Dr Alina Skorb (Energa SA): Zarządzanie zrównoważonym rozwojem w Enerdze

Energa intensyfikuje działania na rzecz zielonej transformacji – do 2035 roku planuje przebudowę i rozbudowę infrastruktury sieciowej na niespotykaną dotąd skalę. O ambitnych inwestycjach, kluczowej roli ładu korporacyjnego w strategii ESG, współpracy z interesariuszami oraz wyzwaniach związanych z regulacjami unijnymi opowiada dr Alina Skorb, Dyrektorka Biura Zrównoważonego Rozwoju w Energa SA.

Jakie znaczenie dla Grupy Energa ma ESG?

Grupa Energa od lat z dużą odpowiedzialnością realizuje założenia zrównoważonego rozwoju, traktując je jako jeden z fundamentów swojego modelu biznesowego. Projekty realizowane w ramach trzech filarów ESG – środowiskowego, społecznego i ładu korporacyjnego – obejmują rozwój odnawialnych źródeł energii, inwestycje infrastrukturalne, a także wdrażanie wysokich standardów zarządzania i zgodności.

W czerwcu 2025 roku Energa została uznana za Branżowego Lidera Rankingu ESG. Ocenę przyznano na podstawie ankiety stworzonej zgodnie z ESRS pod nadzorem niezależnej Rady Naukowej złożonej z ekspertów m.in. z UNEP/GRID, Akademii Leona Koźmińskiego i Forum Odpowiedzialnego Biznesu. Ten sukces jest wynikiem przemyślanej strategii  i działań zgodnych ze zrównoważonym rozwojem, opartych nie tylko na inwestycjach, ale również na kulturze organizacyjnej oraz innowacyjnym podejściem do zarządzania.

Nagrody przyznane Enerdze na przestrzeni lat potwierdzają, że jej działania są doceniane przez rynek. Tylko w ostatnim czasie spółka została m.in. uhonorowana tytułem Lidera Transformacji Energetycznej w konkursieLiderzy Świata Energii 2025czy Złotym Listkiem ESG Tygodnika „Polityka”.

W 2024 roku Grupa Energa opublikowała pierwszy raport ESG przygotowany zgodnie z wymogami unijnej Dyrektywy CSRD i standardami ESRS, stając się jednym z liderów wdrażania tych regulacji w Polsce. Raport ten nie tylko odpowiada na nowe obowiązki sprawozdawcze, ale stanowi też narzędzie budowy transparentności i zarządzania ryzykami ESG w całym łańcuchu wartości.

Energa aktywnie uczestniczy też w działaniach na rzecz zrównoważonego rozwoju i realizacji Celów Agendy 2030. Od pięciu lat jesteśmy partnerem strategicznym Forum Odpowiedzialnego Biznesu, a także członkiem UN Global Compact – w tym Rady Programowej, Rady Biznesowej oraz programu Climate Positive. Grupa współpracuje też z Ministerstwem Rozwoju i Technologii, które odpowiada za monitorowanie realizacji Agendy 2030 w Polsce. Nasze działania regularnie są prezentowane jako dobre praktyki w publikacjach resortu.

Jakie dokładnie działania wdrożone przez Grupę Energa są zgodne z ESG?

Energa rozwija niskoemisyjną energetykę, zwiększając udział odnawialnych źródeł energii w swoim miksie. W 2024 roku łączna moc zainstalowana w OZE wzrosła o 43% względem poprzedniego roku i osiągnęła poziom 890 MW.  Stabilność systemu wspierać będą jednocześnie nowoczesne, niskoemisyjne jednostki gazowo-parowe w Ostrołęce i Grudziądzu. Ważnym elementem transformacji jest rozwój magazynów energii.

Energa Operator prowadzi rekordowy program modernizacji sieci dystrybucyjnej o wartości ponad 40 mld zł do 2035 roku. Plan obejmuje m.in. budowę 11 tys. km nowych linii, modernizację kolejnych 10 tys. km, przyłączenie 9 GW mocy z OZE, montaż 1 tys. zaawansowanych technologicznie transformatorów i elementów sterowania poziomami napięcia, poprawiających zdolność sieci do dystrybucji energii ze źródeł odnawialnych oraz rozwój infrastruktury dla 1,6 tys. punktów ładowania pojazdów elektrycznych.

