URE zakończył rozliczanie KDT. Wypłacono w sumie 17,45 mld zł rekompensat

Urząd Regulacji Energetyki poinformował 9 września o zakończeniu programu rekompensat związanych z rozwiązaniem kontraktów długoterminowych w energetyce. W latach 2008-2025 wypłacono łącznie 17,45 mld zł. W tej kwocie znalazły się zarówno koszty osierocone, jak i rekompensaty za kontrakty gazowe. Ostatnią korektę końcową prezes URE ustaliła 31 sierpnia 2026 r.

Za co państwo wypłaciło 17,45 mld zł?

Program objęty ustawą KDT powstał po wcześniejszym rozwiązaniu umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii. Kontrakty zapewniały wytwórcom wieloletnie przychody, dlatego ich rozwiązanie wymagało stworzenia mechanizmu rekompensat.

Wg URE w całym programie wypłacono 17,45 mld zł. Mieszczą się tam koszty osierocone, ale nie tylko. W kwocie zawierają się również rekompensaty kosztów odebranego oraz nieodebranego gazu ziemnego.

Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o zasadach pokrywania kosztów powstałych u wytwórców w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów sprzedaży mocy i energii elektrycznej definiuje koszty osierocone jako wydatki niepokryte przychodami po rozwiązaniu KDT. Musiały one wynikać z inwestycji w majątek wytwórczy poniesionych przed 1 maja 2004 r.

Komisja Europejska dopuściła maksymalną pomoc wynoszącą 12,583 mld zł w cenach stałych z 1 stycznia 2007 r. Z czego 11,577 mld zł przypadło na koszty osierocone, a nieco ponad 1 mld zł na koszty gazowe. Jednak kwoty 12,583 mld nie należy porównywać bezpośrednio z wypłaconą przez państwo sumą 17,45 mld. Pierwsza wartość była określona w cenach stałych przeszło 19 lat temu. Rozliczenia podlegały natomiast aktualizacji w czasie trwania programu.

Kiedy faktycznie rozpoczął się program rekompensat?

Realizacja programu zaczęła się 1 kwietnia 2008 r. Tego dnia rozwiązano 12 KDT i tylu też beneficjentów skorzystało z pomocy. Pięciu z nich uczestniczyło również w odrębnym mechanizmie rekompensat kosztów gazowych.

Pierwotne kontrakty KDT były zawierane na okres od 7 do 20 lat, choć większość przekraczała 15 lat. Program rekompensat działał natomiast do 31 grudnia 2025 r.

Kiedy nastąpiło ostatnie rozliczenie KDT?

Przez cały okres trwania programu URE wydał 101 decyzji aktualizujących wysokość prognozowanych kosztów osieroconych. Do tego doszły 144 decyzje dot. korekt rocznych oraz 7 korekt końcowych. Łącznie daje to 252 decyzje administracyjne związane z rozliczeniem mechanizmu.

Sam okres pomocy zakończył się razem z 2025 r., ale rozliczenia trwały de facto dłużej. 31 sierpnia 2026 r. prezes URE ustaliła ostatnią korektę końcową. Dopiero ta decyzja została formalnie uznana za ostatnią, a co za tym idzie, zakończył się program rekompensat.

Był to mechanizm finansowy, który można określić jako pozostałość po przebudowie polskiego rynku energii sprzed prawie dwóch dekad. URE określa go jako najstarszy i najdłużej działający program pomocy publicznej w polskiej energetyce.