Nowe przepisy dla rynku wodoru. Ministerstwo Energii zmienia zasady pomiaru i rozliczania zielonego wodoru

Ministerstwo Energii przygotowało nowe rozporządzenie dotyczące pomiaru, ewidencjonowania i rozliczania wodoru odnawialnego transportowanego poza sieciami gazowymi i wodorowymi. Projekt precyzuje, gdzie należy mierzyć ilość przewożonego wodoru, jak dokumentować wyniki oraz w jaki sposób przeliczać jego masę na energię. Resort zapewnia, że zmiany nie oznaczają nowych kosztów ani dodatkowych obowiązków dla przedsiębiorców. Nowe przepisy mają przede wszystkim uporządkować regulacje i wyeliminować wątpliwości interpretacyjne.

Projekt rozporządzenia Ministra Energii z 6 października 2026 r. dotyczy jednego z technicznych, ale istotnych aspektów funkcjonowania rynku wodoru – wiarygodnego określania ilości wodoru odnawialnego, który trafia do odbiorców z wykorzystaniem innych środków transportu niż sieci gazowe i wodorowe.

Chodzi między innymi o sytuacje, w których wodór jest przewożony w specjalistycznych zbiornikach transportowych, a nie przesyłany rurociągami. W takich przypadkach kluczowe znaczenie ma prawidłowy pomiar ilości paliwa oraz udokumentowanie danych wykorzystywanych później do rozliczeń.

Nowe rozporządzenie zastąpi przepisy obowiązujące na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 26 lutego 2024 r. Nie oznacza to jednak zasadniczej przebudowy dotychczasowego systemu.

Dlaczego potrzebne są nowe przepisy?

Przygotowanie rozporządzenia jest konsekwencją zmian w Prawie energetycznym i innych ustawach, które weszły w życie 20 stycznia 2025 r. Nowelizacja z 21 listopada 2024 r. zmieniła otoczenie prawne rynku wodoru, w tym zasady dotyczące wodoru odnawialnego oraz wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego.

Zmienił się również art. 62a ustawy o odnawialnych źródłach energii, na podstawie którego wydawane są szczegółowe przepisy dotyczące pomiarów wodoru.

Jedna z najważniejszych zmian polega na wyraźnym wyłączeniu z zakresu rozporządzenia wodoru odnawialnego transportowanego sieciami wodorowymi. Nowe regulacje mają obejmować wyłącznie transport realizowany poza sieciami gazowymi i wodorowymi.

To istotne rozróżnienie z punktu widzenia przedsiębiorstw rozwijających infrastrukturę wodorową. Ustawodawca oddzielił bowiem zasady dotyczące transportu wodoru sieciami od wymagań odnoszących się do innych sposobów jego przemieszczania.

Dotychczasowe rozporządzenie zachowało moc na podstawie przepisów przejściowych. Może jednak obowiązywać nie dłużej niż przez 36 miesięcy od wejścia w życie nowelizacji z listopada 2024 r., chyba że wcześniej zastąpi je nowy akt wykonawczy.

Gdzie będzie mierzona ilość wodoru?

Projekt utrzymuje zasadę, zgodnie z którą ilość wodoru odnawialnego należy mierzyć w miejscu jego zatłaczania do zbiornika transportowego.

W praktyce oznacza to, że pomiar odbywa się podczas napełniania zbiornika przeznaczonego do przewozu wodoru, a nie dopiero po dostarczeniu paliwa do odbiorcy. Takie rozwiązanie ma zapewnić jednolite zasady określania ilości transportowanego wodoru i porównywalność danych pomiarowych.

Projekt zakłada również, że pomiary będą wykonywane przy użyciu urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych, których właściwości metrologiczne zostały potwierdzone poprzez wzorcowanie.

Wymóg ten ma znaczenie dla wiarygodności rozliczeń. Ilość wodoru wykazywana w dokumentacji powinna bowiem wynikać ze wskazań odpowiednich urządzeń, a nie wyłącznie z szacunków przedsiębiorcy.

Papierowa lub elektroniczna ewidencja wodoru

Nowe przepisy określają także sposób rejestrowania danych pomiarowych. Przedsiębiorcy będą mogli prowadzić dokumentację w dwóch formach: papierowej lub elektronicznej.

W przypadku dokumentacji papierowej wymagane będzie prowadzenie książki rejestrowej z ponumerowanymi kartami dziennymi. Każdy wpis powinien zostać podkreślony poziomą linią i potwierdzony podpisem osoby dokonującej rejestracji.

Przepisy określają również sposób poprawiania błędów. Korekta nie będzie mogła uniemożliwiać odczytania pierwotnego wpisu, a wprowadzona zmiana będzie wymagała podpisu osoby rejestrującej.

W przypadku ewidencji elektronicznej system powinien zapewniać chronologiczne zapisywanie danych, ochronę informacji przed usunięciem lub zniekształceniem oraz możliwość sporządzania dziennych wydruków.