Warto podkreślić, że Grupa Energa od 2016 roku należy do unijnego systemu ekozarządzania i audytu środowiskowego EMAS – jednego z najbardziej wymagających i prestiżowych systemów zarządzania i  środowiskowego w Europie. Rejestracja w EMAS oznacza, że spółka nie tylko minimalizuje swój wpływ na środowisko, ale również publicznie raportuje swoje postępy.

W odpowiedzi na rosnące wymagania regulacyjne oraz oczekiwania inwestorów, Grupa Energa aktywnie wdraża również przepisy unijnej Taksonomii zrównoważonego rozwoju. Spółka raportuje zgodność nakładów inwestycyjnych i operacyjnych z działalnością zrównoważoną środowiskowo, uwzględniając przy tym zarówno ryzyka klimatyczne, jak i działania na rzecz dekarbonizacji. Taksonomia stanowi dla Grupy nie tylko obowiązek sprawozdawczy, ale także strategiczne narzędzie wspierające zieloną transformację i transparentność wobec interesariuszy.

Rozwój infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych, współfinansowany z NFOŚiGW, wpisuje się z kolei w misję poprawy jakości życia lokalnych społeczności – przyłączenie nowych stacji ładowania zmniejszy emisję CO₂ i zanieczyszczeń lokalnych (NOₓ, pyłów), wspierając rozwój zrównoważonego transportu w polskich miastach i gminach.

Który z trzech filarów ESG stanowi obecnie dla Was największe wyzwanie?

Spośród trzech filarów ESG dużo uwagi poświęcamy obecnie ładowi korporacyjnemu. Spółka oczywiście dynamicznie rozbudowuje bazę energetyczną OZE i rozwija programy społeczne, ale governance jest obszarem, który wymaga transformacji strukturalnych i organizacyjnych, aby spełnić rosnące oczekiwania regulatorów i interesariuszy. Podkreślam raz jeszcze, że dla nas ESG nie ogranicza się do samego raportowania – kluczowym zadaniem jest  integracja zadań zrównoważonego rozwoju z codziennym zarządzaniem, procesami decyzyjnymi i kulturą korporacyjną.

W jaki sposób angażujecie interesariuszy – w tym społeczności lokalne, klientów i pracowników – w działania zrównoważonego rozwoju?

Pracownicy stanowią aktywną część strategii ESG w Grupie Energa. Biorą udział w szkoleniach – m.in. z etyki, ochrony danych, praw człowieka, bezpieczeństwa i efektywnej komunikacji.

Społeczności lokalne stanowią fundament działań Energi jako „dobrego sąsiada” – same tylko linie dystrybucyjne Grupy Energa pokrywają ok. ¼ powierzchni Polski, dostarczając energię 3,4 mln odbiorcom. Dialog ze społecznościami budujemy poprzez konsultacje społeczne i partnerstwa realizowane nie tylko z myślą o infrastrukturze, ale również w obszarze edukacji ekologicznej, bezpieczeństwa, zieleni miejskiej i wspierania lokalnych instytucji.

Energa angażuje też swoich klientów w inicjatywy edukacyjne, promujące efektywność energetyczną i odnawialne źródła energii. Cyfrowa platforma obsługuje dostęp do informacji o usługach zrównoważonych, certyfikatach i ofertach prosumenckich, umożliwiając realny wkład klientów w kształtowanie produktów.

Pracownicy stanowią aktywną część strategii ESG w Grupie Energa. Biorą udział w szkoleniach – m.in. z etyki, ochrony danych, praw człowieka, bezpieczeństwa i efektywnej komunikacji. Wsparcie zdrowia i różnorodności organizacyjne łączą się z praktycznym wymiarem wolontariatu: akcje „Kropelka Energii”, „Domy Dobrej Energii”, czy program „Aktywni Charytatywni” dają pracownikom możliwość osobistego wsparcia lokalnych społeczności. Co więcej, pracownicy mogą inicjować własne projekty ESG, co wspiera kulturę organizacyjną opartą na odpowiedzialności i kreatywności. Pracownicy  aktywnie włączają się też w działalność wielu organizacji branżowych, specjalistycznych i biznesowych. Pozwala to na wymianę wiedzy, cennego doświadczenia oraz dobrych praktyk z przedstawicielami całego sektora energetycznego w Polsce i Europie.

