Pierwsza na świecie instalacja fotowoltaiczna na torach

W zachodniej Szwajcarii, na odcinku linii kolejowej w miejscowości Buttes, ruszył innowacyjny projekt, który może zmienić sposób myślenia o pozyskiwaniu energii odnawialnej. Szwajcarska firma Sun-Ways zamontowała na torach 48 paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy 18 kW. To pierwsza na świecie zdejmowalna instalacja PV zaprojektowana specjalnie z myślą o funkcjonowaniu na czynnej linii kolejowej.

Słońce na torach

Panele zostały zamontowane na 100-metrowym odcinku linii TransN i mają produkować około 16 MWh energii rocznie. Prąd trafia do pobliskiej sieci energetycznej, oddalonej o zaledwie 500 metrów. Co ważne – pociągi mogą normalnie kursować po torach, nad zamontowanymi panelami. Pierwsze przejazdy odbyły się 28 kwietnia.

Instalacja odbywa się mechanicznie – za pomocą specjalnie zaprojektowanego pociągu stworzonego we współpracy z firmą Scheuchzer. Maszyna potrafi rozłożyć nawet 1 000 m² paneli w zaledwie kilka godzin, co znacząco przyspiesza i ułatwia cały proces.

Trzyletni test

Projekt został zatwierdzony przez Federalny Urząd Transportu w październiku 2024 roku, a teraz wchodzi w fazę testów, które potrwają trzy lata. Sun-Ways będzie sprawdzać m.in. trwałość paneli, wpływ zabrudzeń i warunków atmosferycznych, a także to, jak instalacja oddziałuje na infrastrukturę kolejową.

Eksperci zwracają uwagę, że główne wyzwania tego typu rozwiązań to zabrudzenia (np. pył czy oleje) oraz wibracje i naprężenia wywoływane przez przejeżdżające pociągi. Te czynniki mogą obniżać wydajność paneli i skracać ich żywotność. Mimo to, międzynarodowy zespół badawczy, który analizował potencjał PV na torach, ocenił rozwiązanie jako technicznie i ekonomicznie obiecujące – szczególnie w obszarach wiejskich.

Energetycznie samowystarczalne pociągi? Taki jest plan

Według Sun-Ways to dopiero początek. – Docelowo chcemy, żeby energia z paneli trafiała bezpośrednio do systemu zasilania pociągów, co uczyni je prawie w pełni samowystarczalnymi energetycznie – mówi Joseph Scuderi, założyciel firmy. – Pociągi jeżdżą w dzień, a w tym czasie panele produkują prąd bezpośrednio między szynami.

Dodatkowo system jest wyposażony w szczotkę czyszczącą umieszczoną na końcu pociągu – ma ona zapewnić panelom możliwie najwyższą sprawność mimo trudnych warunków pracy.

Kolejny krok w zielonej transformacji transportu?

Jeśli pilotaż zakończy się sukcesem, rozwiązanie może zostać wdrożone szerzej – nie tylko w Szwajcarii. Coraz więcej krajów szuka sposobów na połączenie infrastruktury transportowej z odnawialnymi źródłami energii. Fotowoltaika montowana na torach może okazać się jednym z ciekawszych kierunków w tej transformacji.

Źródło: sun-ways.ch