36 mln zł z KPO na pierwszy polski pociąg wodorowy. PESA buduje przełomowy HEMU

Ponad 36 mln zł z Krajowego Planu Odbudowy trafi do PESA Bydgoszcz S.A. na opracowanie pierwszego w Polsce pasażerskiego pociągu wodorowego nowej generacji. Umowę o dofinansowanie podpisano 13 lutego 2026 r. z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w obecności ministry klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski.

To nie tylko kolejny projekt badawczo-rozwojowy, ale potencjalny punkt zwrotny dla polskiej kolei – szczególnie na liniach, które wciąż pozostają poza zasięgiem trakcji elektrycznej.

HEMU – polska odpowiedź na wyzwania niezelektryfikowanych linii

Projekt zakłada budowę prototypu pojazdu typu HEMU (Hydrogen Electric Multiple Unit), czyli zespołu trakcyjnego z potrójnym źródłem zasilania:

• trakcja elektryczna (pantograf)
• ogniwa paliwowe zasilane wodorem
• baterie magazynujące energię

Taka konfiguracja ma zapewnić pełną elastyczność operacyjną. Pociąg będzie mógł płynnie przechodzić między odcinkami zelektryfikowanymi i niezelektryfikowanymi – bez zmiany składu, lokomotywy czy konieczności przesiadek pasażerów.

To rozwiązanie szczególnie istotne w kraju, gdzie około 40% linii kolejowych nie posiada sieci trakcyjnej. Mowa m.in. o trasach prowadzących do miejscowości turystycznych, takich jak Karpacz czy rejon Półwyspu Helskiego.

Inteligentne zarządzanie energią i niższe koszty eksploatacji

Kluczowym elementem projektu będzie autorski system sterowania opracowany przez PESA. Jego zadaniem będzie optymalizacja zużycia energii poprzez automatyczny wybór najbardziej efektywnego źródła zasilania.

W praktyce oznacza to:

• wykorzystanie trakcji elektrycznej tam, gdzie jest dostępna,
• ograniczenie zużycia wodoru do odcinków bez sieci,
• wsparcie systemu bateriami w momentach szczytowego zapotrzebowania.

Takie podejście ma nie tylko obniżyć koszty operacyjne przewoźników, ale także zwiększyć efektywność energetyczną całego systemu.

Zero emisji CO₂ na liniach lokalnych

W przeciwieństwie do spalinowych zespołów trakcyjnych, pojazd wodorowy emituje wyłącznie parę wodną. Projekt ma doprowadzić do opracowania technologii, która całkowicie wyeliminuje emisję CO₂ na niezelektryfikowanych trasach pasażerskich.

Jak podkreśliła ministra Paulina Hennig-Kloska, inwestycja wpisuje się w szerszą strategię budowy krajowych przewag technologicznych w obszarze transformacji energetycznej i rozwoju OZE. Udział polskiego producenta oznacza jednocześnie wzmacnianie krajowych łańcuchów dostaw oraz kompetencji inżynieryjnych.

Szansa dla mniejszych miejscowości i walka z wykluczeniem komunikacyjnym

Rozwój pojazdów HEMU może stać się realnym narzędziem przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu. Zamiast kosztownej i czasochłonnej elektryfikacji każdej linii, możliwe będzie wdrażanie zeroemisyjnych składów bez rozbudowy infrastruktury trakcyjnej.

Dla pasażerów oznacza to:

• cichszą jazdę,
• brak spalin,
• większy komfort podróży,
• bezpośrednie połączenia na trasach mieszanych.

Dla państwa – inwestycję w technologie przyszłości, które mogą stać się polską specjalnością eksportową w obszarze zeroemisyjnego transportu.