Jakie są główne wyzwania regulacyjne lub rynkowe, które wpływają na realizację Waszej strategii ESG?

Obecnie realizacja strategii zrównoważonego rozwoju odbywa się w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu regulacyjnym i rynkowym, które niesie ze sobą nowe wyzwania.

Jednym z kluczowych wyzwań jest wdrożenie unijnej dyrektywy CSRD oraz Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Od 2024 roku duże przedsiębiorstwa, takie jak Energa, są zobowiązane do raportowania działań ESG z precyzją i przejrzystością porównywalną do danych finansowych. To fundamentalna zmiana, która wymaga nie tylko rozwoju narzędzi IT i systemów gromadzenia danych, ale również integracji zrównoważonego rozwoju z wewnętrznymi procesami zarządzania, strukturami organizacyjnymi oraz kulturą działania. Regulacje w obszarze energetyki i klimatu oraz wytyczne Giełdy Papierów Wartościowych (GPW) dodatkowo wpływają na przedsiębiorstwa, by nie tylko spełniały wymogi formalne, ale również wykazywały realny wpływ i zaangażowanie w działania na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Równolegle, zmienność przepisów prawa dotyczących energetyki – np. regulacji przyłączeniowych, zasad inwestycji w OZE, magazynowania energii czy zmian legislacyjnych w zakresie rynku mocy – wpływają na tempo realizacji inwestycji. Projekty takie jak farmy fotowoltaiczne, inteligentne stacje transformatorowe czy systemy magazynowania energii wymagają nie tylko zaplecza technicznego, ale także przewidywalnego otoczenia prawnego, umożliwiającego efektywne planowanie i wykorzystanie środków finansowych, w tym z Krajowego Planu Odbudowy oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Kolejnym wyzwaniem jest konieczność zachowania spójności pomiędzy deklaracjami a rzeczywistymi działaniami ESG. W obliczu rosnącej presji społecznej i regulacyjnej, każde opóźnienie czy brak przejrzystości może zostać zakwalifikowane jako greenwashing. W tej sytuacji organizacje muszą nie tylko raportować, ale również wykazywać wymierne rezultaty swoich działań w obszarze zrównoważonego rozwoju.

Ze względu na powyższe wyzwania, Grupa Energa aktywnie uczestniczy w krajowych i europejskich pracach eksperckich nad kierunkami regulacji ESG – m.in. w ramach Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej (PKEE), Eurelectric,  United Nations Global Compact Network Poland– w tym w  Radzie Programowej, Radzie Biznesowej oraz programie Climate Positive.  Współpraca ta umożliwia bieżący monitoring zmian legislacyjnych, wspólne wypracowywanie stanowisk branżowych i adaptację najlepszych praktyk.

Jak radzicie sobie z równoważeniem celów klimatycznych z wymaganiami bezpieczeństwa energetycznego?

Nowym rozwiązaniem wspierającym stabilność systemu jest także usługa Interwencyjnej Dostawy Mocy (IDC), umożliwiająca odbiorcom bezpłatne zwiększenie poboru mocy w czasie nadprodukcji z OZE.

Celem Energi jest zapewnienie stabilnego i bezpiecznego systemu elektroenergetycznego. Dzięki zrównoważonej strategii oraz wymiernym inwestycjom – w OZE, magazyny energii, jednostki gazowo-parowe, ciepłownictwo i modernizację sieci – spółka skutecznie równoważy cele klimatyczne z niezawodnością dostaw.

W trakcie 2024 roku moc elektryczna zainstalowana w źródłach odnawialnych należących do Grupy Energa zwiększyła się o ok. 266 MW. Kontynuowane były też kluczowe dla bilansowania Krajowego Systemu Elektroenergetycznego projekty w bloki gazowo-parowe  w Grudziądzu i Ostrołęce. Zmodernizowaliśmy również i rozbudowaliśmy ok. 3,6 tys. km linii dystrybucyjnych, dzięki czemu do  sieci Energi Operatora podłączona jest ok. 1/3 wszystkich źródeł odnawialnych w Polsce o łącznej mocy ok. 9,6  GW  – w tym  prawie 300 tys. prosumenckich mikroinstalacji

Równolegle Energa Operator realizuje największy w swojej historii program modernizacji sieci dystrybucyjnej. Do 2035 roku planowana jest  modernizacja i budowa łącznie 21 tysięcy kilometrów sieci, która zwiększy bezpieczeństwo energetyczne kraju i wpłynie docelowo na niższe ceny energii dla odbiorców końcowych. Będzie to możliwe m.in. dzięki planowanemu przyłączeniu aż 9 GW źródeł odnawialnych o niewielkich kosztach zmiennych wytwarzania energii, wraz z magazynami energii.

