera w 2005 roku do 30,2% obecnie. Łącznie OZE stanowią już 60,8% całkowitej mocy zainstalowanej w Turcji.

Struktura mocy zainstalowanej

Na koniec maja 2025 roku największy udział wśród OZE miała energetyka wodna – 32 284 MW. Fotowoltaika odpowiadała za 22 648 MW, a wiatr za 13 391 MW. Do tego dochodzą jeszcze biomasa (2 435 MW) oraz geotermia (1 734 MW).

Dla porównania, w maju 2024 roku moc OZE wynosiła 63 502 MW. Udział energii wiatrowej i słonecznej wynosił wówczas 24,7%. Minister energii Alparslan Bayraktar podkreślił, że sama produkcja z wiatru i słońca wystarcza dziś do pokrycia rocznego zapotrzebowania energetycznego wszystkich gospodarstw domowych w Turcji. Mimo tych pozytywnych sygnałów turecki rząd już teraz zaplanował szereg działań, mających na celu przyspieszenie transformacji energetycznej.

Cel na 2035 rok – 120 GW z wiatru i słońca

W ostatnich dniach rząd podniósł planowaną moc z OZE na 2035 rok do 120 000 MW. W porównaniu z wrześniem 2024 roku, kiedy Turcja miała 12,4 GW z wiatru i 18,7 GW z fotowoltaiki, plan zakłada niemal czterokrotny wzrost. Co istotne, w ramach tego celu uwzględniono 5 GW mocy z morskich farm wiatrowych.

Zrealizowanie tego planu wymaga nakładów inwestycyjnych rzędu 80 mld USD. Po uwzględnieniu modernizacji sieci przesyłowej, w tym także na potrzeby energii jądrowej, koszt całej transformacji energetycznej wzrasta do 108 mld USD.

Priorytety rozwoju i zmiany regulacyjne

Jak realizowana będzie ścieżka dojścia do celu? Cały plan zakłada podjęcie szeregu działań w różnych zakresach. Przede wszystkim turecki rząd zamierza corocznie przeprowadzać aukcje na minimum 2 GW nowych mocy z OZE. Na październik 2025 roku zaplanowano przetargi dla fotowoltaiki, a w listopadzie dla energetyki wiatrowej.

Nowe zasady obejmują m.in. wydłużenie gwarantowanego okresu zakupu energii do 20 lat, zastosowanie kontraktów różnicowych oraz zwolnienie z opłat przesyłowych. Cena sprzedaży energii będzie indeksowana do kursu walutowego. Przewidziano też możliwość pilnych wywłaszczeń pod inwestycje oraz skrócenie procedur administracyjnych. Czas wydawania pozwoleń ma zostać zredukowany z czterech do dwóch lat.

W planach jest także rozbudowa sieci przesyłowej o 26,6%. Długość linii przesyłowych wzrośnie do 95 500 km. Liczba stacji transformacyjnych zwiększy się z obecnych 798 do 942.

Równocześnie Turcja zamierza znacząco zwiększyć zdolności eksportowe i importowe. Do 2035 roku eksport ma osiągnąć 6,75 GW (trzykrotny wzrost), a import 6,6 GW (wzrost pięciokrotny). W tym celu zostanie zbudowanych 14 700 km linii HVDC.

Minister Bayraktar zapowiedział modernizację państwowych spółek energetycznych takich jak TEİAŞ, BOTAŞ, TPAO czy EÜAŞ. To przedsięwzięcie ma za zadanie unowocześnienie ich struktur przed ewentualną prywatyzacją. Dodatkowo, Turcja planuje uruchomienie systemu handlu emisjami CO₂ do 2026 roku na giełdzie EPİAŞ.

Projekty w przygotowaniu

Ministerstwo Energii podało, że obecnie w przygotowaniu są projekty OZE o łącznej mocy 69,6 GW. W tym gronie znajduje się:

• 43,5 GW z fotowoltaiki,
• 26,1 GW z energetyki wiatrowej.

Co istotne, 33,9 GW z tych projektów ma być realizowane wraz z magazynami energii.

W segmencie niekoncesjonowanym, przeznaczonym na potrzeby własne, planowane jest 23,5 GW mocy. Dodatkowo 3 GW rozdysponowano w ramach aukcji, a pozostałe 9,2 GW ma być realizowane w innych trybach.

Zaplecze przemysłowe i inne działania

Turcja posiada silną bazę przemysłową dla energetyki odnawialnej. W kraju działa 150 producentów komponentów i 350 dostawców, którzy zatrudniają łącznie 50 000 osób. Produkcja obejmuje turbiny, generatory, elektronikę mocy, łopaty, wieże, a także cały łańcuch wartości w fotowoltaice – od ingotów po moduły.

Choć głównym celem transformacji energetycznej jest rynek OZE, Turcja nie rezygnuje z wydobycia surowców. Produkcja ropy naftowej w regionie Gabar sięgnęła 51 000 baryłek dziennie, a celem jest osiągnięcie 100 000 baryłek. Eksploatacja gazu z pola Sakarya na Morzu Czarnym wzrosła z obecnych 7,2 mln m³ do 9,1 mln m³ dziennie w pierwszym kwartale 2025 roku.

W latach 2024–2030 Turcja planuje także inwestycje w efektywność energetyczną na poziomie 20 mld USD. To element szerszej strategii transformacji energetycznej, która ma uczynić kraj eksporterem netto energii elektrycznej w ciągu najbliższych 30 lat.

Źródło: balkangreenenergynews.com