Projekt przewiduje ponadto możliwość identyfikacji osoby dokonującej wpisu. Z perspektywy przedsiębiorstw oznacza to utrzymanie dwóch dopuszczalnych sposobów dokumentowania pomiarów, przy jednoczesnym doprecyzowaniu wymagań dotyczących przejrzystości i identyfikowalności zapisów elektronicznych.

Jak przeliczać kilogramy wodoru na megawatogodziny?

Jednym z kluczowych elementów rozporządzenia jest określenie jednolitego sposobu przeliczania masy wodoru odnawialnego na ilość energii wyrażoną w megawatogodzinach (MWh).

Projekt przyjmuje wartość ciepła spalania wodoru na poziomie 39,4 kWh/kg. Oznacza to, że na potrzeby obliczeń jeden kilogram wodoru odnawialnego odpowiada 39,4 kWh energii.

Przeliczenie odbywa się według wzoru:

Energia (MWh) = masa wodoru (kg) × 39,4 / 1000

Przykładowo, przy zastosowaniu tego przelicznika:

• 100 kg wodoru odpowiada 3,94 MWh;
• 500 kg wodoru odpowiada 19,7 MWh;
• 1000 kg wodoru odpowiada 39,4 MWh.

Warto zaznaczyć, że przyjęty przelicznik opiera się na cieple spalania wodoru (HHV), a nie na jego wartości opałowej (LHV). Rozróżnienie to jest istotne, ponieważ obie wartości są wykorzystywane w branży wodorowej, ale nie są tożsame.

Ministerstwo wskazuje, że zastosowanie wartości 39,4 kWh/kg zostało potwierdzone przez Instytut Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy, między innymi na podstawie opracowania Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej (Joint Research Centre) z 2024 r.

Jednolity przelicznik ma służyć rozliczeniom, ewidencji i sprawozdawczości związanej z obrotem wodorem odnawialnym. Nie należy go natomiast utożsamiać z ilością energii elektrycznej, którą można faktycznie uzyskać z wodoru w określonej instalacji – ta zależy między innymi od sprawności zastosowanej technologii.

Bez nowych kosztów dla przedsiębiorców?

Ministerstwo Energii przekonuje, że projekt ma charakter przede wszystkim porządkujący i dostosowujący przepisy do zmienionych regulacji ustawowych.

Z oceny skutków regulacji wynika, że nowe rozporządzenie nie powinno powodować dodatkowych kosztów po stronie przedsiębiorstw ani zwiększać obciążeń administracyjnych.

Resort nie przewiduje również skutków finansowych dla budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Projekt ma oddziaływać przede wszystkim na wytwórców wodoru odnawialnego, jednostki akredytowane oraz Polskie Centrum Akredytacji. W ocenie autorów regulacji nie zmieni jednak ich zasadniczych obowiązków ani zakresu dotychczasowych kompetencji.

Korzyścią dla rynku ma być przede wszystkim ograniczenie ryzyka interpretacyjnego. Jasne określenie zakresu stosowania przepisów, miejsca pomiaru oraz sposobu przeliczania ilości wodoru na energię powinno ułatwić prowadzenie dokumentacji i rozliczeń.

Warto jednak podkreślić, że neutralność finansowa regulacji jest założeniem przedstawionym przez projektodawcę w ocenie skutków regulacji, a nie wynikiem odrębnej analizy kosztów przeprowadzonej wśród przedsiębiorców.

Konsultacje z przedstawicielami branży wodorowej

Projekt został już poddany prekonsultacjom z Instytutem Nafty i Gazu – Państwowym Instytutem Badawczym. Ministerstwo przewiduje następnie 14-dniowe konsultacje publiczne, do których mają zostać zaproszone m.in. Polska Izba Przemysłu Chemicznego, Izba Gospodarcza Gazownictwa, Stowarzyszenie Hydrogen Poland, Instytut Nafty i Gazu – PIB oraz ENERGOPOMIAR.

Projekt ma trafić również do zaopiniowania przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, prezesa Głównego Urzędu Miar, Polskie Centrum Akredytacji oraz prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Wyniki konsultacji mają zostać przedstawione w raporcie opublikowanym w serwisie Rządowego Procesu Legislacyjnego.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Zgodnie z projektem nowe rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Na obecnym etapie nie jest więc jeszcze znana konkretna data rozpoczęcia jego obowiązywania. Dokument z 6 października 2026 r. jest projektem, który musi przejść dalsze etapy procesu legislacyjnego.

Dla branży wodorowej najważniejsze jest to, że resort nie proponuje rewolucji w zasadach pomiaru i rozliczania odnawialnego wodoru. Nowe przepisy mają przede wszystkim dostosować obowiązujące wymagania do zmienionego prawa, uporządkować zasady ewidencji i jednoznacznie określić zakres regulacji.

Choć zmiany mają głównie techniczny charakter, dotyczą kwestii o praktycznym znaczeniu dla przedsiębiorstw produkujących i transportujących wodór. Wiarygodny pomiar, prawidłowa dokumentacja oraz jednolite przeliczanie masy paliwa na energię są bowiem istotnymi elementami sprawnego funkcjonowania rynku wodoru odnawialnego.