Z drugiej strony, kluczową rolę odegrają też powstające bloki gazowo-parowe w Ostrołęce i Grudziądzu o łącznej mocy około 1,3 GWe netto. Jednostki te, traktowane jako przejściowe rozwiązania bilansujące niesterowalną produkcję z OZE, zapewnią elastyczność, szybkość reakcji i niższą emisyjność w porównaniu do tradycyjnych źródeł węglowych.

Nowym rozwiązaniem wspierającym stabilność systemu jest także usługa Interwencyjnej Dostawy Mocy (IDC), umożliwiająca odbiorcom bezpłatne zwiększenie poboru mocy w czasie nadprodukcji z OZE. To innowacyjne podejście nie tylko wspiera bilansowanie, ale także zwiększa wykorzystanie zielonej energii.

Strategia Energi zakłada inwestycje rzędu blisko 48 miliardów złotych do 2030 roku. Które z tych inwestycji uznajecie za kluczowe dla przyspieszenia transformacji energetycznej?

Z perspektywy Grupy Energa, wszystkie planowane inwestycje są elementem kompleksowej strategii transformacji, jednak za kluczowe dla jej przyspieszenia uznajemy przede wszystkim trzy obszary: rozwój sieci dystrybucyjnej, inwestycje w odnawialne źródła energii oraz budowę nowoczesnych, niskoemisyjnych jednostek wytwórczych.

W pierwszej kolejności stawiamy na modernizację i rozbudowę infrastruktury sieciowej. Do 2035 roku planujemy wybudować 11 tys. km nowych linii oraz zmodernizować kolejne 10 tys. km. Nasza sieć musi być gotowa na przyjęcie dynamicznie rosnącej liczby źródeł odnawialnych – planujemy przyłączenie 9 GW mocy z OZE oraz 200 tys. prosumentów. Inwestujemy także w cyfryzację, automatyzację oraz inteligentne stacje transformatorowe, które zwiększają elastyczność i odporność systemu, m.in. na przeciążenia i cyberzagrożenia.

Drugim filarem są inwestycje w OZE i magazyny energii. Według obecnej strategii Grupy Energa, do 2030 roku chcemy osiągnąć 3,6 GW mocy zainstalowanej w źródłach odnawialnych. Już w 2024 roku oddaliśmy do użytku m.in. farmy PV o łącznej mocy nieco ponad 250 MW (w tym m.in. PV Sławoszewek o mocy 225,3 MW i PV Opalenica o mocy 20,2 MW) oraz farmę wiatrową Sławoszewek o mocy 11,7 MW. W 2025 roku sfinalizowana została transakcja dotycząca hybrydowej instalacji Sompolno, obejmująca farmę wiatrową o mocy 26,4 MW i farmę fotowoltaiczną o mocy 10 MW). Realizujemy też kolejne instalacje, jak np. PV Mitra (65,6 MW). Wraz z rozwojem OZE rośnie jednocześnie znaczenie magazynów energii, takich jak bateryjny magazyn przy FW Bystra, które wspierają bilansowanie systemu i stabilność pracy sieci.

Trzeci priorytet to nowoczesne jednostki gazowo-parowe w Ostrołęce i Grudziądzu – o łącznej mocy około 1,3 GWe netto. Choć gaz ziemny jest paliwem przejściowym, ma do spełnienia kluczową rolę w zapewnieniu elastyczności systemu i możliwości szybkiego reagowania na niedobory produkcji z OZE. Jednocześnie tego typu inwestycje pozwalają ograniczać emisje w porównaniu do tradycyjnych jednostek węglowych.

