W Hiszpani powstanie odwracalna elektrownia szczytowo-pompowa o mocy 408 MW
Hiszpańskie Ministerstwo Transformacji Ekologicznej i Wyzwań Demograficznych opublikowało wstępną propozycję rozstrzygnięcia przetargu w ramach tzw. Just Transition Hub dla obszaru Meirama. Mechanizm zakłada przyznanie dostępu do sieci elektroenergetycznej tym projektom OZE, które generują największe korzyści społeczno-gospodarcze dla regionów dotkniętych wygaszaniem węgla. Zwycięzcą postępowania została spółka Coventina Renovables, która uzyskała prawo do 408 MW mocy przyłączeniowej pod realizację odwracalnej elektrowni szczytowo-pompowej.
408 MW stabilnych mocy dla systemu
Planowana instalacja powstanie na terenach po byłej elektrowni węglowej Naturgy i obejmie gminy Carral, Cerceda, A Laracha, Ordes oraz Tordoia. Projekt wpisuje się w strategiczne potrzeby hiszpańskiego systemu elektroenergetycznego, który przy rosnącym udziale źródeł niestabilnych, wymaga zwiększenia elastyczności i zdolności bilansujących.
Elektrownie szczytowo-pompowe pozostają najbardziej dojrzałą technologią wielkoskalowego magazynowania energii. Inwestycja o mocy 408 MW znacząco zwiększy potencjał regulacyjny regionu Galicji i umożliwi dalszą integrację OZE. Projekt podlegać będzie pełnej procedurze oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Twarde zobowiązania społeczno-gospodarcze
Najważniejszym kryterium przetargu były mierzalne korzyści dla lokalnej gospodarki. Coventina Renovables zadeklarowała:
- utworzenie 1 068 rocznych etatów przeliczeniowych w horyzoncie 10 lat,
- utrzymanie ponad 180 bezpośrednich miejsc pracy po osiągnięciu pełnej operacyjności,
- realizację programów szkoleniowych dla 450 mieszkańców (łącznie 67 500 godzin kształcenia),
- instalację 2 MW mocy fotowoltaiki prosumenckiej na budynkach mieszkalnych i komunalnych,
- działania na rzecz odbudowy i ochrony bioróżnorodności wokół jeziora As Encrobas.
Nakłady inwestycyjne w łańcuchu dostaw regionu A Coruña mają wynieść 146,1 mln euro, a dodatkowe 2,84 mln euro zostanie przeznaczone na projekty środowiskowe. Zabezpieczeniem realizacji zobowiązań będzie gwarancja finansowa w wysokości 52,8 mln euro.
Mechanizm ten pokazuje, że dostęp do infrastruktury sieciowej w Hiszpanii coraz silniej powiązany jest z lokalną wartością dodaną, a nie wyłącznie z parametrami technicznymi projektu.
Dania buduje fundament pod północnoeuropejski hub CO₂
Równolegle w Europie Północnej rozwijana jest infrastruktura dla gospodarki wychwytem i składowaniem CO₂. Duński Urząd ds. Biznesu przyznał 2,3 mln euro z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji UE na rozwój koncepcji terminala CO₂ w porcie Hirtshals.
Projekt, realizowany pod nazwą Greenport Scandinavia CIRCLE CO2 Hub, obejmuje:
- prace wykonalności i modelowanie techniczne systemu,
- projekt infrastruktury do obsługi transgranicznych wolumenów CO₂,
- optymalizację środowiskową operacji,
- opracowanie modelu oceny cyklu życia dla transportu i obsługi CO₂.
Celem jest stworzenie niskoemisyjnego węzła logistycznego dla wychwyconego CO₂, wykorzystującego energię odnawialną oraz integrującego strumienie ciepła odpadowego z pobliskiego przemysłu. Położenie Hirtshals w relacji do planowanych magazynów offshore na Morzu Północnym, czyni port potencjalnym punktem agregacji emisji z Danii i krajów sąsiednich.
Elastyczność i dekarbonizacja przemysłu
Choć projekty z Hiszpanii i Danii dotyczą różnych segmentów rynku, łączy je wspólny mianownik: infrastrukturalne fundamenty transformacji energetycznej.
- Hiszpania wzmacnia system poprzez wielkoskalowe magazynowanie energii, zwiększając elastyczność sieci i wspierając dalszy rozwój OZE.
- Dania buduje kompetencje i infrastrukturę dla europejskiego łańcucha wartości CCUS, przygotowując się na rosnące zapotrzebowanie na transport i składowanie CO₂.
Oba projekty pokazują rosnącą rolę mechanizmów sprawiedliwej transformacji, w których dostęp do środków publicznych i infrastruktury warunkowany jest realnym wpływem na lokalne społeczności i długoterminową konkurencyjność regionów.