Zamiast baterii na działce – zbiornik w morzu. Jak Włosi chcą rozwiązać problem braków prądu?

Firma Sizable Energy rozwija pionierski system magazynowania energii o długim czasie pracy, który zamiast drogich akumulatorów litowo-jonowych wykorzystuje grawitację, wodę morską oraz zbiorniki z gęstą solanką. Rozwiązanie to stanowi morską adaptację dobrze znanej elektrowni szczytowo-pompowej, eliminując jednak barierę w postaci zróżnicowanych wysokości terenu.

Od testów w basenach do komercyjnych projektów we Włoszech

Za projektem stoi Simone Biondi, współzałożyciel Sizable Energy, który potwierdza zakończenie fazy badawczo-rozwojowej i walidacji koncepcji. Po rygorystycznych testach w holenderskim instytucie badań morskich Marin oraz próbach morskich u wybrzeży Reggio Calabria przeprowadzonych we współpracy z miejscowym uniwersytetem, technologia udowodniła swoją niezawodność w realnych warunkach. Co istotne, operacje montażowe można przeprowadzać bez użycia wyspecjalizowanych, kosztownych jednostek pływających.

Jak dokładnie działa nowa technologia? Gdy sieć dysponuje nadwyżkami taniej energii z odnawialnych źródeł, pompy wtłaczają solankę z elastycznego zbiornika spoczywającego na dnie morza do powierzchniowego zbiornika pływającego. W momencie, gdy zapotrzebowanie na prąd rośnie, proces zostaje odwrócony. Ciecz spływa grawitacyjnie w dół przez turbinę, generując stabilną energię elektryczną. Całość działa w zamkniętym obiegu, nie zużywa gruntów na lądzie i opiera się na powszechnie dostępnych materiałach.

Obiecujące wyniki przyciągnęły uwagę Komisji Europejskiej, która przyznała startupowi prestiżowy certyfikat STEP Seal. Zapewniło to dodatkowe finansowanie na budowę zintegrowanego demonstratora połączonego z centrum danych w Neapolu, którego uruchomienie zaplanowano na pierwszą połowę 2027 roku. Równolegle trwają zaawansowane prace inżynieryjne w fazie pre-FEED oraz FEED dla dwóch komercyjnych projektów – w Kalabrii oraz na Sycylii. Sizable Energy zgromadziło już międzynarodowe portfolio projektów o potencjale przekraczającym 10 GWh, obejmujące Morze Śródziemne, Bliski Wschód oraz Karaiby.

Morski miks z fotowoltaiką i centrami danych

Morskie magazyny grawitacyjne zostały zaprojektowane z myślą o pełnej synergii z pływającą fotowoltaiką oraz morskimi farmami wiatrowymi. Koncepcja nazwana Power Shell pozwala na bezpośrednie łączenie infrastruktury morskich paneli słonecznych, zasobników energii oraz centrów danych na jednej, współdzielonej platformie. Taki układ rozwiązuje problem ciągłości zasilania obiektów o krytycznym zapotrzebowaniu na prąd (takich jak serwerownie wymagające dostaw energii 24 godziny na dobę).

Kluczową zaletą technologii jest pełna skalowalność, pozwalająca na niezależne dobieranie mocy oraz pojemności magazynu. Moc wyjściowa zależy od głębokości zbiornika i liczby zainstalowanych maszyn, natomiast pojemność magazynowa rośnie wraz z objętością samych zbiorników. Dzięki temu koszt jednostkowy magazynowania energii skaluje się liniowo z objętością, a nie z liczbą ogniw chemicznych. Szacowana żywotność instalacji przekracza 30 lat i nie wiąże się ze zjawiskiem degradacji pojemności, które dotyka tradycyjne akumulatory.

Nowy standard dla gigantycznych inwestycji i odciążenia sieci

Sizable Energy nie traktuje baterii litowo-jonowych jako bezpośredniej konkurencji, lecz jako technologię komplementarną. Podczas gdy klasyczne magazyny BESS sprawdzają się w szybkiej regulacji częstotliwości, morski system grawitacyjny celuje w segment wielkoskalowych projektów mierzonych w gigawatogodzinach. Oferuje usługi rezerwy, bilansowania oraz bezwładności syntetycznej.

Warunkiem koniecznym do wdrożenia technologii jest dostęp do akwenów o głębokości co najmniej 500 metrów, położonych w rozsądnej odległości od wybrzeża i infrastruktury przesyłowej. We Włoszech naturalnym wsparciem dla takich inicjatyw mogą stać się mechanizmy rynkowe operatora Terna, gwarantujące długoterminowe kontrakty na dostępność mocy. Alternatywą lub uzupełnieniem są bezpośrednie umowy czerpania zielonej energii zawierane z gigantami cyfrowymi. Inwestycja w morskie magazynowanie obniża także koszty przyłączenia morskich farm wiatrowych, pozwalając na buforowanie nadwyżek energii w momentach, gdy przepustowość kabli przesyłowych osiąga granice możliwości.