Obecny plan inwestycyjne Grupy został zaplanowany w sposób zrównoważony, z zachowaniem kryteriów ESG oraz troską o długoterminową stabilność finansową. Odpowiada na istotne wyzwania klimatyczne, technologiczne i regulacyjne, a zarazem przedstawia realną drogę do bezpiecznej, niskoemisyjnej przyszłości.

W dokumencie strategicznym mowa jest o cyfryzacji i optymalizacji sprzedaży energii. Czy może Pani zdradzić, jakie konkretnie rozwiązania cyfrowe będą wdrażane i jak wpłyną one na klientów?

W nadchodzących latach Grupa Energa zdecydowanie przyspieszy procesy cyfryzacji, traktując je jako jeden z filarów transformacji energetycznej oraz kluczowy element poprawy jakości obsługi klientów. Istotnym obszarem inwestycji jest rozwój infrastruktury inteligentnego opomiarowania, która docelowo umożliwi pełne wdrożenie liczników zdalnego odczytu (LZO) u wszystkich odbiorców. Nie tylko podnosi to efektywność pomiarów i rozliczeń, ale wspiera również elastyczne zarządzanie popytem oraz pozwala lepiej dostosować taryfy do rzeczywistego zużycia energii.

Dotychczas na sieci Energi Operatora zamontowano już ponad 3 miliony liczników zdalnego odczytu, co oznacza objęcie tym systemem ponad 88% z przeszło 3,3 miliona klientów. Spółka konsekwentnie dąży do realizacji celu, jakim jest pełne pokrycie zdalnym pomiarem całej grupy odbiorców najpóźniej do końca 2026 roku – na długo przed obowiązkowym terminem wskazanym w przepisach unijnych.

Równolegle Energa rozwija narzędzia cyfrowe wspierające automatyzację procesów sprzedaży i dystrybucji energii, m.in. big data i sztuczną inteligencję. Dzięki nim możliwe będzie m.in. precyzyjne prognozowanie zapotrzebowania, personalizacja oferty dla klientów oraz uproszczenie ścieżek kontaktu i obsługi.

Wszystkie te działania, choć często niewidoczne na pierwszy rzut oka, istotnie poprawiają efektywność operacyjną spółki oraz przekładają się na realne korzyści dla odbiorców – zarówno gospodarstw domowych, jak i firm. Energa konsekwentnie zmierza ku modelowi nowoczesnej, zautomatyzowanej energetyki, która łączy bezpieczeństwo dostaw z wygodą i transparentnością dla użytkownika końcowego.

Grupa Energa planuje osiągnąć 3,6 GW mocy zainstalowanej w OZE do 2030 roku. Jakie technologie będą miały największy udział w tym miksie?

Obecna strategia Grupy Energa zakłada osiągnięcie 3,6 GW mocy zainstalowanej w odnawialnych źródłach energii do 2030 roku, przy czym największy udział w tym miksie będą miały technologie fotowoltaiczne i wiatrowe. Te dwa filary stanowią obecnie i w nadchodzących latach główny kierunek rozwoju mocy wytwórczych OZE w Grupie.

Strategia zakłada intensywną rozbudowę portfela farm fotowoltaicznych. Energa rozwija m.in. instalacje takie jak PV Kotla (docelowo 130 MW), PV Wąbrzeźno (10,1 MW) czy PV Barczewo (9,4 MW). Równolegle powiększany jest potencjał lądowej energetyki wiatrowej, m.in. w ramach realizowanej budowy FW Szybowice.

Magazyny energii – choć nie wliczane bezpośrednio do mocy zainstalowanej w OZE – odgrywają kluczową, wspierającą rolę w całym systemie. Magazyny te umożliwiają bilansowanie krótkoterminowych wahań produkcji z OZE, zwiększając elastyczność systemu elektroenergetycznego i bezpieczeństwo dostaw. Energa planuje w przyszłości zająć pozycję silnego lidera  w obszarze magazynowania energii, rozwija projekty bateryjne, oraz planuje kolejne instalacje.

Ostateczny kształt miksu będzie zależał również od warunków regulacyjnych, dostępności lokalizacji, możliwości przyłączeniowych i atrakcyjności rynkowej poszczególnych technologii. Niemniej jednak to właśnie fotowoltaika i wiatr pozostaną trzonem zielonego portfela wytwórczego Grupy Energa w nadchodzących latach.