Pakiet antyblackoutowy: nowe regulacje mają wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Polski
Ministerstwo Energii oraz Polskie Sieci Elektroenergetyczne zapowiedziały wdrożenie pakietu antyblackoutowego – zestawu zmian prawnych i regulacyjnych, które mają zwiększyć odporność Krajowego Systemu Elektroenergetycznego na zakłócenia techniczne i cyberataki. Nowe przepisy zostaną wpisane do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów we wrześniu.
Lekcje z awarii w Europie
Impulsem do opracowania pakietu były wydarzenia z końca kwietnia, gdy Półwysep Iberyjski doświadczył jednego z największych blackoutów w historii Europy. Awaria pozbawiła miliony ludzi dostępu do energii, pokazując skalę zależności nowoczesnych społeczeństw od stabilnych dostaw prądu. Raport ENTSO-E, europejskiego stowarzyszenia operatorów systemów przesyłowych, na temat przyczyn zdarzenia ma zostać opublikowany w październiku.
– Naszym obowiązkiem jest zapewnienie polskim rodzinom poczucia bezpieczeństwa i pewności, że energia popłynie do domów niezależnie od sytuacji kryzysowych. Pakiet antyblackoutowy pozwoli nam ograniczyć ryzyko zdarzeń, jakie dotknęły Hiszpanię i Portugalię – podkreślił minister energii Miłosz Motyka.
Z kolei Wojciech Wrochna, sekretarz stanu w Ministerstwie Energii i pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, wskazał, że pakiet ma charakter długofalowy:
– Budujemy fundamenty bezpieczeństwa energetycznego i suwerenności, które umożliwią stabilny rozwój polskiej gospodarki.
Prezes PSE Grzegorz Onichimowski dodał, że blackouty nawet w dobrze rozwiniętych systemach pokazują potrzebę ciągłego wzmacniania odporności sieci.
Sześć filarów pakietu antyblackoutowego
Propozycje Ministerstwa Energii i PSE koncentrują się na sześciu obszarach:
- Zarządzanie systemem – większa odpowiedzialność uczestników rynku za dostosowanie produkcji do potrzeb KSE, obowiązkowe plany pracy dla instalacji oraz rozszerzenie udziału w rynku bilansującym.
- Local content – wprowadzenie minimalnego udziału krajowych urządzeń i technologii ICT w zamówieniach publicznych związanych z elektroenergetyką.
- Cyberbezpieczeństwo – certyfikacja urządzeń przyłączanych do sieci, stały nadzór nad dużymi instalacjami oraz zasada „security by design”, minimalizująca podatność na ataki.
- Niezależność operatorów – wzmocnienie roli pełnomocnika rządu w nadzorze nad rozwojem sieci i działaniami operatorów.
- Przyłączenia do sieci – nowe zasady przyłączeń mają wspierać rozwój technologii zgodnych z polityką energetyczną państwa i racjonalnym gospodarowaniem środkami publicznymi.
- Prosumenci – uporządkowanie procesu przyłączania instalacji prosumenckich oraz zapewnienie operatorom dostępu do informacji o ich pracy, by móc efektywnie zarządzać siecią.
Co oznacza pakiet dla Polski?
Wdrożenie regulacji ma nie tylko poprawić bezpieczeństwo dostaw energii w Polsce, ale też zwiększyć odporność krajowej gospodarki na kryzysy. Rząd podkreśla, że inicjatywa wpisuje się w długoterminową strategię budowania niezależności energetycznej, obejmującą rozwój infrastruktury, cyfryzację sektora i ochronę przed zagrożeniami w cyberprzestrzeni.